İslam Düşünce Geleneğinin Batı Dünyasına Etkileriyle İlgili Tartışmaları Dag Nikolaus Hasse Üzerinden Okumak

Müslüman bilim insanları tarafından yapılan araştırmaların çoğunda İslam medeniyetinin Avrupa’yı bilim ve felsefede etkilediği genel kabul görmektedir. Ancak Batı’daki meslektaşları arasında bu konuda tam bir mutabakatın olduğundan söz edilemez. Batı’da, Müslümanların özellikle Orta Çağ’da Avrupa üzerindeki bilimsel etkisini abartanların yanı sıra söz konusu etkiyi küçümseyen, hatta yok sayanların da olduğu görülür. Bu tartışmaların taraflarından birisi de Alman bilim insanı Dag Nikolaus Hasse’dir. Hasse, bu alanda uzun araştırmalar yapmış bir Orta Çağ ve Yeni Çağ felsefesi ve filolojisi uzmanıdır. Hasse, konu hakkında yaptığı çalışmalarda bilimsel bir yaklaşım sergileyerek objektif olmayı başaran, vardığı sonuçları tartışmanın objesi olan kişi veya eserlerin verili ilk kaynaklarına dayandıran bir bilim insanıdır. Ona göre bu günün Batı medeniyetinin oluşumunda eski doğu, Yunan, Roma, Yahudi ve Hristiyan kültürlerinin yanı sıra Müslümanlardan da söz edilmeli ve bu gerçek ders kitaplarında da yer almalıdır. Elinizdeki çalışma Hasse’nin bu alanda yazdığı bazı eserlerinden yola çıkarak onun, İslam düşünce geleneğinin Batı dünyasına etkileriyle ilgili tartışmalardaki pozisyonunu belirlemeye çalışır.

The influence of Islamic civilization on Europe in science and philosophy is generally accepted in most of the studies done by Muslim scholars. However, it cannot be said that there is a full consensus on this issue among their colleagues in the West. It is seen in the West that there are those who exaggerate the scientific influence of Muslims on Europe, especially in the Middle Ages, as well as there are thoes who underestimate or even ignore this effect. One of the parties of these discussions is the German scientist Dag Nikolaus Hasse. Hasse, who is an expert of Medieval and New Age philosophy and philology, has done a lot of research in this field. Hasse is a scientist who succeeds in being objective by exhibiting a scientific approach in his studies on the subject, and bases his conclusions on the first sources of the person or works that are the object of the discussion. According to him, Muslims should be mentioned in the formation of today's Western civilization along with the ancient eastern, Greek, Roman, Jewish and Christian cultures, and this fact should also be included in the textbooks. Based on some of his works in this field, the present study attempts to determine Hasse's position in the debates concerning the effects of the Islamic intellectuel tradition on the Western world.