Research Article

Sosyal Medyadaki Yanlış Bilgiye Yönelik Kullanıcı Doğrulama Davranışlarının İncelenmesi

Number: 44 December 27, 2023
EN TR

Sosyal Medyadaki Yanlış Bilgiye Yönelik Kullanıcı Doğrulama Davranışlarının İncelenmesi

Abstract

Sosyal medyanın bilgi ve haber tüketiminde ilk sıralara yükselmesi, bu ortamda yer alan bilginin doğruluğu konusunda endişelere yol açmıştır. Bu nedenle hem bireysel hem de toplumsal bağlamda etkileri görülmeye başlanan yanlış bilgi problemi, araştırılması gereken bir konu haline gelmiştir. Bu çalışmada sosyal medyadaki yanlış veya şüpheli bilgilere yönelik doğrulama davranışları incelenmiştir. Araştırmada, Ayrıntılandırma Olasılığı Modeli ve Planlı Davranış Teorisi çerçevesinde oluşturulan model ile doğruluk kontrol davranışını etkileyen faktörler, Yapısal Eşitlik Modellemesi ile analiz edilmiştir. Analiz sonucunda merkezi yollar olan sistematik bilgi işleme ve bilgi kalitesi faktörlerinin tutum üzerindeki etkisine yönelik hipotezler kabul edilmiştir. Çevresel faktör olarak belirlenen kaynak güvenilirliği ve mesaj etkileşim düzeyinin tutum üzerindeki etkisine yönelik geliştirilen hipotezler kabul edilirken, diğer çevresel faktör olan homofilinin tutum üzerindeki etkisine yönelik hipotez ise reddedilmiştir. Ayrıca, tutum ve algılanan davranışsal kontrol ile doğrulama niyeti arasında olumlu bir ilişki varken, öznel normların niyet üzerinde bir etkisi olmadığı saptanmıştır.

Keywords

Supporting Institution

Yok

Project Number

yok

References

  1. Ajzen, I. (1991). The theory of planned behavior. Organizational Behavior and Human Decision Processes, 50(2), 179-211. https://doi.org/10.1016/0749-5978(91)90020-T
  2. Ajzen, I. (2006). Constructing a TPB questionnaire: Conceptual and methodological considerations. 6.06.2019 tarihinde https://people.umass.edu/aizen/pdf/tpb.measurement.pdf adresinden erişilmiştir.
  3. Allcott, H., & Gentzkow, M. (2017). Social media and fake news in the 2016 election. Journal of Economic Perspectives, 31(2), 211-236. https://doi.org/10.1257/jep.31.2.211
  4. Bakshy, E., Messing, S., & Adamic, L. A. (2015). Exposure to ideologically diverse news and opinion on Facebook. Science, 348(6239), 1130-1132. https://doi.org/10.1126/science.aaa116
  5. Bhattacherjee, A., & Sanford, C. (2006). Influence processes for information technology acceptance: An elaboration likelihood model. MIS quarterly, 30(4), 805-825. https://doi.org/10.2307/25148755
  6. Bruns, A. (2019). Are filter bubbles real? Polity Press.
  7. Castells, M. (2013). Ağ toplumunun yükselişi. (E.Kılıç Çev.) İstanbul Bilgi Üniversitesi Yayınları.
  8. Celliers, M., & Hattingh, M. (2020). A systematic review on fake news themes reported in literature. M. Hattingh, M. Matthee, H. Smuts, I. Pappas, Y. K. Dwivedi, M. Mäntymäki (Ed). Responsible Design, Implementation and Use of Information and Communication Technology içinde (ss. 223-234). Springer.

Details

Primary Language

Turkish

Subjects

Communication and Media Studies

Journal Section

Research Article

Publication Date

December 27, 2023

Submission Date

October 28, 2022

Acceptance Date

June 6, 2023

Published in Issue

Year 2023 Number: 44

APA
Salman, G. (2023). Sosyal Medyadaki Yanlış Bilgiye Yönelik Kullanıcı Doğrulama Davranışlarının İncelenmesi. Türkiye İletişim Araştırmaları Dergisi, 44, 148-168. https://doi.org/10.17829/turcom.1196015
AMA
1.Salman G. Sosyal Medyadaki Yanlış Bilgiye Yönelik Kullanıcı Doğrulama Davranışlarının İncelenmesi. TURCOM. 2023;(44):148-168. doi:10.17829/turcom.1196015
Chicago
Salman, Gülçin. 2023. “Sosyal Medyadaki Yanlış Bilgiye Yönelik Kullanıcı Doğrulama Davranışlarının İncelenmesi”. Türkiye İletişim Araştırmaları Dergisi, nos. 44: 148-68. https://doi.org/10.17829/turcom.1196015.
EndNote
Salman G (December 1, 2023) Sosyal Medyadaki Yanlış Bilgiye Yönelik Kullanıcı Doğrulama Davranışlarının İncelenmesi. Türkiye İletişim Araştırmaları Dergisi 44 148–168.
IEEE
[1]G. Salman, “Sosyal Medyadaki Yanlış Bilgiye Yönelik Kullanıcı Doğrulama Davranışlarının İncelenmesi”, TURCOM, no. 44, pp. 148–168, Dec. 2023, doi: 10.17829/turcom.1196015.
ISNAD
Salman, Gülçin. “Sosyal Medyadaki Yanlış Bilgiye Yönelik Kullanıcı Doğrulama Davranışlarının İncelenmesi”. Türkiye İletişim Araştırmaları Dergisi. 44 (December 1, 2023): 148-168. https://doi.org/10.17829/turcom.1196015.
JAMA
1.Salman G. Sosyal Medyadaki Yanlış Bilgiye Yönelik Kullanıcı Doğrulama Davranışlarının İncelenmesi. TURCOM. 2023;:148–168.
MLA
Salman, Gülçin. “Sosyal Medyadaki Yanlış Bilgiye Yönelik Kullanıcı Doğrulama Davranışlarının İncelenmesi”. Türkiye İletişim Araştırmaları Dergisi, no. 44, Dec. 2023, pp. 148-6, doi:10.17829/turcom.1196015.
Vancouver
1.Gülçin Salman. Sosyal Medyadaki Yanlış Bilgiye Yönelik Kullanıcı Doğrulama Davranışlarının İncelenmesi. TURCOM. 2023 Dec. 1;(44):148-6. doi:10.17829/turcom.1196015

Cited By

All articles published in the Turkish Review of Communication Studies are licensed under the Creative Commons Attribution-NonCommercial 4.0 International License.