Devlet İdaresine Dair Konulara Fıkıh Eserlerinde Az Yer Verilmesini İbn Haldun’un Realist Siyaset Teorisi Ekseninde Değerlendirme
Abstract
İbn Haldun, devleti yöneten iktidarın güce
dayandığını ve toplumu kendisine itaate zorlama kudretine sahip olduğunu
savunmaktadır. Hukuk da, yaptırım gücünü iktidarın bu niteliğinden almaktadır.
İlgili husus, fıkıh eserlerinde devletin kuruluş ve işleyişiyle ilgili
kuralların nadir bulunmasını açıklayıcı niteliğe sahip gözükmektedir.
İktidarların zor kullanılarak savaş yoluyla ele geçirildiği monarşilerde
yaşayan İslam hukukçularının hukukun en önemli unsurlarından olan yaptırım
gücünü itibara alarak üstünde hiçbir gücün bulunmadığı iktidarlara kural
koymanın pratik yarar sağlamayacağı kanaatine vardıkları ve bilinçli olarak
ilgili alanı boş bıraktıkları söylenebilir.
Keywords
References
- Aybakan, B. (2010). Şâfiî. Diyanet İslam ansiklopedisi içinde (C. 38, ss.223-233). İstanbul: Diyanet Vakfı.
- Aydın, A. (2017). Dört mezhep imamının otoritesini tesis eden temel unsurlar -güven-otorite ilişkisine dair bir analiz-. Türkiye Din Eğitimi Araştırmaları Dergisi, 4, 77-88.
- Cengiz, L. (2001). Emevîler döneminde kader problemi, Marife 2, 107-127.
- Çetin, M. (2013a). Maturidîliğin Siyaset (Hilafet/İmamet) Anlayışı (Yayınlanmamış Doktora Tezi). Atatürk Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, Erzurum.
- Çetin, M. (2013b). Mu’tezile’nin adalet anlayışı ve sosyo-politik nedenleri, Ekev Akademi Dergisi, 57, 395-420.
- El-Cüveynî, Ebu’l-Meâlî (1981). Giyâsü’l-ümem, (Abdülazîm ed-Dîb, thk.). Katar: Mektebâtü’l-Kübrâ.
- Elmalı, O. (2003). İbn Haldun ve Machiavelli’nin realist siyaset kuramları. Ekev Akademi Dergisi, 15, 133-142.
- Gökdağ, K. (2013). İslam siyaset düşüncesinde siyasal otoritenin teorik ile pratik uyuşmazlığı sorunu: uzlaştırma teorisi ve İbn Haldun, II. Türkiye Lisansüstü Çalışmalar Kongresi-Bildiriler Kitabı III içinde (s.567-575). Bursa.
- Güriz, A. (1999). Hukuk felsefesi. Ankara: Siyasal Kitapevi.
- İbn Haldun, Ebû Zeyd. (2004a). Mukaddime (Abdullah Muhammed ed-Dervîş, thk.). (C.1). Dımeşk: Dâru Ya’reb.