ТҮРІК МЕМЛЕКЕТТІК ӘНҰРАНЫ – ИСТИКЛАЛ МАРШЫНА 100 ЖЫЛ
Öz
Бірінші Дүниежүзілік соғыстың жалыны Осман түріктерінің мекені Анадолы жеріне де жеткен. Жаңадан құрылып жатқан Түркия Республикасы жан-жағынан тап берген жаумен күресуге мәжбүр. Азамат соғысы басталып кетті. Бұл соғыс ерекше қақтығыс болып Анадолы елінің ғана емес, бүкіл түркі жұрты үшін күреске айналды. Өзінен әлдеқайда басым, техникалық жағынан ұтымды жарақтанған әскери басқыншылыққа қарсы тұруға тура келді. Осындай алмағайып кезеңде Анадолы елінің рухын көтеріп, атын асқақтататын ұран керек еді. Ол - әнұран болатын. Көп кешікпей Ататүрік бастаған ел басшылары жаңа елдің жаңа әнұраны болуға тиіс деген шешімге келді. Сол дәуір түрік оқымыстылары мен танымал ақын-жазушылары маңызды жұмысқа кірісіп кетті. Солардың арасында Мехмет Акиф Ерсой да болды. Мемлекеттік комиссияға жолданған жүздеген ұсыныстардың ішінен Мехмет Акифтің Истиклал маршы менмұндалап алдыға шықты. Себебі ол көпшіліктің құлағына әп-сәтте сіңіп аз уақытта жас пен кәрінің, жарлы мен бай-манаптың күш-қуатын бір арнаға құятын құдыретті сөзге айналды. Қалың жұрттың көңілінен шықты. Мұнда діни наным-сенім мен ұлттық салт-дәстүр біріккендей болды, адами рух пен намыс-қайрат та осы сөзден көрінді. Жаңадан құрылған Түркия Республикасының халқына асқақ рух берді, тар жол тайғақ кешу заманында түрік қоғамын біріктіретін мызғымас күшке айналды. Бұл Акифтің гимні еді. Сол кезде осы өлеңнің жүз жылдан аса уақыт ішінде бірде-бір сөзі өзгермей сол қалпы асқақтата айтылатынын, мәңгілік әнұран болатынын ешкім болжамап еді.
Anahtar Kelimeler
Destekleyen Kurum
yok
Proje Numarası
yok
Etik Beyan
var
Teşekkür
kolay gelsin
Kaynakça
- Aksenenko, A.G. Gasratyan, М.А. (1990). Turetskaya Respublika. Moskva, Institut Vostokovedenya AN.
- Altınbaş, Nihan (2015). Milli Mücadele’de Mehmet Akif Ersoy ve İstiklalMarşı. TBMM Basımevi.
- Аyan, Еkrem (2013). Меhmet Akif Ersoy’dın közkararasında ideal jastık. Kazak kızdar ulttık pedagogikalık universiteti Habarşısı. 2(44).
- Еsbosın, Е., Sadık Tural (2002). Halıkaralık Türkistan ensiklopedyası. Оsman Sultandıgı. Kazak Ensiklopedyasi Bas Redaksyası.
- Kazak tilinin tüsindirme sözdigi (2008). Dayk-Pres.
- Kazak Tilinin Kirme Sözder Sözdiği (2019). Nur-Sultan, Ulttık Audarma Byurosı.
- Noviҫev, A.D. (1965). Turtsya. Kratkaya İstorya. Moskva, İzdatelstvo “Nauka”.
- Olena Kozan (2021). Bir kültür değişmezi olarak İstiklâl Marşi: çeviri amaçli çözümleme ve çeviri sorunlari (Türkçe Rusça Dil çifti). Erciyes Akademi, 35(4), 1503-1517.
Ayrıntılar
Birincil Dil
Türkçe
Konular
Çağdaş Türk Lehçeleri ve Edebiyatları (Diğer)
Bölüm
Derleme
Yayımlanma Tarihi
31 Temmuz 2024
Gönderilme Tarihi
9 Haziran 2024
Kabul Tarihi
26 Temmuz 2024
Yayımlandığı Sayı
Yıl 2024 Cilt: 7 Sayı: 3
APA
Yesbossynov, Y., & Kospaganbetova, N. (2024). ТҮРІК МЕМЛЕКЕТТІК ӘНҰРАНЫ – ИСТИКЛАЛ МАРШЫНА 100 ЖЫЛ. Uluslararası Türk Dünyası Araştırmaları Dergisi, 7(3), 283-294. https://doi.org/10.59182/tudad.1498345
AMA
1.Yesbossynov Y, Kospaganbetova N. ТҮРІК МЕМЛЕКЕТТІК ӘНҰРАНЫ – ИСТИКЛАЛ МАРШЫНА 100 ЖЫЛ. TÜDAD. 2024;7(3):283-294. doi:10.59182/tudad.1498345
Chicago
Yesbossynov, Yergali, ve Nurzhamal Kospaganbetova. 2024. “ТҮРІК МЕМЛЕКЕТТІК ӘНҰРАНЫ – ИСТИКЛАЛ МАРШЫНА 100 ЖЫЛ”. Uluslararası Türk Dünyası Araştırmaları Dergisi 7 (3): 283-94. https://doi.org/10.59182/tudad.1498345.
EndNote
Yesbossynov Y, Kospaganbetova N (01 Temmuz 2024) ТҮРІК МЕМЛЕКЕТТІК ӘНҰРАНЫ – ИСТИКЛАЛ МАРШЫНА 100 ЖЫЛ. Uluslararası Türk Dünyası Araştırmaları Dergisi 7 3 283–294.
IEEE
[1]Y. Yesbossynov ve N. Kospaganbetova, “ТҮРІК МЕМЛЕКЕТТІК ӘНҰРАНЫ – ИСТИКЛАЛ МАРШЫНА 100 ЖЫЛ”, TÜDAD, c. 7, sy 3, ss. 283–294, Tem. 2024, doi: 10.59182/tudad.1498345.
ISNAD
Yesbossynov, Yergali - Kospaganbetova, Nurzhamal. “ТҮРІК МЕМЛЕКЕТТІК ӘНҰРАНЫ – ИСТИКЛАЛ МАРШЫНА 100 ЖЫЛ”. Uluslararası Türk Dünyası Araştırmaları Dergisi 7/3 (01 Temmuz 2024): 283-294. https://doi.org/10.59182/tudad.1498345.
JAMA
1.Yesbossynov Y, Kospaganbetova N. ТҮРІК МЕМЛЕКЕТТІК ӘНҰРАНЫ – ИСТИКЛАЛ МАРШЫНА 100 ЖЫЛ. TÜDAD. 2024;7:283–294.
MLA
Yesbossynov, Yergali, ve Nurzhamal Kospaganbetova. “ТҮРІК МЕМЛЕКЕТТІК ӘНҰРАНЫ – ИСТИКЛАЛ МАРШЫНА 100 ЖЫЛ”. Uluslararası Türk Dünyası Araştırmaları Dergisi, c. 7, sy 3, Temmuz 2024, ss. 283-94, doi:10.59182/tudad.1498345.
Vancouver
1.Yergali Yesbossynov, Nurzhamal Kospaganbetova. ТҮРІК МЕМЛЕКЕТТІК ӘНҰРАНЫ – ИСТИКЛАЛ МАРШЫНА 100 ЖЫЛ. TÜDAD. 01 Temmuz 2024;7(3):283-94. doi:10.59182/tudad.1498345