NUTUK’TA TÜRK MİLLİYETÇİLİĞİ VE ULUSAL BİRLİK FİKRİ

Yıl 2025, Cilt: 6 Sayı: 2, 203 - 219, 31.12.2025

Muhammet Ali Çağlayan

https://doi.org/10.54566/turas.1805656

Öz

Mustafa Kemal Atatürk’ün 1927 yılında Cumhuriyet Halk Fırkası’nın İkinci Kurultayı’nda altı gün boyunca okuduğu Nutuk, yalnızca bir tarih anlatısı değil, aynı zamanda genç Cumhuriyet’in ideolojik temellerini açıklayan siyasal bir metindir. Nutuk’ta yer alan düşünceler, Türk milletinin bağımsızlık mücadelesinin aşamalarını ortaya koyarken aynı zamanda milli kimlik, ulusal birlik, bağımsızlık ve çağdaşlaşma idealleri etrafında şekillenmiştir. Bu çalışma, Nutuk’un özellikle Türk milliyetçiliği ve ulusal birlik kavramları üzerinden incelenmesini amaçlamıştır. Çalışmada öncelikle, milliyetçilik kavramının tarihsel bağlamı ve Osmanlı’nın son döneminde ortaya çıkan farklı milliyetçilik akımları ele alınmıştır. Bu bağlamda Atatürk’ün milliyetçilik anlayışının, ırk ya da etnik kökene dayalı bir yaklaşım yerine, ortak tarih, kültür, dil ve bağımsızlık bilinci etrafında birleşen bir siyasi milliyetçilik olduğu vurgulanmıştır. Nutuk’ta sıkça dile getirilen “millet iradesi”, “milli egemenlik” ve “ulusal bağımsızlık” kavramları, Atatürk’ün milliyetçilik anlayışının temel taşlarını oluşturur.
Çalışmada, Nutuk’ta ulusal birlik fikrinin nasıl işlendiği üzerinde durulmaya gayret gösterilmiştir. Atatürk, özellikle işgal yıllarında yaşanan dağınıklığa, farklı cemiyetlerin ve çıkar gruplarının varlığına dikkat çekerek, parçalanmış yapının milli mücadeleyi zayıflattığını belirtir. Bu noktada milletin bağımsızlığı için tek çarenin ulusal birliği sağlamak olduğu vurgulanır. Nutuk’ta sıklıkla yinelenen “birlik” ve “beraberlik” kavramları, Cumhuriyet’in kuruluşunda temel değerler olarak sunulmuştur. Çalışmada ayrıca, Atatürk’ün milliyetçilik ve ulusal birlik anlayışının, Batı’daki klasik milliyetçilik kuramlarıyla benzerlikleri ve farklılıkları incelenmiştir. Atatürk milliyetçiliği, etnik farklılıkları dışlamayan, ancak devletin bağımsızlığı ve milletin bütünlüğünü önceleyen bir model olarak değerlendirilmiştir. Bu yaklaşım, Cumhuriyet’in ilerleyen yıllarında da Türk siyasal hayatının temel ideolojik yönelimlerinden biri olmuştur. Sonuç olarak, Nutuk’ta ortaya konulan Türk milliyetçiliği, bağımsızlık ve egemenlik ilkesine dayanan, kültürel ve siyasi temelleri güçlü bir anlayış olarak öne çıkmıştır.

Anahtar Kelimeler

Nutuk , Atatürk , Türk Milliyetçiliği , Ulusal Birlik , Milli Egemenlik

TURKİSH NATİONALİSM AND THE IDEA OF NATİONAL UNİTY İN THE SPEECH

Öz

Mustafa Kemal Atatürk's Nutuk, delivered over six days at the Second Congress of the Republican People's Party in 1927, is not merely a historical narrative but also a political text that explains the ideological foundations of the young Republic. The ideas presented in the Nutuk outline the stages of the Turkish nation's struggle for independence, while also taking shape around the ideals of national identity, national unity, independence, and modernization. This article aims to examine the Nutuk, particularly through the concepts of Turkish nationalism and national unity. The study first examines the historical context of the concept of nationalism and the different nationalist movements that emerged in the late Ottoman period. In this context, it is emphasized that Atatürk's understanding of nationalism was a political nationalism based on a shared history, culture, language, and consciousness of independence, rather than an approach based on race or ethnic origin.
The concepts of “national will,” “national sovereignty,” and “national independence,” frequently mentioned in the Nutuk, form the cornerstones of Atatürk's understanding of nationalism. The second part of the article focuses on how the idea of national unity is addressed in the Nutuk. Atatürk points out that the fragmented structure weakened the national struggle, drawing attention to the disarray experienced during the years of occupation and the existence of different communities and interest groups. At this point, it is emphasized that the only solution for the nation's independence is to ensure national unity. The concepts of “unity” and “togetherness,” frequently repeated in the Nutuk, were presented as fundamental values in the founding of the Republic. The study also examines the similarities and differences between Atatürk's understanding of nationalism and national unity and classical nationalism theories in the West.

Anahtar Kelimeler

Speech , Atatürk , Turkish nationalism , national unity , national sovereignty

Kaynakça

• Ülken, Hilmi Ziya (2019), Türkiye’de Çağdaş Düşünce Tarihi, Türkiye İş Bankası Kültür Yayınları. Ankara.
• Yurdakul, Mehmet Emin (2023), Ey Türk Uyan, Ötüken Neşriyat. Ankara. 219