İnceleme Makalesi

ANTİEMPERYALİZM: NÂZIM HİKMET’İN MİLLÎLİK DÜŞÜNCESİNİN MİHENK TAŞI

Cilt: 6 Sayı: 2 31 Aralık 2025
Turkish Academic Studies - TURAS Kapak
Turkish Academic Studies - TURAS
PDF İndir

ANTİEMPERYALİZM: NÂZIM HİKMET’İN MİLLÎLİK DÜŞÜNCESİNİN MİHENK TAŞI

Öz

Çağdaş Türk edebiyatının önemli isimlerinden Nâzım Hikmet, daha çok şair kimliğiyle tanınsa da, 1920’li ve 1930’lu yıllarda çeşitli dergi ve gazetelerde yayımlanan düzyazılarıyla, edebiyat dünyasında olduğu kadar Türk düşünce hayatında da önemli izler bırakmıştır. Ayrıca Hikmet’in cezaevinde bulunduğu yıllarda ailesine ve arkadaşlarına gönderdiği mektuplardaki siyasi ve toplumsal değerlendirmeler de, Türkiye’deki siyasal düşüncenin şekillenmesinde etkili olmuştur. 18. yüzyılda Avrupa’da ortaya çıkan ve 19. yüzyılda gelişerek tüm dünyaya yayılan milliyetçilik/millîlik düşüncesi, 20. yüzyılda Türkiye’de de toplumsal ve düşünsel hayatta yürütülen tartışma konularının başında gelmiştir. Nâzım Hikmet, söz konusu tartışmalar içerisinde, komünistlerin millî olmadığı savına karşı çıkarak dünyada ve Türkiye’de yaşanan politik gelişmelerden hareketle asıl yurtseverlerin komünistler/sosyalistler olduğunu ileri sürmüş, bunu yaparken de antiemperyalizmi millîliğin temel ölçütü saymıştır. Nâzım Hikmet’in düzyazılarındaki değerlendirmelerde, millîlik düşüncesinin emperyalizm ve kapitalizm karşıtlığı üzerine inşa edildiği görülür. Laik, demokratik, insancıl ve halkçı anlayışla şekillendirilen bu millîlik düşüncesinde, komünizmle sentezlenmiş bir milliyetçilik tasavvuru öne çıkar. Bu makalede Hikmet’in sözü edilen millîlik düşüncesindeki antiemperyalizm olgusu incelenmeye çalışılacaktır.

Anahtar Kelimeler

Kaynakça

  1. Akşin, Sina (2017), Kısa 20. Yüzyıl Tarihi, Türkiye İş Bankası Kültür Yayınları, İstanbul.
  2. Arsal, Sadri Maksudi (2018), Milliyet Duygusunun Sosyolojik Esasları, Ötüken Neşriyat, İstanbul.
  3. Ata, Alişan (2002), Nâzım İnadına Vatandaşlığa Devam Ediyor Hâlâ, Çıra Yayınevi, Ankara.
  4. Atılgan, Gökhan (2021), “Türkiye Sosyalist Hareketinde Anti-Emperyalizm ve Bağımsızlıkçılık (1920-1971)”, Modern Türkiye’de Siyasi Düşünce Cilt 8 Sol, Tanıl Bora vd. (Ed.), İletişim Yayınları, İstanbul, s. 661-704.
  5. Avcıoğlu, Doğan (2013), Türkiye’nin Düzeni, Kırmızı Kedi Kitabevi, İstanbul.

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

Türkiye Sahası Yeni Türk Edebiyatı

Bölüm

İnceleme Makalesi

Yazarlar

Yayımlanma Tarihi

31 Aralık 2025

Gönderilme Tarihi

1 Temmuz 2025

Kabul Tarihi

26 Eylül 2025

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2025 Cilt: 6 Sayı: 2

DOI

https://doi.org/10.54566/turas.1732309

IZ

https://izlik.org/JA93UT94MK

Kaynak Göster

RIS / Bibtex
APA
Öner, B. O., & Yıldız, A. D. (2025). ANTİEMPERYALİZM: NÂZIM HİKMET’İN MİLLÎLİK DÜŞÜNCESİNİN MİHENK TAŞI. Turkish Academic Studies - TURAS, 6(2), 49-74. https://doi.org/10.54566/turas.1732309
AMA
1.Öner BO, Yıldız AD. ANTİEMPERYALİZM: NÂZIM HİKMET’İN MİLLÎLİK DÜŞÜNCESİNİN MİHENK TAŞI. TURAS. 2025;6(2):49-74. doi:10.54566/turas.1732309
Chicago
Öner, Bekir Ozan, ve Alpay Doğan Yıldız. 2025. “ANTİEMPERYALİZM: NÂZIM HİKMET’İN MİLLÎLİK DÜŞÜNCESİNİN MİHENK TAŞI”. Turkish Academic Studies - TURAS 6 (2): 49-74. https://doi.org/10.54566/turas.1732309.
EndNote
Öner BO, Yıldız AD (01 Aralık 2025) ANTİEMPERYALİZM: NÂZIM HİKMET’İN MİLLÎLİK DÜŞÜNCESİNİN MİHENK TAŞI. Turkish Academic Studies - TURAS 6 2 49–74.
IEEE
[1]B. O. Öner ve A. D. Yıldız, “ANTİEMPERYALİZM: NÂZIM HİKMET’İN MİLLÎLİK DÜŞÜNCESİNİN MİHENK TAŞI”, TURAS, c. 6, sy 2, ss. 49–74, Ara. 2025, doi: 10.54566/turas.1732309.
ISNAD
Öner, Bekir Ozan - Yıldız, Alpay Doğan. “ANTİEMPERYALİZM: NÂZIM HİKMET’İN MİLLÎLİK DÜŞÜNCESİNİN MİHENK TAŞI”. Turkish Academic Studies - TURAS 6/2 (01 Aralık 2025): 49-74. https://doi.org/10.54566/turas.1732309.
JAMA
1.Öner BO, Yıldız AD. ANTİEMPERYALİZM: NÂZIM HİKMET’İN MİLLÎLİK DÜŞÜNCESİNİN MİHENK TAŞI. TURAS. 2025;6:49–74.
MLA
Öner, Bekir Ozan, ve Alpay Doğan Yıldız. “ANTİEMPERYALİZM: NÂZIM HİKMET’İN MİLLÎLİK DÜŞÜNCESİNİN MİHENK TAŞI”. Turkish Academic Studies - TURAS, c. 6, sy 2, Aralık 2025, ss. 49-74, doi:10.54566/turas.1732309.
Vancouver
1.Bekir Ozan Öner, Alpay Doğan Yıldız. ANTİEMPERYALİZM: NÂZIM HİKMET’İN MİLLÎLİK DÜŞÜNCESİNİN MİHENK TAŞI. TURAS. 01 Aralık 2025;6(2):49-74. doi:10.54566/turas.1732309

Turkish Academic Studies -TURAS bilimsel nitelikli, özgün dil ve edebiyat alanındaki akademik çalışmalara yer veren bir dergidir. 

 

Tarandığımız Dizinler:

 

Google Scholar, İndex, Sobiad Acarındex, Citefactor Academic Scientific Journals, İsam, WorldCat, Crossref, Asos, İnternational Scientific İndexing, IAD- Index of Academic Documents…