Research Article

EKOLOJİK AYAK İZİNDE YAKINSAMA SÜREÇLERİ: PANEL TAR MODELİYLE TÜRK CUMHURİYETLERİNİN ÇEVRESEL PERFORMANSI

Volume: 8 Number: 3 July 31, 2025
EN TR

EKOLOJİK AYAK İZİNDE YAKINSAMA SÜREÇLERİ: PANEL TAR MODELİYLE TÜRK CUMHURİYETLERİNİN ÇEVRESEL PERFORMANSI

Abstract

Bu çalışma ekolojik ayak izi göstergesi aracılığıyla Türk Cumhuriyetleri'nde çevresel sürdürülebilirliğin dinamiklerini incelemektedir. Analiz Beyaert ve Camacho (2008) tarafından geliştirilen Panel Eşik Otoregresif (TAR) modeli çerçevesinde gerçekleştirilmiş olup 1992-2022 dönemine ait panel veri seti kullanılarak ülkeler arasında yakınsama ilişkileri araştırılmıştır. Panel TAR modeli, doğrusal olmayan yapısı, sayesinde farklı ekonomik veya çevresel rejimlerin etkisini göz önünde bulundurarak daha esnek ve gerçekçi bir analiz imkânı sunmaktadır. Ampirik bulgular, rejim geçiş eşiğinin Türkmenistan tarafından belirlendiğini ve çalışmada incelenen ülke örnekleminin büyük bir kısmının ikinci rejimde yer aldığını ortaya koymaktadır. Elde edilen sonuçlara göre, her iki rejimde de yakınsama eğilimi gözlenmekle birlikte yakınsama türleri rejime göre farklılık göstermektedir. İkinci rejimde mutlak yakınsama saptanırken, her iki rejimin birlikte değerlendirildiği genel yapıda nispi yakınsama gözlenmiştir. Bu durum, ikinci rejimin temsil gücünün yüksek olması nedeniyle Türk Cumhuriyetleri arasında ortak çevre politikalarının geliştirilmesinin önemine işaret etmektedir. Öte yandan, genel modeldeki nispi yakınsama bulgusu, ülkelerin farklı yapısal ve çevresel dinamikleri doğrultusunda özgün çevre politikaları geliştirmesi gerekliliğini ortaya koymaktadır. Sonuç olarak, Türk Cumhuriyetleri'nin kendi potansiyelleri doğrultusunda esnek ve ulusal düzeyde özelleştirilmiş çevre stratejileri geliştirmesi gerektiği bu çalışma ile ampirik olarak da desteklenmiştir.

Keywords

References

  1. Baabou, W., Grunewald, N., Ouellet-Plamondon, C., Gressot, M., & Galli, A. (2017). The ecological footprint of Mediterranean cities: Awareness creation and policy implications. Environmental Science & Policy, 69, 94-104.
  2. Beyaert, A., & Camacho, M. (2008). TAR panel unit root tests and real convergence. Review of Development Economics, 12(3), 668-681.
  3. Buğan, M. F. (2021). İslam ekonomisi ve finansı alanyazının bibliyometrik analizi. Iğdır Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, (26), 658-677.
  4. Caner, M., & Hansen, B. E. (2001). Threshold autoregression with a unit root. Econometrica, 69(6), 1555-1596.
  5. Chen, C. (2017). Science mapping: A systematic review of the literature. Journal of Data and Information Science, 2(2), 1-40.
  6. Çeştepe, H., & Tatar, H. E. (2021). Yakınsama hipotezinin doğrusal olmayan panel birim kök testi ile analizi: MERCOSUR ülkeleri örneği. TESAM Akademi Dergisi, 1-20.
  7. De Solla Price, D. J., & Beaver, D. (1966). Collaboration in an invisible college. American Psychologist, 21(11), 1011-1018.
  8. Erdogan, S., & Okumus, I. (2021). Stochastic and club convergence of ecological footprint: An empirical analysis for different income group of countries. Ecological Indicators, 121, 107123.

Details

Primary Language

Turkish

Subjects

Applied Economics (Other)

Journal Section

Research Article

Publication Date

July 31, 2025

Submission Date

May 12, 2025

Acceptance Date

July 8, 2025

Published in Issue

Year 2025 Volume: 8 Number: 3

APA
Demir, O., & Tığtepe, E. (2025). EKOLOJİK AYAK İZİNDE YAKINSAMA SÜREÇLERİ: PANEL TAR MODELİYLE TÜRK CUMHURİYETLERİNİN ÇEVRESEL PERFORMANSI. Uluslararası Türk Dünyası Araştırmaları Dergisi, 8(3), 343-358. https://doi.org/10.59182/tudad.1697782
AMA
1.Demir O, Tığtepe E. EKOLOJİK AYAK İZİNDE YAKINSAMA SÜREÇLERİ: PANEL TAR MODELİYLE TÜRK CUMHURİYETLERİNİN ÇEVRESEL PERFORMANSI. Uluslararası Türk Dünyası Araştırmaları Dergisi. 2025;8(3):343-358. doi:10.59182/tudad.1697782
Chicago
Demir, Oğuzhan, and Elifnur Tığtepe. 2025. “EKOLOJİK AYAK İZİNDE YAKINSAMA SÜREÇLERİ: PANEL TAR MODELİYLE TÜRK CUMHURİYETLERİNİN ÇEVRESEL PERFORMANSI”. Uluslararası Türk Dünyası Araştırmaları Dergisi 8 (3): 343-58. https://doi.org/10.59182/tudad.1697782.
EndNote
Demir O, Tığtepe E (July 1, 2025) EKOLOJİK AYAK İZİNDE YAKINSAMA SÜREÇLERİ: PANEL TAR MODELİYLE TÜRK CUMHURİYETLERİNİN ÇEVRESEL PERFORMANSI. Uluslararası Türk Dünyası Araştırmaları Dergisi 8 3 343–358.
IEEE
[1]O. Demir and E. Tığtepe, “EKOLOJİK AYAK İZİNDE YAKINSAMA SÜREÇLERİ: PANEL TAR MODELİYLE TÜRK CUMHURİYETLERİNİN ÇEVRESEL PERFORMANSI”, Uluslararası Türk Dünyası Araştırmaları Dergisi, vol. 8, no. 3, pp. 343–358, July 2025, doi: 10.59182/tudad.1697782.
ISNAD
Demir, Oğuzhan - Tığtepe, Elifnur. “EKOLOJİK AYAK İZİNDE YAKINSAMA SÜREÇLERİ: PANEL TAR MODELİYLE TÜRK CUMHURİYETLERİNİN ÇEVRESEL PERFORMANSI”. Uluslararası Türk Dünyası Araştırmaları Dergisi 8/3 (July 1, 2025): 343-358. https://doi.org/10.59182/tudad.1697782.
JAMA
1.Demir O, Tığtepe E. EKOLOJİK AYAK İZİNDE YAKINSAMA SÜREÇLERİ: PANEL TAR MODELİYLE TÜRK CUMHURİYETLERİNİN ÇEVRESEL PERFORMANSI. Uluslararası Türk Dünyası Araştırmaları Dergisi. 2025;8:343–358.
MLA
Demir, Oğuzhan, and Elifnur Tığtepe. “EKOLOJİK AYAK İZİNDE YAKINSAMA SÜREÇLERİ: PANEL TAR MODELİYLE TÜRK CUMHURİYETLERİNİN ÇEVRESEL PERFORMANSI”. Uluslararası Türk Dünyası Araştırmaları Dergisi, vol. 8, no. 3, July 2025, pp. 343-58, doi:10.59182/tudad.1697782.
Vancouver
1.Oğuzhan Demir, Elifnur Tığtepe. EKOLOJİK AYAK İZİNDE YAKINSAMA SÜREÇLERİ: PANEL TAR MODELİYLE TÜRK CUMHURİYETLERİNİN ÇEVRESEL PERFORMANSI. Uluslararası Türk Dünyası Araştırmaları Dergisi. 2025 Jul. 1;8(3):343-58. doi:10.59182/tudad.1697782