Research Article

Çivit Mavisinin Özellikleri, Yağlı Boya Resimlerde Kullanımı ve Bozulmasının İncelenmesi

Number: 37 December 31, 2025
EN TR

Çivit Mavisinin Özellikleri, Yağlı Boya Resimlerde Kullanımı ve Bozulmasının İncelenmesi

Abstract

Bu çalışmanın konusu, doğal ve sentetik indigo boyalarının başta yağlı boya resimler olmak üzere farklı yüzeylerde kullanıldığında zamanla meydana gelen bozulmaların nedenlerini, olası bozulma mekanizmaları ve bozulma ürünlerinin yapısını incelemektir. Bunun yanı sıra, bu boya ve pigmentlerin elde edildiği doğal kaynaklar, özellikleri, kimyasal yapıları, tarihçeleri ve tespit için günümüze kadar uygulanmış analiz yöntem ve teknikler de çalışmanın kapsamını oluşturmaktadır. Yağlı boya resimlerde çeşitli faktörler indigonun bozulmasına yol açabilmektedir. Bu faktörler arasında indigonun kalitesi, içerdiği aktif bileşenlerin oranı, pigment hazırlama yöntemi ve resimlerde üst ya da alt katmanda kullanılmış olması yer alır. Ayrıca, gılaze gibi kullanıldığı teknik, kurşun beyazı ve tebeşir beyazı gibi diğer malzemelerle karışımı ve yüzeye uygulanma şekli de bozulmasına katkıda bulunabilir. Bu sayılan nedenlerin yanında çivit mavisinin renk solması, renk matlaşması ve/veya renk bozulmasının en önemli sebebi doğal ve yapay ışık kaynaklarıdır. Bu durum, bu boyalarla çalışan sanatçı, ressam, müzeci, araştırmacı ve koruma uzmanları tarafından uzun yıllardır bilinmektedir. Yapılan incelemeler, bu alanda gerçekleştirilen çalışmaların oldukça sınırlı olduğunu ve ulusal düzeyde bütüncül bir çalışmanın bulunmadığını göstermiştir. Bu çalışma ile ülkemizde söz konusu boya ve pigmentlere ilişkin sorunların daha iyi anlaşılması ve özellikle resim koruma uzmanları, bu eserleri barındıran müze personelleri, ressam ve sanatçılara yarar sağlayacağı düşünülmektedir.

Keywords

Ethical Statement

Bu çalışma, daha önce hiçbir yerde yayımlanmamıştır ve başka bir yerde değerlendirme sürecinde değildir. Bu çalışmanın özgün bir çalışma olduğunu, bilimsel normlara ve etik kurallara uygun bir biçimde hazırlandığını beyan ederim.

Thanks

Görsellerin iyileştirilmesinde sunduğu katkıdan dolayı Sayın Özkan YILDIZ'a teşekkürlerimi sunarım.

References

  1. Alkan, R., Torgan, E. & Karadağ, R. (2017). The investigation of antifungal activity and durability of natural silk fabrics dyed with madder and gallnut. Journal of Natural Fibers, 14(6), 769-780. https://doi.org/10.1080/15440478.2017.1279101.
  2. Balfour-Paul, J. (1998). Indigo. British Museum Press.
  3. Bankole, P.O., Adekunle, A.A., Obidi, O.F., Olukanni, O.D. & Govindwar, S.P. (2017). Degradation of indigo dye by a newly isolated yeast, Diutina rugosa from dye wastewater polluted soil. Journal of Environmental Chemical Engineering, 5(5), 4639-4648. https://doi.org/10.1016/j.jece.2017.08.050.
  4. Banat, I.M., Nigam, P., Singh, D. & Marchant, R. (1996). Microbial decolorization of textile-dye-containing effluents: a review. Bioresource Technology, 58(3), 217-227. https://doi.org/10.1016/S0960-8524(96)00113-7.
  5. Berrie, B.H. & Strumfels, Y. (2017). Change is permanent: thoughts on the fading of cochineal-based watercolor pigments. Heritage Science, 5, 30. https://doi.org/10.1186/S40494-017-0143-4.
  6. Blackburn, R.S., Bechtold, T. & John, P. (2009). The development of indigo reduction methods and prereduced indigo products. Coloration Technology, 125(4), 193-207. https://doi.org/10.1111/j.1478-4408.2009.00197.x.
  7. Boon, J. J. & Hoogland, F.G. (2014). Investigating fluidizing dripping pink Schmincke paint on Van Hemerts’ Seven-series works from 1990–1995. Van den Berg, K. J., Burnstock A., de Tagle A., de Keijzer, M., Heydenreich, G., Krueger, J. & Learner, T. (Ed.). Issues in Contemporary Oil Paint. 227-246.
  8. Burnstock, A., Reissner, E., Richardson, C. & Berg, K.J.V.D. (2008, 25-30 Mayıs). Analysis of inorganic materials from paintings and watercolours by paul Cézanne from the courtauld gallery using two methods of non-invasive portable XRF with light microscopy and SEM/EDX spectroscopy [Sözlü Sunum]. 9th International Conference on NDT of Art, Jerusalem, Israel.

Details

Primary Language

Turkish

Subjects

Medieval Age Archeology

Journal Section

Research Article

Publication Date

December 31, 2025

Submission Date

October 30, 2025

Acceptance Date

December 4, 2025

Published in Issue

Year 2025 Number: 37

APA
Torgan Güzel, E. (2025). Çivit Mavisinin Özellikleri, Yağlı Boya Resimlerde Kullanımı ve Bozulmasının İncelenmesi. TÜBA-AR Türkiye Bilimler Akademisi Arkeoloji Dergisi, 37, 191-221. https://doi.org/10.22520/tubaar.1813660
AMA
1.Torgan Güzel E. Çivit Mavisinin Özellikleri, Yağlı Boya Resimlerde Kullanımı ve Bozulmasının İncelenmesi. TÜBA-AR. 2025;(37):191-221. doi:10.22520/tubaar.1813660
Chicago
Torgan Güzel, Emine. 2025. “Çivit Mavisinin Özellikleri, Yağlı Boya Resimlerde Kullanımı Ve Bozulmasının İncelenmesi”. TÜBA-AR Türkiye Bilimler Akademisi Arkeoloji Dergisi, nos. 37: 191-221. https://doi.org/10.22520/tubaar.1813660.
EndNote
Torgan Güzel E (December 1, 2025) Çivit Mavisinin Özellikleri, Yağlı Boya Resimlerde Kullanımı ve Bozulmasının İncelenmesi. TÜBA-AR Türkiye Bilimler Akademisi Arkeoloji Dergisi 37 191–221.
IEEE
[1]E. Torgan Güzel, “Çivit Mavisinin Özellikleri, Yağlı Boya Resimlerde Kullanımı ve Bozulmasının İncelenmesi”, TÜBA-AR, no. 37, pp. 191–221, Dec. 2025, doi: 10.22520/tubaar.1813660.
ISNAD
Torgan Güzel, Emine. “Çivit Mavisinin Özellikleri, Yağlı Boya Resimlerde Kullanımı Ve Bozulmasının İncelenmesi”. TÜBA-AR Türkiye Bilimler Akademisi Arkeoloji Dergisi. 37 (December 1, 2025): 191-221. https://doi.org/10.22520/tubaar.1813660.
JAMA
1.Torgan Güzel E. Çivit Mavisinin Özellikleri, Yağlı Boya Resimlerde Kullanımı ve Bozulmasının İncelenmesi. TÜBA-AR. 2025;:191–221.
MLA
Torgan Güzel, Emine. “Çivit Mavisinin Özellikleri, Yağlı Boya Resimlerde Kullanımı Ve Bozulmasının İncelenmesi”. TÜBA-AR Türkiye Bilimler Akademisi Arkeoloji Dergisi, no. 37, Dec. 2025, pp. 191-2, doi:10.22520/tubaar.1813660.
Vancouver
1.Emine Torgan Güzel. Çivit Mavisinin Özellikleri, Yağlı Boya Resimlerde Kullanımı ve Bozulmasının İncelenmesi. TÜBA-AR. 2025 Dec. 1;(37):191-22. doi:10.22520/tubaar.1813660

Publisher

34406

https://tuba.gov.tr/en 

Vedat Dalokay Caddesi No: 112 Çankaya 06670 ANKARA

 

34047   34057     34410   34061

 

TÜBA-AR Turkish Academy of Sciences Journal of Archaeology (TÜBA-AR) does not officially endorse the views expressed in the articles published in the journal, nor does it guarantee any product or service advertisements that may appear in the print or online versions. The scientific and legal responsibility for the published articles belongs solely to the authors.

Images, figures, tables, and other materials submitted with manuscripts must be original. If previously published, written permission from the copyright holder must be provided for reproduction in both print and online versions. Authors retain the copyright of their works; however, upon publication in the journal, the economic rights and rights of public communication -including adaptation, reproduction, representation, printing, publishing, and distribution rights- are transferred to the Turkish Academy of Sciences (TÜBA), the publisher of the journal. Copyright of all published content (text and visual materials) belongs to the journal in terms of usage and distribution. No payment is made to the authors under the name of copyright or any other title, and no article processing charges are requested. However, the cost of reprints, if requested, is the responsibility of the authors.

In order to promote global open access to scientific knowledge and research, TÜBA allows all content published online (unless otherwise stated) to be freely used by readers, researchers, and institutions. Such use (including linking, downloading, distribution, printing, copying, or reproduction in any medium) is permitted under the Creative Commons Attribution-NonCommercial-NoDerivatives 4.0 International (CC BY-NC-ND 4.0) License, provided that the original work is properly cited, not modified, and not used for commercial purposes. For permissions regarding commercial use or licensing exceptions, please contact the journal.