DIE TECHNISCHE ARBEITSWEISE DES STEINBRUCHS UND DES SKULPTURENATELIERS VON YESEMEK: SUGGESTIONEN ZUM TRANSPORTVERFAHREN, DEN TRANSPORTWEGEN UND DER AUSBREITUNG DER SPÄTLUWISCHEN WERKE AUS BASALT

Im Steinbruch und Skulpturenatelier von Yesemek können wir - vom Steinabbruch bis hin zur Grobarbeit an den Skulpturen - die einzelnen Arbeitsweisen ersehen. Im Steinbruch selbst können wir sogar den Anfang der Transportwege an Hand der im Steinbruch liegenden Skulpturen und den steinigen Wegen nachvollziehen. Leider sind die am Abhang ausgegrabenen Skulpturen, was ihre Ausrichtungen betrifft, nicht in situ belassen, sondern für die Touristen je nach Eingang des Freilichtmuseums zuerst nach Westen, später dann nach Süden hin gerichtet worden. Was das Transportverfahren betrifft, so können wir nur an Hand von Reliefbeispielen aus Ägypten und Mesopotamien
nachvollziehen, auf welche Weise die tonnenschweren Skulpturen transportiert worden sind. Von Yesemek aus betrachtet können wir vier Transporthauptrichtungen verzeichnen, in denen nicht nur Skulpturen und Reliefs transportiert wurden, sondern auch ein reger Kulturaustausch stattfand. Während nach Süden hin vermutlich nur der Fluss Karasu als Transportweg benutz wurde, gab es nach Westen und Nordwesten hin mehrere Passübergänge, welche für die Überlieferung der Waren benutzt werden konnten: die Amanus-Pässe und die Taurus- Pässe. Um die Orte im Norden - Darende und Malatya - zu erreichen, mussten die Transporteure wohl kompliziertere Wege benutzt haben: auf jeden Fall mussten sie die Ware von Yesemek aus zuerst nach Süden, anschließend dann nach Göksun transportieren, um schließlich nach Nordosten zu gelangen. Einfacher war es, nach Osten bis hin nach Derik zu gelangen.

Yesemek Taş Ocağı ve Heykel Atölyesi’nde, eserlerin yapıldıkları tarihlere bakarak şekillendirilecek heykellerin, yontulmamış hallerini, heykellerin taş ocağından çıkartılmasını ve heykellerin kabataslak yontulmuş hallerini ayrıca işçiliklerini takip edebiliriz. Öyle ki Yesemek Taş Ocağı ve Heykel Atölyesi’ne bakarak taş ocağında bulunan taslak halindeki heykeltıraşlık eserlerinin, taşlı bir yol üzerinde bulunmalarından dolayı, taş ocağından çıkan eserlerin nakil yollarını ve bu yolların başlangıçlarını bile gözlemleyebilmekteyiz. Taş ocağındaki eserlerin dışında kalan yamaçtaki heykeltıraşlık eserleri, ziyaretçiler için, açık hava müzesinin giriş kapılarının yönlerine doğru yerleştirilmiştir. Bu heykeltıraşlık eserleri, önce eski giriş olan batı girişine, daha sonra ise güney girişine doğru yerleştirildikleri görülmektedir.Yesemek Taş Ocağı ve Heykel Atölyesi’nde şekillendirilen heykel tıraşlık eserlerinin nakil yöntemlerine gelince şunları söyleyebiliriz: Yesemek Taş Ocağı ve Heykel Atölyesi’nde tonlarca ağırlığındaki heykeltıraşlık eserlerinin, bir yerden bir yere taşınma yöntemiyle ilgili bilgileri, ancak Mezopotamya ve Mısır’daki kazılarla gün yüzüne çıkan rölyefler üzerine şekillendirilmiş tasvirlere bakarak anlayabiliriz. Yesemek Taş Ocağı ve Heykel Atölyesi’ni inceleyerek, hem heykeltıraşlık eserlerinin nakil yollarıyla ilgili bilgileri, hem de heykel tıraşlık eserlerinin kültürel değişimlerini öğrenebilmekteyiz.Yesemek Taş Ocağı ve Heykel Atölyesi’nde dört ayrı yayılım alanı olduğu tespit edilmiştir. Güneye doğru muhtemelen sadece Karasu nehri nakil yolu olarak kullanılmıştır. Batı ve kuzeybatıya doğru ise heykeltıraşlık eserlerinin taşınması için birçok geçitten yararlanılmıştır. Amanos ve Toros dağları üzerindeki geçitler kullanılarak heykeltıraşlık eserlerinin başka bölgelere de nakledildiği anlaşılmaktadır. Darende ve Malatya gibi kuzeyde yer alan bölgelere ulaşabilmek için eserleri taşıyan kişiler, daha karmaşık yol güzergâhları kullanmış olmalıdırlar. Buna göre Yesemek’ten yola çıkarak eserleri önce güneye, daha sonra kuzeydoğuya naklederek Göksun’a taşımış olmaları herkesin kabul ettiği bir görüştür. Yesemek Taş Ocağı ve Heykel Atölyesi’nden hareket edip Derik’e kadar ulaşan kişiler, doğudaki yolları, diğer bölgelerde yer alan geçit yollarına göre daha kolay kat etmiş olmalıdırlar.