Research Article

Kur’ân’da Müzekker-Müennes Uyumsuzluğunun Haml Yöntemi Bağlamında İncelenmesi

Number: 13 June 22, 2022
TR EN

Kur’ân’da Müzekker-Müennes Uyumsuzluğunun Haml Yöntemi Bağlamında İncelenmesi

Abstract

Kur’ân merkezli dil çalışmaları tenzil döneminden günümüze kadar aralıksız bir şekilde devam etmiştir. Bunlardan özellikle Kur’ân-Kerîm’in dil ve gramatik üslubunu inceleyen çalışmalar önemli bir yer tutmuştur. Kur’ân’ın kusursuz dil üslubuna ve gramatik açıdan tutarlılığına dikkat çekmeyi amaçlayan bu çalışmada Arap dilinin en bilindik bir o kadar da karmaşık olan müzekkerlik ve müenneslik konusu ana hatlarıyla ele alınmıştır. Çalışmanın girişinde konuyla ilgili genel bir çerçeve çizildikten sonra tezkîr ve te’nîs kavramları tanıtılarak Yahya b. Ziyâd el-Ferrâ’dan (ö. 207/822) günümüze kadar müzekker ve müennese dair telif edilen müstakil çalışmalar kronolojik olarak sıralanmıştır. Çalışmanın devamında müzekker ve müennesi bilmenin önemine işaret edilerek müennesliğin ilke, çeşit ve alametleri zikredilmiştir. Kur’ân’ın müzekkerlik ve müenneslik konusuna yaklaşımını ortaya koyan gramer ve haml yöntemleri incelenmiştir. Bu bağlamda Kur’ân’ın müzekkerlik ve müenneslik yönünden herhangi bir uyumsuzluk barındırmadığına; söz konusu intibanın ise Arap dilinde gramatik bir üslup olarak “müzekkerin, müennes veya müennesin, müzekker gibi muamele görmesi”nden kaynaklandığına dikkat çekilmiştir. Kur’ân’dan ve Arap şiirinden aktarılan örneklerle konu aydınlatılmaya çalışılmıştır.

Keywords

Arap Dili, Kur’an, Müzekker, Müennes, Tezkîr, Te’nîs, Haml Üslubu.

References

  1. Afgânî, Sa‘îd b. Muhammed b. Ahmed. (2003). el-Mûcez fî kavâ‘idi’l-lugati’l-‘Arabiyye. Beyrut: Dâru’l-Fikr.
  2. Antâkî, Muhammed. (1969). el-Vecîz fî fıkhi’l-luga. Halep: Mektebetü’ş-Şehbâ’.
  3. Begavî, Ebû Muhammed el-Hüseyn b. Mes‘ûd. (1997a). Meʿâlimü’t-tenzîl (C. 7). Muhammed Abdullâh en-Nemr vd (thk.). Riyad: Dâru Taybe.
  4. Begavî, Ebû Muhammed el-Hüseyn b. Mes‘ûd. (1997b). Meʿâlimü’t-tenzîl (C. 8). Muhammed Abdullâh en-Nemr vd (thk.). Riyad: Dâru Taybe.
  5. Beydâvî, Abdullâh b. Ömer b. Muhammed. (1998). Envâru’t-tenzîl ve esrâru’t-te’vîl (C. 4). Muhammed ‘Abdurrahmân el-Mar‘aşlî (thk.). Beyrut: Dâru İhyâi’t-Türâsi’l-‘Arabî.
  6. Ca‘berî, İbrâhîm Ömer. (1991). Tedmîsu’t-tezkîr fi’t-te’nîs ve’t-tezkîr. Muhammed ‘Âmir Ahmed Hasan (thk.). Beyrut: el-Müessesetü’l-Câmi‘iyye.
  7. Cevherî, İsmâîl b. Hammâd. (1984a). es-Sıhâh: Tacu’l-lüğa ve sıhâhi’l-‘Arabiyye (C. 1). Ahmed Abdulgafûr ‘Attâr (thk.). Beyrut: Dâru’l-‘İlm li’l-Melâyîn.
  8. Cevherî, İsmâîl b. Hammâd. (1984b). es-Sıhâh: Tacu’l-lüğa ve sıhâhi’l-‘Arabiyye (C. 2). Ahmed Abdulgafûr ‘Attâr (thk.). Beyrut: Dâru’l-‘İlm li’l-Melâyîn.
  9. Dervîş, Muhyiddîn. (1992a). İʿrâbü’l-Ḳurʾâni’l-Kerîm ve Beyânüh (C. 3). Yûsuf Alî Bedevî (thk.). Dimeşk: Dâru İbn Kesîr - Daru’l-Yemâme.
  10. Dervîş, Muhyiddîn. (1992b). İʿrâbü’l-Ḳurʾâni’l-Kerîm ve Beyânüh (C. 5). Yûsuf Alî Bedevî (thk.). Dimeşk: Dâru İbn Kesîr - Daru’l-Yemâme.
APA
Marangozoğlu, İ. (2022). Kur’ân’da Müzekker-Müennes Uyumsuzluğunun Haml Yöntemi Bağlamında İncelenmesi. Türkiye Din Eğitimi Araştırmaları Dergisi, 13, 163-196. https://doi.org/10.53112/tudear.1116976
AMA
1.Marangozoğlu İ. Kur’ân’da Müzekker-Müennes Uyumsuzluğunun Haml Yöntemi Bağlamında İncelenmesi. TUDEAR. 2022;(13):163-196. doi:10.53112/tudear.1116976
Chicago
Marangozoğlu, İzzet. 2022. “Kur’ân’da Müzekker-Müennes Uyumsuzluğunun Haml Yöntemi Bağlamında İncelenmesi”. Türkiye Din Eğitimi Araştırmaları Dergisi, nos. 13: 163-96. https://doi.org/10.53112/tudear.1116976.
EndNote
Marangozoğlu İ (June 1, 2022) Kur’ân’da Müzekker-Müennes Uyumsuzluğunun Haml Yöntemi Bağlamında İncelenmesi. Türkiye Din Eğitimi Araştırmaları Dergisi 13 163–196.
IEEE
[1]İ. Marangozoğlu, “Kur’ân’da Müzekker-Müennes Uyumsuzluğunun Haml Yöntemi Bağlamında İncelenmesi”, TUDEAR, no. 13, pp. 163–196, June 2022, doi: 10.53112/tudear.1116976.
ISNAD
Marangozoğlu, İzzet. “Kur’ân’da Müzekker-Müennes Uyumsuzluğunun Haml Yöntemi Bağlamında İncelenmesi”. Türkiye Din Eğitimi Araştırmaları Dergisi. 13 (June 1, 2022): 163-196. https://doi.org/10.53112/tudear.1116976.
JAMA
1.Marangozoğlu İ. Kur’ân’da Müzekker-Müennes Uyumsuzluğunun Haml Yöntemi Bağlamında İncelenmesi. TUDEAR. 2022;:163–196.
MLA
Marangozoğlu, İzzet. “Kur’ân’da Müzekker-Müennes Uyumsuzluğunun Haml Yöntemi Bağlamında İncelenmesi”. Türkiye Din Eğitimi Araştırmaları Dergisi, no. 13, June 2022, pp. 163-96, doi:10.53112/tudear.1116976.
Vancouver
1.İzzet Marangozoğlu. Kur’ân’da Müzekker-Müennes Uyumsuzluğunun Haml Yöntemi Bağlamında İncelenmesi. TUDEAR. 2022 Jun. 1;(13):163-96. doi:10.53112/tudear.1116976