Year 2020, Volume 9 , Issue 1, Pages 263 - 283 2020-05-24

Tarih Eğitimiyle İlgili 1925 Yılında Uygulanan Anket Sorularının Bloom Taksonomisine Göre Analizi ve Öğrenci Cevaplarının Yorumlanması
Analysis of the Survey Questions Applied in 1925 on History Education According to Bloom Taxonomy and Interpretation of Student Answers

Gönül Türkan DEMİR [1] , Emine ALTUNAY ŞAM [2]


Türk eğitim tarihi incelendiğinde tarih eğitiminin her dönemde üzerinde önemle durulan bir konu olduğu, bilhassa Cumhuriyet döneminden itibaren daha büyük bir hassasiyetle tarih eğitimine odaklanıldığı görülmektedir. 1925 yılında Tedrisat Mecmuasında Ali Fahrettin tarafından yayınlanan “İlk Mekteplerde Tarih Tedrisatı” başlıklı makalede de tarih öğretimiyle ilgili çocukların başarısızlıklarının nedenlerinin araştırıldığı bir anket çalışmasının yapıldığı görülmektedir. Bu çalışmada bahsedilen metinde öğrencilere sorulmuş olan tarih sorularının Bloom taksonomisine göre analizlerinin yapılması ve o dönemde tarih derslerinde öğrencilerden beklenen bilişsel düzeyin ortaya konulması amaçlanmıştır. Çalışmanın amacına uygun olarak yapılan analiz sonucunda o dönemde ilkokul 3. 4. ve 5. sınıf öğrencilerine yöneltilen tarih sorularının düzeyleri Bloom taksonomisine göre ortaya konulmuştur. Çalışma doküman incelemesi yöntemiyle gerçekleştirilmiş nitel bir araştırmadır. Verilerin analizinde betimsel analiz uygulanmıştır. Metinde yer alan sorular Bloom’un Bilişsel Alan Sınıflandırmasında yer alan bilgi, kavrama, uygulama, analiz, sentez ve değerlendirme düzeylerine göre sınıflandırılmıştır. Sonuç olarak öğrencilere sorulan soruların ağırlıklı olarak analiz, sentez ve değerlendirme düzeyinde olduğu tespit edilmiştir. Analizi yapılan 14 sorudan 5’inin analiz düzeyinde, 3’ünün bilgi, 3’ünün sentez ve 3’ünün değerlendirme düzeyinde olması öğrencilerin üst düzey bilişsel davranışlarının tespit edilmeye çalışıldığını göstermektedir. Öğrencilerin cevapları incelendiğinde 3. ve 5. sınıflarda en çok yanlış cevabın sentez düzeyindeki sorulara verildiği, 4. sınıflarda ise en çok yanlış cevabın değerlendirme düzeyindeki soruya verildiği görülmektedir. Öğrencilerin yanlış cevaplarının kavram yanılgılarından ve zamanı algılama becerilerindeki eksikliklerden kaynaklandığı anlaşılmaktadır.

When the history of Turkish education is examined, history education has been a subject that is emphasized in every period. Especially since the Republican period, it has been seen that history education has been focused on greater sensitivity. In the article titled Teaching History in Primary Schools published by Ali Fahrettin in Tedrisat Journal in 1925, it was seen that a questionnaire was conducted to investigate the causes of the student’s failures in history teaching. In this study, it has been aimed to analyze the history questions asked to students in the text mentioned in accordance with Bloom taxonomy and to reveal the cognitive level expected from students in history lessons at that time. As a result of the analysis made in accordance with the purpose of the study, the levels of history questions directed to the 3rd, 4th and 5th grade students at that time were determined according to the Bloom taxonomy. The study is qualitative research carried out by the document review method. Descriptive analysis was applied in the analysis of the data. The questions in the text were classified according to the levels of knowledge, comprehension, application, analysis, syntheses and evaluation in Bloom's Cognitive Domain Classification. As a result, it was found that the questions asked to the students were predominantly at the level of analysis, syntheses and evaluation. The fact that 5 of the 14 questions analyzed were at the analysis level, 3 were at the information level, 3 were at the synthesis level and 3 were at the evaluation level, indicates that the students' high-level cognitive behaviors were tried to be determined. When the answers of the students are examined, it is seen that most of the wrong answers are given to the questions at the synthesis level in the 3rd and 5th grades, and most of the wrong answers are given to the questions at the evaluation level in the 4th grades. It is understood that students' wrong answers are due to misconceptions and deficiencies in time perception skills.

  • Adams, N.E. (2015). Bloom’s taxonomy of cognitive learning objectives. Journal of the Medical Library Association, 103(3), 152-153.
  • Ali Reşat. (1912). Mekteplerde tarih tedrisi. Tedrisat-ı İbtidaiye Mecmuası, 20, 50-64.
  • Ali, Fahrettin. (1925). İlk mekteplerde tarih tedrisatı. Tedrisat Mecmuası, 13(67), 317-338.
  • Alper, A. F. (2002). İlk mekteplerde tarih tedrisatı (B. Ata ve Ş. Şahan, Çev.) Türk Yurdu, 175, 91-99.
  • Arseven, A. Şimşek, U. ve Güden, M. (2016). Coğrafya dersi yazılı sınav sorularının yenilenmiş Bloom taksonomsine göre analizi. CÜ Sosyal Bilimler Dergisi, 40(1), 243-258.
  • Aslan, E. (2006). Neden tarih öğretiyoruz? Dokuz Eylül Üniversitesi Buca Eğitim Fakültesi Dergisi, 20, 162-173.
  • Başkale, H. (2016). Nitel araştırmalarda geçerlik güvenirlik ve örneklem büyüklüğünün belirlenmesi. Dokuz Eylül Üniversitesi Hemşirelik Fakültesi Elektronik Dergisi, 9(1), 23-28.
  • Büyükalan Filiz, S. & Baysal, S. B. (2019). Sosyal bilgiler dersi öğretim programı kazanımlarının revize edilmiş Bloom taksonomisine göre analizi. İnönü Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 20(1), 234-253.
  • Çapa, M. (2002). Cumhuriyetin ilk yıllarında tarih öğretimi. Ankara Üniversitesi Türk İnkılap Tarihi Enstitüsü Atatürk Yolu Dergisi, S. 29-30, 39-55.
  • Çapa, M. (2012). Osmanlı imparatorluğundan Türkiye Cumhuriyeti’ne geçiş sürecinde Türkiye’de tarih öğretiminin tarihçesi. Trakya Üniversitesi Edebiyat Fakültesi Dergisi, 2(3), 1-28.
  • Çapa, M. (2017). Erken Cumhuriyet dönemi tarih eğitimi (1923-1938). A. Şimşek (Edt.), Türkiye’de Tarih Eğitimi (ss. 63-104). Ankara: Pegem.
  • Çerçi, A. (2018). 2018 Türkçe dersi öğretim programı kazanımlarının (5. 6. 7. 8. sınıf) yenilenen Bloom taksonomisine göre incelenmesi. Okuma Yazma Eğitimi Araştırmaları, 6(2), 70-81.
  • Çolak, K. ve Demircioğlu, İ.H. (2010). Tarih dersi sınav sorularının Bloom taksonomisi’nin bilişsel alan düzeyi açısından sınıflandırılması. Milli Eğitim Dergisi, 187, 160-171.
  • Creswell, J. W. (2003). Araştırma deseni: Nitel, nicel ve karma yöntem yaklaşımları. (S. B. Demir Çev. Edt.) Ankara: Eğiten.
  • Dönmez, C. ve Yeşilbursa, C. C. (2014). Ortaokul öğrencilerinin tarih algısı. Gazi Üniversitesi Gazi Eğitim Fakültesi Dergisi, 3(34), 415-436.
  • Durukan, E. ve Demir, E. (2017). 6, 7 ve 8. Sınıf Türkçe dersi öğrenci çalışma kitaplarındaki etkinliklerin Bloom’un yenilenmiş taksonomisine göre sınıflandırılması. Uluslararası Türkçe Edebiyat Kültür Eğitim Dergisi, 6(3), 1619-1629.
  • Gomez, S. (2017). İlkokul düzeyinde tarih öğretimi. (B. Ata, Çev.) Turkish History Education Journal, 6(2), 469-481.
  • Gündüz, Y. (2009). İlköğretim 6, 7, ve 8. sınıf fen ve teknoloji sorularının ölçme araçlarına ve Bloom’un bilişsel alan taksonomisine göre analizi. Yüzüncü Yıl Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 2(6), 150-165.
  • İlhan, A. ve Gülersoy, A. E. (2019). Evaluation of the achievements of 10th grade geography course curriculum according to the revised bloom taxonomy. International Journal of Geography and Geography Education, 39, 10-28.
  • Köken, N. (2014). Cumhuriyet dönemi tarih anlayışları ve tarih eğitimi (1923-1960). Ankara: Atatürk Kültür, Dil ve Tarih Yüksek Kurumu, Atatürk Araştırma Merkezi.
  • Köksal, H. (2010). Tarih öğretiminde tarihsel algının üç boyutu ve düşünsel dayanakları. Folklor/Edebiyat, 64, 89-96.
  • Korkmaz, F. ve Ünsal, S. (2016). Bloom’un yenilenmiş taksonomisine göre bir sınav analizi. Turkish Journal of Education, 3(5), 170-183.
  • Köstüklü, N. (2004). İlk ve orta öğretimde tarih öğretimi problemler ve öneriler. Erdem, 14(41), 1-27.
  • Oruç, Ş. (2017). II. Meşrutiyet döneminde tarih eğitimi. Ahmet Şimşek (Edt.), Türkiye’de Tarih Eğitimi (ss.37-61). Ankara: Pegem.
  • Oruç, Ş. ve Kırpık,G. (2006). Tedrisat mecmuasından makaleler Osmanlı’da modern öğretim strateji, yöntem ve teknikleri. Ankara: Gazi.
  • Sadık Yılmaz, H. ve Avcı, H.E. (2018). Türkiye’de tarih öğretiminde karşılaşılan problemler üzerine bir araştırma. Siir Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 12, 320-344.
  • Şanlı, C. ve Pınar, A. (2017). Sosyal bilgiler dersi sınav sorularının yenilenen Bloom taksonomisine göre incelenmesi. İlköğretim Online, 3(16), 949-959.
  • Satı Bey. (1909). Tarih tedrisinin usul-ü esasiyesi. Tedrisat-ı İbtidaiye Mecmuası, 8, 92-98.
  • Şimşek, A. (2008). Tarih öğretiminde sorgulamacı yaklaşım çerçevesinde soru sorma becerisi ve lise tarih ders kitaplarının durumu. Uluslararası İnsan Bilimleri Dergisi, 5(1), 1-15.
  • Şimşek, A. ve Güler, M. (2013). Öğretmen ve öğretmen adayı görüşlerine göre lise Atatürk ilkeleri ve inkılap tarihi dersinin öğretiminde yaşanan sorunlar ve çözüm önerileri. Adıyaman Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 6(14), 543-575.
  • Topçu, E. (2017). TEOG tarih sorularının yenilenmiş Bloom taksonomisine göre analizi. Uluslararası Türk Eğitim Bilimleri Dergisi, 5(9), 321-335.
  • Türk, İ. C. (2006). Osmanlı devleti ilköğretim okulları tarih müfredat programları tarih öğretim usulleri. Atatürk Üniversitesi Kazım Karabekir Eğitim Fakültesi Dergisi, 14, 333-346. Türk, İ. C. (2011). Osmanlı son dönem tarihçi-eğitimcisi Ahmed Refik (Altınay) ve tarih eğitimi. History Studies, 3(3), 351-362.
  • Türk, İ.C. (2017). Tanzimat döneminde tarih eğitimi. Ahmet Şimşek, (Edt.), Türkiye’de Tarih Eğitimi (ss. 9-36). Ankara: Pegem.
  • Uymaz, M. ve Çalışkan, H. (2019). Öğretmen yapımı sosyal bilgiler dersi sınav sorularının yenilenmiş Bloom taksonomisine göre incelenmesi. Kastamonu Eğitim Dergisi, 1(27), 331-346.
  • Yıldırım, A. Şimşek, H. (2013). Sosyal bilimlerde nitel araştırma yöntemleri. Ankara: Seçkin.
  • Yılmaz, A. ve Gazel, A. A. (2017). 4. ve 7. sınıf sosyal bilgiler derslerinde sorulan öğretmen sorularının Bloom taksonomisinin bilişsel alanına göre incelenmesi. Afyon Kocatepe Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 2(19), 173-186.
  • Yüksel, S. (2007). Bilişsel alanın sınıflamasında (taksonomi) yeni gelişmeler ve sınıflamalar. Türk Eğitim Bilimleri Dergisi, 3(5), 479-509.
  • Yurdabakan, İ. (2012). Bloom’un revize edilen taksonomisinin eğitimde ölçme ve değerlendirmeye etkileri. Gaziantep Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 2(11), 327-348.
Primary Language tr
Subjects Social
Journal Section Research & Theoretical Articles
Authors

Orcid: 0000-0002-6056-4137
Author: Gönül Türkan DEMİR (Primary Author)
Institution: AMASYA ÜNİVERSİTESİ
Country: Turkey


Orcid: 0000-0003-2140-3450
Author: Emine ALTUNAY ŞAM
Institution: AMASYA ÜNİVERSİTESİ
Country: Turkey


Dates

Application Date : November 15, 2019
Acceptance Date : May 22, 2020
Publication Date : May 24, 2020

APA Demi̇r, G , Altunay Şam, E . (2020). Tarih Eğitimiyle İlgili 1925 Yılında Uygulanan Anket Sorularının Bloom Taksonomisine Göre Analizi ve Öğrenci Cevaplarının Yorumlanması. Turkish History Education Journal , 9 (1) , 263-283 . DOI: 10.17497/tuhed.647324