YESEMEK TAŞ OCAĞI VE HEYKEL ATÖLYESİNDEKİ TEKNİK ÇALIŞMALAR: NAKİL YÖNTEMLERİ, NAKİL GÜZERGÂHLARI VE GEÇ LUWİ DÖNEMİ BASALT ESERLERİN DAĞILIMI HAKKINDA ÖNERİLER
Abstract
Yesemek Taş Ocağı ve Heykel Atölyesi’nde, eserlerin yapıldıkları tarihlere bakarak şekillendirilecek heykellerin, yontulmamış hallerini, heykellerin taş ocağından çıkartılmasını ve heykellerin kabataslak yontulmuş hallerini ayrıca işçiliklerini takip edebiliriz. Öyle ki Yesemek Taş Ocağı ve Heykel Atölyesi’ne bakarak taş ocağında bulunan taslak halindeki heykeltıraşlık eserlerinin, taşlı bir yol üzerinde bulunmalarından dolayı, taş ocağından çıkan eserlerin nakil yollarını ve bu yolların başlangıçlarını bile gözlemleyebilmekteyiz. Taş ocağındaki eserlerin dışında kalan yamaçtaki heykeltıraşlık eserleri, ziyaretçiler için, açık hava müzesinin giriş kapılarının yönlerine doğru yerleştirilmiştir. Bu heykeltıraşlık eserleri, önce eski giriş olan batı girişine, daha sonra ise güney girişine doğru yerleştirildikleri görülmektedir.Yesemek Taş Ocağı ve Heykel Atölyesi’nde şekillendirilen heykel tıraşlık eserlerinin nakil yöntemlerine gelince şunları söyleyebiliriz: Yesemek Taş Ocağı ve Heykel Atölyesi’nde tonlarca ağırlığındaki heykeltıraşlık eserlerinin, bir yerden bir yere taşınma yöntemiyle ilgili bilgileri, ancak Mezopotamya ve Mısır’daki kazılarla gün yüzüne çıkan rölyefler üzerine şekillendirilmiş tasvirlere bakarak anlayabiliriz. Yesemek Taş Ocağı ve Heykel Atölyesi’ni inceleyerek, hem heykeltıraşlık eserlerinin nakil yollarıyla ilgili bilgileri, hem de heykel tıraşlık eserlerinin kültürel değişimlerini öğrenebilmekteyiz.Yesemek Taş Ocağı ve Heykel Atölyesi’nde dört ayrı yayılım alanı olduğu tespit edilmiştir. Güneye doğru muhtemelen sadece Karasu nehri nakil yolu olarak kullanılmıştır. Batı ve kuzeybatıya doğru ise heykeltıraşlık eserlerinin taşınması için birçok geçitten yararlanılmıştır. Amanos ve Toros dağları üzerindeki geçitler kullanılarak heykeltıraşlık eserlerinin başka bölgelere de nakledildiği anlaşılmaktadır. Darende ve Malatya gibi kuzeyde yer alan bölgelere ulaşabilmek için eserleri taşıyan kişiler, daha karmaşık yol güzergâhları kullanmış olmalıdırlar. Buna göre Yesemek’ten yola çıkarak eserleri önce güneye, daha sonra kuzeydoğuya naklederek Göksun’a taşımış olmaları herkesin kabul ettiği bir görüştür. Yesemek Taş Ocağı ve Heykel Atölyesi’nden hareket edip Derik’e kadar ulaşan kişiler, doğudaki yolları, diğer bölgelerde yer alan geçit yollarına göre daha kolay kat etmiş olmalıdırlar.
Keywords
Yesemek Geç Luwi Taş Ocağı Heykel Atölyesi Heykeltıraş Nakil Yöntemleri Nakil Güzergâhları İslahiye Gaziantep
References
- ALKIM, U.B. 1959. ”Güney-Batı Antitoros Bölgesinde Eski Bir Yol Şebekesi”, Belleten XXIII/89: 59-77.
- ALKIM, U.B. 1960a. ”1958 Yılı Yesemek Çalışmaları”, Belleten XXIV/93: 1-23.
- ALKIM, U.B. 1960b. ”Sam’al ile Asitawandawa Arasındaki Yol: Amanus Bölgesinin Tarihi Coğrafyasına Dair Araştırmalar», Belleten XXIV/95: 349-401.
- ALKIM, U.B. 1974. Yesemek Taşocağı ve Heykel Atölyesinde Yapılan Kazı ve Araştırmalar. Ankara.
- BARNETT, D.R / BELEIBTREU, E. / TURNER, G. 1998. Sculptures from the Southwest Palace of Sennacherib at Nineveh. London.
- Belleten Türk Tarih Kurumu, Belleten.
- DURU, R. 2000. ”İslahiye Bölgesi Araştırmaları”, Türkiye Arkeolojisi ve İstanbul Üniversitesi (1932-1999) (Ed. O. Belli). Ankara: 342-344.
- DURU, R. 2004. Eski Ön Asya Dünyasının En Büyük Heykel Atelyesi Yesemek/The Largest Sculpture Workshop. İstanbul.
- DURU, R. 2011. “Yesemek Heykel Atelyesi ile İlgili İki Bulgu”, Knowledge Production from the Black Sea to the Euphrat. Studies Presented in Honor of Önder Bilgi (Eds. ÖZTAN/Ş. DÖNMEZ). Ankara: 147-158.
- DURU, R. 2012. Eski Ön Asya Dünyasının En Büyük Heykel Atölyesi Yesemek (Güncellenen İkinci Baskı). Gaziantep.
- HABERLER, 1958. ”Yesemek Araştırmaları”, Belleten XXII: 625-626.
- İDOL Arkeoloji ve Arkeologlar Derneği Dergisi
- KULAKOĞLU, F. 1999-2000. ”Şanlıurfa’da keşfedilen Geç Hitit Dönemi Heykeltıraşlık Eserleri”, İDOL 3-4: 23-27.
- LANDSBERGER, B. 1948. Sam’al. Ankara 1948.
- MAZZONI, S. 1984. ”Sıkızlar: Una Cava D’Eta Siro-Ittita”, Studi Micenei Ed Egeo-Anatolici 24: 233-243.
- OrNS Orientalia, Nova Series
- SCHÄFER, H. 1930. Von Ägyptischer Kunst. Leipzig.
- TEMİZSOY, İ. 1991. ”1990 Yılı Yesemek Taşocağı ve Heykel Atölyesi Kazı ve Restorasyon Çalışmaları”, II. Müze Kurtarma Kazıları Semineri. Ankara: 299-318.
- TEMİZSOY, İ. 1993. ”Yesemek Taşocağı ve Heykel Atölyesinde Kazı ve Araştırmalar”, 1992 Yılı Anadolu Medeniyetleri Müzesi Konferansları. Anadolu Medeniyetleri Müzesi. Ankara: 57-82.
- UN-ESCWA44 und BGR45 2013. Inventory Of Shared Water Resources In Western Asia - Part I, ”Chapter 7, Orontes River Basen”, 223-243.
- TTK Türk Tarih Kurumu
- TUĞCU, A. 2012. Yesemek Stone Quarry and Sculptural Workshop. Ankara
- ÜNAL, A. 2000. ”Çukurova’nın Antik Devirlerde Taşıdığı İsimler ile Fiziki ve Tarihi Coğrafyası”, Efsaneden Tarihe, Tarihten Bugüne Adana Köprü Başı. İstanbul: 18-41.
- VON LUSCHAN, F. 1893. ”Ausgrabungen in Sendschirli I”, Mitteilungen aus den Orientalischen Sammlungen XI. Berlin.
- WÄFLER, M. 1983. “Zu Status und Lage von Tabal”, OrNS 52: 181-193.
- http://www.hittitemonuments.com/
- https://archive.org/
- http://www.kgm.gov.tr/SiteCollectionImages/ KGMimages/Haritalar/turistik.jpg (01.02.2016)
Details
| Primary Language | Turkish |
|---|---|
| Authors | |
| Publication Date | January 1, 2016 |
| IZ | https://izlik.org/JA53UL97CU |
| Published in Issue | Year 2016 Issue: 19 |
Cite
Publisher
Vedat Dalokay Caddesi No: 112 Çankaya 06670 ANKARA
TÜBA-AR Turkish Academy of Sciences Journal of Archaeology (TÜBA-AR) does not officially endorse the views expressed in the articles published in the journal, nor does it guarantee any product or service advertisements that may appear in the print or online versions. The scientific and legal responsibility for the published articles belongs solely to the authors.
Images, figures, tables, and other materials submitted with manuscripts must be original. If previously published, written permission from the copyright holder must be provided for reproduction in both print and online versions. Authors retain the copyright of their works; however, upon publication in the journal, the economic rights and rights of public communication -including adaptation, reproduction, representation, printing, publishing, and distribution rights- are transferred to the Turkish Academy of Sciences (TÜBA), the publisher of the journal. Copyright of all published content (text and visual materials) belongs to the journal in terms of usage and distribution. No payment is made to the authors under the name of copyright or any other title, and no article processing charges are requested. However, the cost of reprints, if requested, is the responsibility of the authors.
In order to promote global open access to scientific knowledge and research, TÜBA allows all content published online (unless otherwise stated) to be freely used by readers, researchers, and institutions. Such use (including linking, downloading, distribution, printing, copying, or reproduction in any medium) is permitted under the Creative Commons Attribution-NonCommercial-NoDerivatives 4.0 International (CC BY-NC-ND 4.0) License, provided that the original work is properly cited, not modified, and not used for commercial purposes. For permissions regarding commercial use or licensing exceptions, please contact the journal.