Year 2020, Volume , Issue 10, Pages 227 - 251 2020-12-27

al-Qushayrī’s and al-Māturīdī’s Approach to al-Hurūf al-Muḳāṭtaʿah
Ḳuşeyrî ve Mâturîdî’nin Ḥurûf-u Muḳāṭta’a Konusuna Yaklaşımı

İskender ŞAHİN [1]


İslam medeniyetinin yetiştirdiği mümtaz şahsiyetler arasında oldukça geniş bir ilim yelpazesine sahip olan Ḳuşeyrî, derin izler bırakan büyük bir mutasavvıf ve müfessirdir. Bir sûfî olması hasebiyle o, tasavvuf ve tefsir sahasına çok kıymetli eserler kazandırmıştır. Müellif, engin bir tefekkürün izlerini taşıyan Leṭâifu’l-işârât adlı tefsirinde müteşâbih âyetlerin işârî boyutlarına temas etmiş ve onları yorumlamaktan çekinmemiştir. Öte yandan Kelamcı müfessir olan Mâturîdî de medeniyetimizin yetiştirdiği çok kıymetli ilim adamlarımızdan biri olup özellikle Kelam sahasında bir otorite olarak kabul edilmektedir. Kaleme aldığı Te’vîlâtu’l-Kur’ân adlı tefsiri ise onun Tefsir ilminde de söz sahibi olduğunu göstermektedir. Maksadımız, makalemizin konusunu teşkil eden ve mutlak müteşâbih olarak addedilen ḥurûf-u muḳāṭtaʿanın, bir sûfî müfessir ve bir Kelamcı müfessir tarafından nasıl değerlendirildiğini ve onlara hangi manaların verildiğini ve aralarındaki farkı tespit etmektir.
Tefsir, Ḳuşeyrî, Mâturîdî, Hurûf-u ‘muḳāṭtaʿa, İşârî
  • Ateş, S. (1974). İşârî tefsir okulu. Ankara: Ankara Üniversitesi İlahiyat Fakültesi.
  • Akgül, M. (2001). Ebû Mansûr el-Mâturîdî ve Te’vîlâtu’l-Kur’ân. (C.4). Sakarya Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Dergisi, 4, 57-67.
  • Bekiroğlu, H. (2017). Ḳuşeyrî’nin leṭâif’inde işârî anlam dünyası. (C. 6). Gümüşhane Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Dergisi, 6/12, 89-119.
  • Demirci, M. (2011). Tefsir Usûlü. İstanbul: İFAV.
  • Ezherî, Muhammed b. Ahmed. (2001). Tehzîbu’l-luga. Muhammed Avz Merab (Thk.). Beyrut: Dâru İhyâi Turâsi’l-Arabî.
  • Ferahidî, Ebû Abdurrahman Halil bin Ahmed. (t.y.). Kitabu’l-ʿayn. (C. 3). Mehdi el-Mahzûmî-İbrahim es-Semerraî (Thk.). Beyrut: Dâr ve Mektebetü’l-Hilâl.
  • İbn Dureyd, Muhammed b. Hasan. (1987). Cemheretu’l-luga. (C. 1). Remzi Münir Ba’lebekkî (Thk). Beyrut: Dâru’l-İlm li’l-Melâyîn.
  • İbn Hallikân, Ebu’l-Abbas Şemseddin. (1971). Vefeyâtu’l-ayân ve enbâu ebnâi’z-zamân. (C. 3). İhsan Abbas (Thk.). Beyrut: Dâru’s-Sadr.
  • İbn Mulḳān, Sirâceddîn Ebu’l-Hafs b. Ömer. (1994). Tabaḳātu’l-evliyâ. Nureddin Şerîbe (Thk.). Kahire: Mektebetü’l-Hancî.
  • Kâfiyecî, Muhyiddîn Muhammed b. Süleyman. (1998). et-Teysîr fî ḳavâʿidi ilmi’t-tefsîr. Mustafa Muhammed Hüseyin ez-Zehebî (Thk.). Kahire: Mektebetü’l-Kudusî.
  • Ḳurtubî, Ebû Abdullah Muhammed b. Ahmed. (1964). el-Câmiu’l-ahkâmi’l-Kur’ân. (C. 1). Ahmed el-Berdûnî (Thk.). Kahire: Dâru’l-Kütübi’l-Mısriyye.
  • Ḳuşeyrî, Abdulkerîm b. Hevâzin b. Abdulmelik. (t.y.a). Leṭâifu’l-işârât. (C. 1). İbrahim el-Besyûnî (Thk.). Mısır: el-Hey’etü’l-Mısriyye el-âmme.
  • Ḳuşeyrî, Abdulkerîm b. Hevâzin b. Abdulmelik. (t.y.b). Leṭâifu’l-işârât. (C. 2). İbrahim el-Besyûnî (Thk.). Mısır: el-Hey’etü’l-Mısriyye el-âmme.
  • Ḳuşeyrî, Abdulkerîm b. Hevâzin b. Abdulmelik. (t.y.c). Leṭâifu’l-işârât. (C. 3). İbrahim el-Besyûnî (Thk.). Mısır: el-Hey’etü’l-Mısriyye el-âmme.
  • Muhammed b. Muhammed Ebû Mansur. (1426a). Te’vîlâtu Ehli Sünne. (C. 9). Mecdî Bâsilûm (Thk.). Beyrut: Dâru’l-kütübi’l-ilmiye.
  • Mâturîdî, Muhammed b. Muhammed Ebû Mansur. (1426b). Te’vîlâtu Ehli Sünne. (C. 1). Mecdî Bâsilûm (Thk.). Beyrut: Dâru’l-kütübi’l-ilmiye.
  • Mâturîdî, Muhammed b. Muhammed Ebû Mansur. (1426c). Te’vîlâtu Ehli Sünne. (C. 2). Mecdî Bâsilûm (Thk.). Beyrut: Dâru’l-kütübi’l-ilmiye.
  • Mâturîdî, Muhammed b. Muhammed Ebû Mansur. (1426d). Te’vîlâtu Ehli Sünne. (C. 4). Mecdî Bâsilûm (Thk.). Beyrut: Dâru’l-kütübi’l-ilmiye.
  • Mâturîdî, Muhammed b. Muhammed Ebû Mansur. (1426e). Te’vîlâtu Ehli Sünne. (C. 6). Mecdî Bâsilûm (Thk.). Beyrut: Dâru’l-kütübi’l-ilmiye.
  • Mâturîdî, Muhammed b. Muhammed Ebû Mansur. (1426f). Te’vîlâtu Ehli Sünne. (C. 7). Mecdî Bâsilûm (Thk.). Beyrut: Dâru’l-kütübi’l-ilmiye.
  • Mâturîdî, Muhammed b. Muhammed Ebû Mansur. (1426g). Te’vîlâtu Ehli Sünne. (C. 8). Mecdî Bâsilûm (Thk.). Beyrut: Dâru’l-kütübi’l-ilmiye.
  • Mâturîdî, Muhammed b. Muhammed Ebû Mansur. (1426ı). Te’vîlâtu Ehli Sünne. (C. 10). Mecdî Bâsilûm (Thk.). Beyrut: Dâru’l-kütübi’l-ilmiye.
  • Râzî, Ebû Abdullah Muhammed b. Ömer. (1420). Mefâtîhu’l-gayb. (C. 2). Beyrut: Dâru İhyâi’t-Turâsi’l-Arabî.
  • Suyûtî, Ebu’l-Fazl Abdurrahman b. Ebubekir Celaleddîn. (1974). el-İtkân fî ʿulûmi’l-Kur’ân. (C. 3). Muhammed Ebu’l-Fazl İbrahim (Thk.). Beyrut: el-Hey’etü’l-Mısriyye el-âmme.
  • Suyûtî, Ebu’l-Fazl Abdurrahman b. Ebubekir Celâleddîn. (1396). Tabaḳātu’l-müfessirîne’l-ışrîn. Ali Muhammed Amr (Thk.). Kahire: Mektebetü Vehbe.
  • Sülemî, Ebî Abdurrahman Muhammed b. Hüseyin. (2001a). Haḳāiḳu’t-tefsîr. (C. 1). Seyyid Umrân (Thk.). Beyrut: Dâru’l-Kütübi’l-İlmiye.
  • Sülemî, Ebî Abdurrahman Muhammed b. Hüseyin. (2001b). Haḳāiḳu’t-tefsîr. (C. 2). Seyyid Umrân (Thk.). Beyrut: Dâru’l-Kütübi’l-İlmiye.
  • Şezzî, Adil b. Ali b. Ahmed. (t.y.). el-Ahrufu’l-’muḳāṭtaʿa fî evâili’s-suver. Riyad: Medâru’l-Vatan.
  • Turan, A. (1991). Ḳuşeyrî ve “Leṭâifu’l-işârât” isimli tefsiri. Selçuk Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Dergisi, 4, 35-54.
  • Tüsterî, Ebû Muhammed Sehl b. Abdillah. (1423). Tefsiru’t-Tüsterî. Muhammed Basil el-Uyûn (Thk.). Beyrut: Dâru’l-Kütübi’l-İlmiye.
  • Uludağ, S. (2008.) “Ricâlu’l-Gayb”. İçinde Türkiye Diyanet Vakfı İslam Ansiklopedisi. (C. 35). İstanbul: TDV Yayınları,.
  • Uludağ, S. (2001). “İşarî Tefsir”. İçinde Türkiye Diyanet Vakfı İslam Ansiklopedisi. (C. 23). İstanbul: TDV Yayınları.
  • Uludağ, S. (2002). “Ḳuşeyrî”. İçinde Türkiye Diyanet Vakfı İslam Ansiklopedisi. (C. 26). İstanbul: TDV Yayınları.
  • Yazır, E. H. (1979). Hak Dini Kur’ân Dili. (C. 1) İstanbul: Ensar Neşriyat.
  • Ziriklî, Hayruddîn b. Muhammed. (2002). el-A’lâm, (C. 7). Dâru’l-İlm li’l-Melâyîn.
  • Zurkânî, Muhammed Abdulazîm. (t.y.). Menâhilu’l-ʿirfân fî ʿulûmi’l-Kur’ân. Beyrut: Matbuâtu İsa el-Bâbî el-Halebî.
Primary Language tr
Subjects Religion
Journal Section Research Articles
Authors

Orcid: 0000-0002-0535-5762
Author: İskender ŞAHİN (Primary Author)
Institution: İZMİR KATİP ÇELEBİ ÜNİVERSİTESİ, İSLAMİ İLİMLER FAKÜLTESİ
Country: Turkey


Dates

Application Date : October 14, 2020
Acceptance Date : December 9, 2020
Publication Date : December 27, 2020

Bibtex @research article { tudear847730, journal = {Türkiye Din Eğitimi Araştırmaları Dergisi}, issn = {2149-9845}, eissn = {2636-7807}, address = {tudear@gmail.com}, publisher = {Mehmet BAHÇEKAPILI}, year = {2020}, volume = {}, pages = {227 - 251}, doi = {}, title = {Ḳuşeyrî ve Mâturîdî’nin Ḥurûf-u Muḳāṭta’a Konusuna Yaklaşımı}, key = {cite}, author = {Şahin, İskender} }
APA Şahin, İ . (2020). Ḳuşeyrî ve Mâturîdî’nin Ḥurûf-u Muḳāṭta’a Konusuna Yaklaşımı . Türkiye Din Eğitimi Araştırmaları Dergisi , (10) , 227-251 . Retrieved from https://dergipark.org.tr/en/pub/tudear/issue/58708/847730
MLA Şahin, İ . "Ḳuşeyrî ve Mâturîdî’nin Ḥurûf-u Muḳāṭta’a Konusuna Yaklaşımı" . Türkiye Din Eğitimi Araştırmaları Dergisi (2020 ): 227-251 <https://dergipark.org.tr/en/pub/tudear/issue/58708/847730>
Chicago Şahin, İ . "Ḳuşeyrî ve Mâturîdî’nin Ḥurûf-u Muḳāṭta’a Konusuna Yaklaşımı". Türkiye Din Eğitimi Araştırmaları Dergisi (2020 ): 227-251
RIS TY - JOUR T1 - Ḳuşeyrî ve Mâturîdî’nin Ḥurûf-u Muḳāṭta’a Konusuna Yaklaşımı AU - İskender Şahin Y1 - 2020 PY - 2020 N1 - DO - T2 - Türkiye Din Eğitimi Araştırmaları Dergisi JF - Journal JO - JOR SP - 227 EP - 251 VL - IS - 10 SN - 2149-9845-2636-7807 M3 - UR - Y2 - 2020 ER -
EndNote %0 Türkiye Din Eğitimi Araştırmaları Dergisi Ḳuşeyrî ve Mâturîdî’nin Ḥurûf-u Muḳāṭta’a Konusuna Yaklaşımı %A İskender Şahin %T Ḳuşeyrî ve Mâturîdî’nin Ḥurûf-u Muḳāṭta’a Konusuna Yaklaşımı %D 2020 %J Türkiye Din Eğitimi Araştırmaları Dergisi %P 2149-9845-2636-7807 %V %N 10 %R %U
ISNAD Şahin, İskender . "Ḳuşeyrî ve Mâturîdî’nin Ḥurûf-u Muḳāṭta’a Konusuna Yaklaşımı". Türkiye Din Eğitimi Araştırmaları Dergisi / 10 (December 2020): 227-251 .
AMA Şahin İ . Ḳuşeyrî ve Mâturîdî’nin Ḥurûf-u Muḳāṭta’a Konusuna Yaklaşımı. TUDEAR. 2020; (10): 227-251.
Vancouver Şahin İ . Ḳuşeyrî ve Mâturîdî’nin Ḥurûf-u Muḳāṭta’a Konusuna Yaklaşımı. Türkiye Din Eğitimi Araştırmaları Dergisi. 2020; (10): 227-251.
IEEE İ. Şahin , "Ḳuşeyrî ve Mâturîdî’nin Ḥurûf-u Muḳāṭta’a Konusuna Yaklaşımı", Türkiye Din Eğitimi Araştırmaları Dergisi, no. 10, pp. 227-251, Dec. 2021