Tarihsel kanıt kullanımı yoluyla 12. sınıf öğrencilerinin görsel okuryazarlık becerileri üzerine bir inceleme

This study aimed to determine the ability of 12th-grade students to recognize coins from different countries based on the general cultural knowledge gained in history classes and to assess how they used the information and symbols on the coins for identification. The research was conducted using a qualitative holistic multiple case study design. The study group consisted of 34 twelfth-grade students from two high schools in Kars city center—an Anatolian high school with a high LGS score and a vocational high school with a low LGS score. Four coins from Ukraine, the Soviet Union, Poland, and the Russian Federation were used as data collection tools. Students were given color printouts of the coins and questionnaires, which they answered individually. Data was analyzed using the descriptive analysis method. The findings revealed that students often exhibited anachronistic thinking and misconceptions when evaluating the visuals. Many failed to connect concepts of change and continuity among Tsarist Russia, the Soviet Union, and the Russian Federation. Furthermore, students struggled to interpret historical symbols such as the double-headed eagle and the hammer-and-sickle emblem of communism. These difficulties were attributed to a lack of general cultural knowledge, particularly in world history. Another major finding was that students had problems using evidence to support their interpretations. While some students provided correct answers, they often failed to justify their responses with concrete details from the coins. Despite the emphasis placed on evidence-based reasoning in history education, the study showed that students lacked the ability to apply this principle effectively. Overall, the research highlights significant gaps in students’ historical interpretation skills, symbolic understanding, and evidence-based reasoning—suggesting a need for greater emphasis on developing these competencies within history curricula.

Bu çalışmanın amacı, 12. sınıf öğrencilerinin tarih derslerinde öğrendikleri ve sahip oldukları genel kültür bilgisinden hareketle farklı ülkere ait madeni paraları analiz etme yeteneklerini ortaya koymaktır. Öğrenciler madeni paralara ilşkin analiz yararken paralar üzerindeki bilgileri/sembolleri kullanarak cevaplarını kanıtlara dayandırmaları önemlidir. Çalışma nitel araştırma yöntemi ile durum (örnek olay) çalışma desenlerinden bütüncül çoklu durum deseni şeklinde yürütülmüştür. Araştırmanın çalışma grubu, Kars il merkezinde yer alan iki farklı liseden toplam 34 kişiden oluşan on ikinci sınıf öğrencisidir. Okul seçiminde ise LGS puanı dikkat alınarak yüksek puanlı bir Anadolu Lisesi bir de düşük LGS puanına sahip meslek lisesi seçilmiştir. Veri toplama aracı olarak Ukrayna, Sovyetler Birliği, Polonya ve Rusya Federasyonu’na ait dört adet madeni para ve bu paralara ait görseller kullanılmıştır. Çalışmada öğrencilere paraların resimleri ve soru formları verilerek öğrencilerden istenilen soruları cevaplamaları istenmiştir. Çalışmanın verileri betimsel analiz yöntemiyle değerlendirilmiştir. Çalışmanın sonuçlara bakıldığında öğrencilerin görselleri değerlendirirken kimi zaman anakronizm kimi zaman da kavram yanılgısına düştükleri görülmüştür. Örneğin öğrenciler Çarlık Rusya, Sovyetler Birliği ve Rusya Federasyonu arasındaki değişim ve süreklilik bağını yeterince kuramadıkları anlaşılmıştır. Öğrencilerin simge, şekil ve sembol analizlerinde güçlük çektikleri ortaya çıkmıştır. Birçok öğrencinin çift başlı kartalı ve Komünizmim simgesi olan orak-çekiç sembollerini yorumlayamadıkları ortaya çıkmıştır. Bu durumun temel nedeni dünya tarihi alanında genel kültür eksikliğiyle yorumlanabilir. Bunun yanında öğrencilerin kanıt kullanma noktasında da sıkıntı yaşadıkları görülmüştür. Öğrenciler bazen doğru cevap verseler de bu cevaplarını paralar üzerinde yer alan kanıtlarla destekleyememiş veya desteklememişlerdir. Tarihsel iddiaların kanıtlarla desteklenmesi gerektiği yönündeki temel ilke tarih derslerinde vurgulanmasına rağmen bu çalışmada öğrencilerin kanıt kullanımı konusunda eksikliklerinin olduğu görülmüştür.