Araştırma Makalesi

EKOLOJİK AYAK İZİNDE YAKINSAMA SÜREÇLERİ: PANEL TAR MODELİYLE TÜRK CUMHURİYETLERİNİN ÇEVRESEL PERFORMANSI

Cilt: 8 Sayı: 3 31 Temmuz 2025
PDF İndir
EN TR

EKOLOJİK AYAK İZİNDE YAKINSAMA SÜREÇLERİ: PANEL TAR MODELİYLE TÜRK CUMHURİYETLERİNİN ÇEVRESEL PERFORMANSI

Öz

Bu çalışma ekolojik ayak izi göstergesi aracılığıyla Türk Cumhuriyetleri'nde çevresel sürdürülebilirliğin dinamiklerini incelemektedir. Analiz Beyaert ve Camacho (2008) tarafından geliştirilen Panel Eşik Otoregresif (TAR) modeli çerçevesinde gerçekleştirilmiş olup 1992-2022 dönemine ait panel veri seti kullanılarak ülkeler arasında yakınsama ilişkileri araştırılmıştır. Panel TAR modeli, doğrusal olmayan yapısı, sayesinde farklı ekonomik veya çevresel rejimlerin etkisini göz önünde bulundurarak daha esnek ve gerçekçi bir analiz imkânı sunmaktadır. Ampirik bulgular, rejim geçiş eşiğinin Türkmenistan tarafından belirlendiğini ve çalışmada incelenen ülke örnekleminin büyük bir kısmının ikinci rejimde yer aldığını ortaya koymaktadır. Elde edilen sonuçlara göre, her iki rejimde de yakınsama eğilimi gözlenmekle birlikte yakınsama türleri rejime göre farklılık göstermektedir. İkinci rejimde mutlak yakınsama saptanırken, her iki rejimin birlikte değerlendirildiği genel yapıda nispi yakınsama gözlenmiştir. Bu durum, ikinci rejimin temsil gücünün yüksek olması nedeniyle Türk Cumhuriyetleri arasında ortak çevre politikalarının geliştirilmesinin önemine işaret etmektedir. Öte yandan, genel modeldeki nispi yakınsama bulgusu, ülkelerin farklı yapısal ve çevresel dinamikleri doğrultusunda özgün çevre politikaları geliştirmesi gerekliliğini ortaya koymaktadır. Sonuç olarak, Türk Cumhuriyetleri'nin kendi potansiyelleri doğrultusunda esnek ve ulusal düzeyde özelleştirilmiş çevre stratejileri geliştirmesi gerektiği bu çalışma ile ampirik olarak da desteklenmiştir.

Anahtar Kelimeler

Kaynakça

  1. Baabou, W., Grunewald, N., Ouellet-Plamondon, C., Gressot, M., & Galli, A. (2017). The ecological footprint of Mediterranean cities: Awareness creation and policy implications. Environmental Science & Policy, 69, 94-104.
  2. Beyaert, A., & Camacho, M. (2008). TAR panel unit root tests and real convergence. Review of Development Economics, 12(3), 668-681.
  3. Buğan, M. F. (2021). İslam ekonomisi ve finansı alanyazının bibliyometrik analizi. Iğdır Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, (26), 658-677.
  4. Caner, M., & Hansen, B. E. (2001). Threshold autoregression with a unit root. Econometrica, 69(6), 1555-1596.
  5. Chen, C. (2017). Science mapping: A systematic review of the literature. Journal of Data and Information Science, 2(2), 1-40.
  6. Çeştepe, H., & Tatar, H. E. (2021). Yakınsama hipotezinin doğrusal olmayan panel birim kök testi ile analizi: MERCOSUR ülkeleri örneği. TESAM Akademi Dergisi, 1-20.
  7. De Solla Price, D. J., & Beaver, D. (1966). Collaboration in an invisible college. American Psychologist, 21(11), 1011-1018.
  8. Erdogan, S., & Okumus, I. (2021). Stochastic and club convergence of ecological footprint: An empirical analysis for different income group of countries. Ecological Indicators, 121, 107123.

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

Uygulamalı Ekonomi (Diğer)

Bölüm

Araştırma Makalesi

Yayımlanma Tarihi

31 Temmuz 2025

Gönderilme Tarihi

12 Mayıs 2025

Kabul Tarihi

8 Temmuz 2025

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2025 Cilt: 8 Sayı: 3

Kaynak Göster

APA
Demir, O., & Tığtepe, E. (2025). EKOLOJİK AYAK İZİNDE YAKINSAMA SÜREÇLERİ: PANEL TAR MODELİYLE TÜRK CUMHURİYETLERİNİN ÇEVRESEL PERFORMANSI. Uluslararası Türk Dünyası Araştırmaları Dergisi, 8(3), 343-358. https://doi.org/10.59182/tudad.1697782
AMA
1.Demir O, Tığtepe E. EKOLOJİK AYAK İZİNDE YAKINSAMA SÜREÇLERİ: PANEL TAR MODELİYLE TÜRK CUMHURİYETLERİNİN ÇEVRESEL PERFORMANSI. TÜDAD. 2025;8(3):343-358. doi:10.59182/tudad.1697782
Chicago
Demir, Oğuzhan, ve Elifnur Tığtepe. 2025. “EKOLOJİK AYAK İZİNDE YAKINSAMA SÜREÇLERİ: PANEL TAR MODELİYLE TÜRK CUMHURİYETLERİNİN ÇEVRESEL PERFORMANSI”. Uluslararası Türk Dünyası Araştırmaları Dergisi 8 (3): 343-58. https://doi.org/10.59182/tudad.1697782.
EndNote
Demir O, Tığtepe E (01 Temmuz 2025) EKOLOJİK AYAK İZİNDE YAKINSAMA SÜREÇLERİ: PANEL TAR MODELİYLE TÜRK CUMHURİYETLERİNİN ÇEVRESEL PERFORMANSI. Uluslararası Türk Dünyası Araştırmaları Dergisi 8 3 343–358.
IEEE
[1]O. Demir ve E. Tığtepe, “EKOLOJİK AYAK İZİNDE YAKINSAMA SÜREÇLERİ: PANEL TAR MODELİYLE TÜRK CUMHURİYETLERİNİN ÇEVRESEL PERFORMANSI”, TÜDAD, c. 8, sy 3, ss. 343–358, Tem. 2025, doi: 10.59182/tudad.1697782.
ISNAD
Demir, Oğuzhan - Tığtepe, Elifnur. “EKOLOJİK AYAK İZİNDE YAKINSAMA SÜREÇLERİ: PANEL TAR MODELİYLE TÜRK CUMHURİYETLERİNİN ÇEVRESEL PERFORMANSI”. Uluslararası Türk Dünyası Araştırmaları Dergisi 8/3 (01 Temmuz 2025): 343-358. https://doi.org/10.59182/tudad.1697782.
JAMA
1.Demir O, Tığtepe E. EKOLOJİK AYAK İZİNDE YAKINSAMA SÜREÇLERİ: PANEL TAR MODELİYLE TÜRK CUMHURİYETLERİNİN ÇEVRESEL PERFORMANSI. TÜDAD. 2025;8:343–358.
MLA
Demir, Oğuzhan, ve Elifnur Tığtepe. “EKOLOJİK AYAK İZİNDE YAKINSAMA SÜREÇLERİ: PANEL TAR MODELİYLE TÜRK CUMHURİYETLERİNİN ÇEVRESEL PERFORMANSI”. Uluslararası Türk Dünyası Araştırmaları Dergisi, c. 8, sy 3, Temmuz 2025, ss. 343-58, doi:10.59182/tudad.1697782.
Vancouver
1.Oğuzhan Demir, Elifnur Tığtepe. EKOLOJİK AYAK İZİNDE YAKINSAMA SÜREÇLERİ: PANEL TAR MODELİYLE TÜRK CUMHURİYETLERİNİN ÇEVRESEL PERFORMANSI. TÜDAD. 01 Temmuz 2025;8(3):343-58. doi:10.59182/tudad.1697782