Year 2020, Volume , Issue 48, Pages 151 - 166 2020-12-14

NESNESİNİ YİTİRMİŞ BİR ÖZNE, KÖKÜNDEN MAHRUM BİR EK OLARAK EFRUZ BEY

Bekir Şakir KONYALI [1]


Konuşulan Türkçenin imkânlarından hareketle tespit ettiği Türk’ün edebiyatını yapmak üzere hikâyeler kaleme alan Ömer Seyfettin, Türk hikâyesinin modernleşmesinde önemli bir yere sahiptir. O, halk kültür ve yaşayışını şekillendiren irfanı, realiteyi gözeten milliyetçi bir duyuşla hikâyelerinde fark ettirmenin gayreti içindedir. Onun sosyal faydacı sanat anlayışı, bu duyuştan yol bulan mefkûreciliğinden beslenerek hikâyelerinde iki tipin öne çıkmasına zemin hazırlar. Bunlardan ilki, ‘kahraman’ı temsil eden olumlu tiptir ve nihai formuna epik hikâyelerde kavuşur. Yaşanılan savaş ve inkıraz çağının ihtiyaç ve gerekleri gözetilerek önerilen kahramanın şahsında teklif edilen değerler, aynı zamanda ‘biz’in temsillerini oluşturmaktadır. Tercih, tutum ve davranışlarıyla ‘biz’i yaşatan kahramanın karşı kutbunda yer alan ‘şarlatan’ tipi ise olumsuz bir tip olarak mizahi hikâyelerine konu olur. Şarlatanın her durum ve şartta ‘ben’ini gözeten fırsatçılığı mizah yoluyla tenkit edilerek yerilir. Ömer Seyfettin’in hikâyelerinde şarlatanı temsil eden Efruz Bey tipi, aynı adı taşıyan roman hacmindeki seri hikâyelere varlık kazandırır. Bu çalışma, bir tip olarak Efruz Bey’in temsil ettiklerini, onu şarlatanlığa götüren hastalıklı bir narsisizmin neden olduğu yabancılaşmayı, adından hareketle izaha çalışmaktadır.
Ömer Seyfettin, Efruz Bey, tip, isim sembolizmi, narsisizm, yabancılaşma
  • Referans 1 AKYÜZ, Kenan (1990), Modern Türk Edebiyatının Ana Çizgileri 1860-1923, İnkılâp Kitabevi, İstanbul.
  • Referans 2 ALANGU, Tahir (2017), Ömer Seyfettin Ülkücü Bir Yazarın Romanı, Yapı Kredi Yay., İstanbul
  • Referans 3 ANDI, Fatih (2006), Hayata Edebiyatla Bakmak, 3F Yay., İstanbul.
  • Referans 4 APAYDIN, Mustafa (2006), “Ömer Seyfettin’in Öykülerinde Hiciv ve Mizah Ögeleri”, Ölümünün 85. Yılında Ömer Seyfettin’i Anma Toplantısı Bildiriler, 2005, Haz.: Hülya Argunşah-Ayşe Demir, Erciyes Üniversitesi Matbaası, Kayseri, s. 13-35
  • Referans 5 BERGSON, Henri (2000), Gülme Komiğin Anlamı Üstüne Deneme, Ayrıntı Yay., İstanbul
  • Refrans 6 ÖMER, SEYFETTİN (2015), Ömer Seyfettin Bütün Hikâyeleri, (Haz.: Nazım Hikmet Polat), Yapı Kredi Yay., İstanbul.
Primary Language tr
Subjects Literature
Journal Section Articles
Authors

Orcid: 0000-0001-9235-1294
Author: Bekir Şakir KONYALI (Primary Author)
Institution: Ondokuz Mayıs Üniversitesi Fen Edebiyat Fakültesi Türk Dili ve Edebiyatı Bölümü
Country: Turkey


Dates

Application Date : August 24, 2020
Acceptance Date : October 29, 2020
Publication Date : December 14, 2020

Bibtex @research article { tubar784703, journal = {Türklük Bilimi Araştırmaları}, issn = {1300-7874}, eissn = {2564-6915}, address = {}, publisher = {Nazım Hikmet POLAT}, year = {2020}, volume = {}, pages = {151 - 166}, doi = {}, title = {NESNESİNİ YİTİRMİŞ BİR ÖZNE, KÖKÜNDEN MAHRUM BİR EK OLARAK EFRUZ BEY}, key = {cite}, author = {Konyalı, Bekir Şakir} }
APA Konyalı, B . (2020). NESNESİNİ YİTİRMİŞ BİR ÖZNE, KÖKÜNDEN MAHRUM BİR EK OLARAK EFRUZ BEY . Türklük Bilimi Araştırmaları , (48) , 151-166 . Retrieved from https://dergipark.org.tr/en/pub/tubar/issue/58232/784703
MLA Konyalı, B . "NESNESİNİ YİTİRMİŞ BİR ÖZNE, KÖKÜNDEN MAHRUM BİR EK OLARAK EFRUZ BEY" . Türklük Bilimi Araştırmaları (2020 ): 151-166 <https://dergipark.org.tr/en/pub/tubar/issue/58232/784703>
Chicago Konyalı, B . "NESNESİNİ YİTİRMİŞ BİR ÖZNE, KÖKÜNDEN MAHRUM BİR EK OLARAK EFRUZ BEY". Türklük Bilimi Araştırmaları (2020 ): 151-166
RIS TY - JOUR T1 - NESNESİNİ YİTİRMİŞ BİR ÖZNE, KÖKÜNDEN MAHRUM BİR EK OLARAK EFRUZ BEY AU - Bekir Şakir Konyalı Y1 - 2020 PY - 2020 N1 - DO - T2 - Türklük Bilimi Araştırmaları JF - Journal JO - JOR SP - 151 EP - 166 VL - IS - 48 SN - 1300-7874-2564-6915 M3 - UR - Y2 - 2020 ER -
EndNote %0 Türklük Bilimi Araştırmaları NESNESİNİ YİTİRMİŞ BİR ÖZNE, KÖKÜNDEN MAHRUM BİR EK OLARAK EFRUZ BEY %A Bekir Şakir Konyalı %T NESNESİNİ YİTİRMİŞ BİR ÖZNE, KÖKÜNDEN MAHRUM BİR EK OLARAK EFRUZ BEY %D 2020 %J Türklük Bilimi Araştırmaları %P 1300-7874-2564-6915 %V %N 48 %R %U
ISNAD Konyalı, Bekir Şakir . "NESNESİNİ YİTİRMİŞ BİR ÖZNE, KÖKÜNDEN MAHRUM BİR EK OLARAK EFRUZ BEY". Türklük Bilimi Araştırmaları / 48 (December 2020): 151-166 .
AMA Konyalı B . NESNESİNİ YİTİRMİŞ BİR ÖZNE, KÖKÜNDEN MAHRUM BİR EK OLARAK EFRUZ BEY. TÜBAR. 2020; (48): 151-166.
Vancouver Konyalı B . NESNESİNİ YİTİRMİŞ BİR ÖZNE, KÖKÜNDEN MAHRUM BİR EK OLARAK EFRUZ BEY. Türklük Bilimi Araştırmaları. 2020; (48): 151-166.
IEEE B. Konyalı , "NESNESİNİ YİTİRMİŞ BİR ÖZNE, KÖKÜNDEN MAHRUM BİR EK OLARAK EFRUZ BEY", Türklük Bilimi Araştırmaları, no. 48, pp. 151-166, Dec. 2020