ТҮРІК МЕМЛЕКЕТТІК ӘНҰРАНЫ – ИСТИКЛАЛ МАРШЫНА 100 ЖЫЛ
Abstract
Бірінші Дүниежүзілік соғыстың жалыны Осман түріктерінің мекені Анадолы жеріне де жеткен. Жаңадан құрылып жатқан Түркия Республикасы жан-жағынан тап берген жаумен күресуге мәжбүр. Азамат соғысы басталып кетті. Бұл соғыс ерекше қақтығыс болып Анадолы елінің ғана емес, бүкіл түркі жұрты үшін күреске айналды. Өзінен әлдеқайда басым, техникалық жағынан ұтымды жарақтанған әскери басқыншылыққа қарсы тұруға тура келді. Осындай алмағайып кезеңде Анадолы елінің рухын көтеріп, атын асқақтататын ұран керек еді. Ол - әнұран болатын. Көп кешікпей Ататүрік бастаған ел басшылары жаңа елдің жаңа әнұраны болуға тиіс деген шешімге келді. Сол дәуір түрік оқымыстылары мен танымал ақын-жазушылары маңызды жұмысқа кірісіп кетті. Солардың арасында Мехмет Акиф Ерсой да болды. Мемлекеттік комиссияға жолданған жүздеген ұсыныстардың ішінен Мехмет Акифтің Истиклал маршы менмұндалап алдыға шықты. Себебі ол көпшіліктің құлағына әп-сәтте сіңіп аз уақытта жас пен кәрінің, жарлы мен бай-манаптың күш-қуатын бір арнаға құятын құдыретті сөзге айналды. Қалың жұрттың көңілінен шықты. Мұнда діни наным-сенім мен ұлттық салт-дәстүр біріккендей болды, адами рух пен намыс-қайрат та осы сөзден көрінді. Жаңадан құрылған Түркия Республикасының халқына асқақ рух берді, тар жол тайғақ кешу заманында түрік қоғамын біріктіретін мызғымас күшке айналды. Бұл Акифтің гимні еді. Сол кезде осы өлеңнің жүз жылдан аса уақыт ішінде бірде-бір сөзі өзгермей сол қалпы асқақтата айтылатынын, мәңгілік әнұран болатынын ешкім болжамап еді.
Keywords
Supporting Institution
yok
Project Number
yok
Ethical Statement
var
Thanks
kolay gelsin
References
- Aksenenko, A.G. Gasratyan, М.А. (1990). Turetskaya Respublika. Moskva, Institut Vostokovedenya AN.
- Altınbaş, Nihan (2015). Milli Mücadele’de Mehmet Akif Ersoy ve İstiklalMarşı. TBMM Basımevi.
- Аyan, Еkrem (2013). Меhmet Akif Ersoy’dın közkararasında ideal jastık. Kazak kızdar ulttık pedagogikalık universiteti Habarşısı. 2(44).
- Еsbosın, Е., Sadık Tural (2002). Halıkaralık Türkistan ensiklopedyası. Оsman Sultandıgı. Kazak Ensiklopedyasi Bas Redaksyası.
- Kazak tilinin tüsindirme sözdigi (2008). Dayk-Pres.
- Kazak Tilinin Kirme Sözder Sözdiği (2019). Nur-Sultan, Ulttık Audarma Byurosı.
- Noviҫev, A.D. (1965). Turtsya. Kratkaya İstorya. Moskva, İzdatelstvo “Nauka”.
- Olena Kozan (2021). Bir kültür değişmezi olarak İstiklâl Marşi: çeviri amaçli çözümleme ve çeviri sorunlari (Türkçe Rusça Dil çifti). Erciyes Akademi, 35(4), 1503-1517.
Details
Primary Language
Turkish
Subjects
Modern Turkic Languages and Literatures (Other)
Journal Section
Review
Publication Date
July 31, 2024
Submission Date
June 9, 2024
Acceptance Date
July 26, 2024
Published in Issue
Year 2024 Volume: 7 Number: 3
APA
Yesbossynov, Y., & Kospaganbetova, N. (2024). ТҮРІК МЕМЛЕКЕТТІК ӘНҰРАНЫ – ИСТИКЛАЛ МАРШЫНА 100 ЖЫЛ. Uluslararası Türk Dünyası Araştırmaları Dergisi, 7(3), 283-294. https://doi.org/10.59182/tudad.1498345
AMA
1.Yesbossynov Y, Kospaganbetova N. ТҮРІК МЕМЛЕКЕТТІК ӘНҰРАНЫ – ИСТИКЛАЛ МАРШЫНА 100 ЖЫЛ. Uluslararası Türk Dünyası Araştırmaları Dergisi. 2024;7(3):283-294. doi:10.59182/tudad.1498345
Chicago
Yesbossynov, Yergali, and Nurzhamal Kospaganbetova. 2024. “ТҮРІК МЕМЛЕКЕТТІК ӘНҰРАНЫ – ИСТИКЛАЛ МАРШЫНА 100 ЖЫЛ”. Uluslararası Türk Dünyası Araştırmaları Dergisi 7 (3): 283-94. https://doi.org/10.59182/tudad.1498345.
EndNote
Yesbossynov Y, Kospaganbetova N (July 1, 2024) ТҮРІК МЕМЛЕКЕТТІК ӘНҰРАНЫ – ИСТИКЛАЛ МАРШЫНА 100 ЖЫЛ. Uluslararası Türk Dünyası Araştırmaları Dergisi 7 3 283–294.
IEEE
[1]Y. Yesbossynov and N. Kospaganbetova, “ТҮРІК МЕМЛЕКЕТТІК ӘНҰРАНЫ – ИСТИКЛАЛ МАРШЫНА 100 ЖЫЛ”, Uluslararası Türk Dünyası Araştırmaları Dergisi, vol. 7, no. 3, pp. 283–294, July 2024, doi: 10.59182/tudad.1498345.
ISNAD
Yesbossynov, Yergali - Kospaganbetova, Nurzhamal. “ТҮРІК МЕМЛЕКЕТТІК ӘНҰРАНЫ – ИСТИКЛАЛ МАРШЫНА 100 ЖЫЛ”. Uluslararası Türk Dünyası Araştırmaları Dergisi 7/3 (July 1, 2024): 283-294. https://doi.org/10.59182/tudad.1498345.
JAMA
1.Yesbossynov Y, Kospaganbetova N. ТҮРІК МЕМЛЕКЕТТІК ӘНҰРАНЫ – ИСТИКЛАЛ МАРШЫНА 100 ЖЫЛ. Uluslararası Türk Dünyası Araştırmaları Dergisi. 2024;7:283–294.
MLA
Yesbossynov, Yergali, and Nurzhamal Kospaganbetova. “ТҮРІК МЕМЛЕКЕТТІК ӘНҰРАНЫ – ИСТИКЛАЛ МАРШЫНА 100 ЖЫЛ”. Uluslararası Türk Dünyası Araştırmaları Dergisi, vol. 7, no. 3, July 2024, pp. 283-94, doi:10.59182/tudad.1498345.
Vancouver
1.Yergali Yesbossynov, Nurzhamal Kospaganbetova. ТҮРІК МЕМЛЕКЕТТІК ӘНҰРАНЫ – ИСТИКЛАЛ МАРШЫНА 100 ЖЫЛ. Uluslararası Türk Dünyası Araştırmaları Dergisi. 2024 Jul. 1;7(3):283-94. doi:10.59182/tudad.1498345