Araştırma Makalesi

TÜRKİYE TÜRKÇESİ İLE KAZAN-TATAR TÜRKÇESİNDE TEMEL ORGAN ADLARININ KULLANILDIĞI ATASÖZLERİ VE DEYİMLERİN KARŞILAŞTIRILMASI

Cilt: 6 Sayı: 2 31 Aralık 2025
PDF İndir

TÜRKİYE TÜRKÇESİ İLE KAZAN-TATAR TÜRKÇESİNDE TEMEL ORGAN ADLARININ KULLANILDIĞI ATASÖZLERİ VE DEYİMLERİN KARŞILAŞTIRILMASI

Öz

Yüzyıllar boyu toplumların yeryüzünde bıraktıkları mimari yapılar, sözlü ve yazılı eserler, sanat ürünleri, ibadet merkezleri insanlığa ait birer kültür hazinesidir. Kendilerinden sonraki nesillere yalnız somut ürünler bırakmayan toplumlar aynı zamanda geçmiş yaşamlarından elde ettikleri deneyimlerini sözlü olarak nesilden nesile aktararak gelecek kuşaklara kimi zaman öğüt kimi zaman da uyarı niteliğinde birtakım özlü sözler bırakmışlardır. Kadim bir geleneğe ve köklü bir tarihi geçmişe sahip olan Türk toplumu geçmişte yaşadığı acı tatlı deneyimlerini kısa ve özlü olarak ifade etmiş, şifahi geleneğin en önemli unsurlarından olan atasözleri ve deyimler vasıtasıyla kendi hayat tecrübelerini kuşaktan kuşağa nakletmiştir. Ortak kültür hazinesinin önemli ögelerinden olan atasözleri ve deyimler Türk dünyasındaki benzerlikleri göstermesi bakımından büyük önem taşımaktadır. Bugün Kazak coğrafyasında kullanılan bir atasözü veya deyim hiçbir değişikliğe uğramadan ya da birtakım ses değişiklikleriyle Özbekler, Türkmenler, Kırgızlar arasında da kullanılmaktadır. Bu durum Türklerin ortak bir kültürel mirastan, ortak bir geçmişten ve ortak bir coğrafyadan geldiğinin en önemli kanıtıdır. Günümüzde suni olarak çizilmiş haritalara rağmen Türk dünyası arasındaki güçlü bağın en önemli göstergesi atasözleri ve deyimlerdir. Bu çalışmada insan anatomisine dair ağız, el, baş, kulak gibi temel organlara ait atasözleri ve deyimler Türkiye Türkçesi ile Kazan-Tatar Türkçesi merkezinde ele alınmış, iki toplum arasındaki ortak duyuş, düşünüş ve yaşayış ortaya konmaya çalışılmıştır.

Anahtar Kelimeler

Etik Beyan

Çalışmada Etik İzne gerek yoktur.

Teşekkür

Teşekkürler

Kaynakça

  1. Aktaş, Tuğba (2013), “Tatar Türkçesindeki ‘Baş’ ve ‘Baş’ta Bulunan Organ Adları İle Kurulmuş Deyimler ve Bu Deyimlerin Türkiye Türkçesindeki Şekilleriyle Karşılaştırılması”, Selçuk Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, (Yayımlanmamış Yüksek Lisans Tezi), Konya.
  2. Alkaya, Ercan (2001), “Tatar Türkçesindeki Dil ve Söz İle İlgili Atasözleri Üzerine Bir Değerlendirme”, Fırat Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 11(2), ss. 55-76.

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

Kuzey-Batı (Kıpçak) Türk Lehçeleri ve Edebiyatları

Bölüm

Araştırma Makalesi

Yayımlanma Tarihi

31 Aralık 2025

Gönderilme Tarihi

19 Temmuz 2025

Kabul Tarihi

9 Eylül 2025

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2025 Cilt: 6 Sayı: 2

Kaynak Göster

APA
Çakmak, C. (2025). TÜRKİYE TÜRKÇESİ İLE KAZAN-TATAR TÜRKÇESİNDE TEMEL ORGAN ADLARININ KULLANILDIĞI ATASÖZLERİ VE DEYİMLERİN KARŞILAŞTIRILMASI. Turkish Academic Studies - TURAS, 6(2), 140-158. https://doi.org/10.54566/turas.1746404
AMA
1.Çakmak C. TÜRKİYE TÜRKÇESİ İLE KAZAN-TATAR TÜRKÇESİNDE TEMEL ORGAN ADLARININ KULLANILDIĞI ATASÖZLERİ VE DEYİMLERİN KARŞILAŞTIRILMASI. TURAS. 2025;6(2):140-158. doi:10.54566/turas.1746404
Chicago
Çakmak, Cihan. 2025. “TÜRKİYE TÜRKÇESİ İLE KAZAN-TATAR TÜRKÇESİNDE TEMEL ORGAN ADLARININ KULLANILDIĞI ATASÖZLERİ VE DEYİMLERİN KARŞILAŞTIRILMASI”. Turkish Academic Studies - TURAS 6 (2): 140-58. https://doi.org/10.54566/turas.1746404.
EndNote
Çakmak C (01 Aralık 2025) TÜRKİYE TÜRKÇESİ İLE KAZAN-TATAR TÜRKÇESİNDE TEMEL ORGAN ADLARININ KULLANILDIĞI ATASÖZLERİ VE DEYİMLERİN KARŞILAŞTIRILMASI. Turkish Academic Studies - TURAS 6 2 140–158.
IEEE
[1]C. Çakmak, “TÜRKİYE TÜRKÇESİ İLE KAZAN-TATAR TÜRKÇESİNDE TEMEL ORGAN ADLARININ KULLANILDIĞI ATASÖZLERİ VE DEYİMLERİN KARŞILAŞTIRILMASI”, TURAS, c. 6, sy 2, ss. 140–158, Ara. 2025, doi: 10.54566/turas.1746404.
ISNAD
Çakmak, Cihan. “TÜRKİYE TÜRKÇESİ İLE KAZAN-TATAR TÜRKÇESİNDE TEMEL ORGAN ADLARININ KULLANILDIĞI ATASÖZLERİ VE DEYİMLERİN KARŞILAŞTIRILMASI”. Turkish Academic Studies - TURAS 6/2 (01 Aralık 2025): 140-158. https://doi.org/10.54566/turas.1746404.
JAMA
1.Çakmak C. TÜRKİYE TÜRKÇESİ İLE KAZAN-TATAR TÜRKÇESİNDE TEMEL ORGAN ADLARININ KULLANILDIĞI ATASÖZLERİ VE DEYİMLERİN KARŞILAŞTIRILMASI. TURAS. 2025;6:140–158.
MLA
Çakmak, Cihan. “TÜRKİYE TÜRKÇESİ İLE KAZAN-TATAR TÜRKÇESİNDE TEMEL ORGAN ADLARININ KULLANILDIĞI ATASÖZLERİ VE DEYİMLERİN KARŞILAŞTIRILMASI”. Turkish Academic Studies - TURAS, c. 6, sy 2, Aralık 2025, ss. 140-58, doi:10.54566/turas.1746404.
Vancouver
1.Cihan Çakmak. TÜRKİYE TÜRKÇESİ İLE KAZAN-TATAR TÜRKÇESİNDE TEMEL ORGAN ADLARININ KULLANILDIĞI ATASÖZLERİ VE DEYİMLERİN KARŞILAŞTIRILMASI. TURAS. 01 Aralık 2025;6(2):140-58. doi:10.54566/turas.1746404

Turkish Academic Studies -TURAS bilimsel nitelikli, özgün dil ve edebiyat alanındaki akademik çalışmalara yer veren bir dergidir. 

 

Tarandığımız Dizinler:

 

Google Scholar, İndex, Sobiad Acarındex, Citefactor Academic Scientific Journals, İsam, WorldCat, Crossref, Asos, İnternational Scientific İndexing, IAD- Index of Academic Documents…