Araştırma Makalesi

Sosyal Medyadaki Yanlış Bilgiye Yönelik Kullanıcı Doğrulama Davranışlarının İncelenmesi

Sayı: 44 27 Aralık 2023
PDF İndir
EN TR

Sosyal Medyadaki Yanlış Bilgiye Yönelik Kullanıcı Doğrulama Davranışlarının İncelenmesi

Öz

Sosyal medyanın bilgi ve haber tüketiminde ilk sıralara yükselmesi, bu ortamda yer alan bilginin doğruluğu konusunda endişelere yol açmıştır. Bu nedenle hem bireysel hem de toplumsal bağlamda etkileri görülmeye başlanan yanlış bilgi problemi, araştırılması gereken bir konu haline gelmiştir. Bu çalışmada sosyal medyadaki yanlış veya şüpheli bilgilere yönelik doğrulama davranışları incelenmiştir. Araştırmada, Ayrıntılandırma Olasılığı Modeli ve Planlı Davranış Teorisi çerçevesinde oluşturulan model ile doğruluk kontrol davranışını etkileyen faktörler, Yapısal Eşitlik Modellemesi ile analiz edilmiştir. Analiz sonucunda merkezi yollar olan sistematik bilgi işleme ve bilgi kalitesi faktörlerinin tutum üzerindeki etkisine yönelik hipotezler kabul edilmiştir. Çevresel faktör olarak belirlenen kaynak güvenilirliği ve mesaj etkileşim düzeyinin tutum üzerindeki etkisine yönelik geliştirilen hipotezler kabul edilirken, diğer çevresel faktör olan homofilinin tutum üzerindeki etkisine yönelik hipotez ise reddedilmiştir. Ayrıca, tutum ve algılanan davranışsal kontrol ile doğrulama niyeti arasında olumlu bir ilişki varken, öznel normların niyet üzerinde bir etkisi olmadığı saptanmıştır.

Anahtar Kelimeler

Destekleyen Kurum

Yok

Proje Numarası

yok

Kaynakça

  1. Ajzen, I. (1991). The theory of planned behavior. Organizational Behavior and Human Decision Processes, 50(2), 179-211. https://doi.org/10.1016/0749-5978(91)90020-T
  2. Ajzen, I. (2006). Constructing a TPB questionnaire: Conceptual and methodological considerations. 6.06.2019 tarihinde https://people.umass.edu/aizen/pdf/tpb.measurement.pdf adresinden erişilmiştir.
  3. Allcott, H., & Gentzkow, M. (2017). Social media and fake news in the 2016 election. Journal of Economic Perspectives, 31(2), 211-236. https://doi.org/10.1257/jep.31.2.211
  4. Bakshy, E., Messing, S., & Adamic, L. A. (2015). Exposure to ideologically diverse news and opinion on Facebook. Science, 348(6239), 1130-1132. https://doi.org/10.1126/science.aaa116
  5. Bhattacherjee, A., & Sanford, C. (2006). Influence processes for information technology acceptance: An elaboration likelihood model. MIS quarterly, 30(4), 805-825. https://doi.org/10.2307/25148755
  6. Bruns, A. (2019). Are filter bubbles real? Polity Press.
  7. Castells, M. (2013). Ağ toplumunun yükselişi. (E.Kılıç Çev.) İstanbul Bilgi Üniversitesi Yayınları.
  8. Celliers, M., & Hattingh, M. (2020). A systematic review on fake news themes reported in literature. M. Hattingh, M. Matthee, H. Smuts, I. Pappas, Y. K. Dwivedi, M. Mäntymäki (Ed). Responsible Design, Implementation and Use of Information and Communication Technology içinde (ss. 223-234). Springer.

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

İletişim ve Medya Çalışmaları

Bölüm

Araştırma Makalesi

Yayımlanma Tarihi

27 Aralık 2023

Gönderilme Tarihi

28 Ekim 2022

Kabul Tarihi

6 Haziran 2023

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2023 Sayı: 44

Kaynak Göster

APA
Salman, G. (2023). Sosyal Medyadaki Yanlış Bilgiye Yönelik Kullanıcı Doğrulama Davranışlarının İncelenmesi. Türkiye İletişim Araştırmaları Dergisi, 44, 148-168. https://doi.org/10.17829/turcom.1196015
AMA
1.Salman G. Sosyal Medyadaki Yanlış Bilgiye Yönelik Kullanıcı Doğrulama Davranışlarının İncelenmesi. TURCOM. 2023;(44):148-168. doi:10.17829/turcom.1196015
Chicago
Salman, Gülçin. 2023. “Sosyal Medyadaki Yanlış Bilgiye Yönelik Kullanıcı Doğrulama Davranışlarının İncelenmesi”. Türkiye İletişim Araştırmaları Dergisi, sy 44: 148-68. https://doi.org/10.17829/turcom.1196015.
EndNote
Salman G (01 Aralık 2023) Sosyal Medyadaki Yanlış Bilgiye Yönelik Kullanıcı Doğrulama Davranışlarının İncelenmesi. Türkiye İletişim Araştırmaları Dergisi 44 148–168.
IEEE
[1]G. Salman, “Sosyal Medyadaki Yanlış Bilgiye Yönelik Kullanıcı Doğrulama Davranışlarının İncelenmesi”, TURCOM, sy 44, ss. 148–168, Ara. 2023, doi: 10.17829/turcom.1196015.
ISNAD
Salman, Gülçin. “Sosyal Medyadaki Yanlış Bilgiye Yönelik Kullanıcı Doğrulama Davranışlarının İncelenmesi”. Türkiye İletişim Araştırmaları Dergisi. 44 (01 Aralık 2023): 148-168. https://doi.org/10.17829/turcom.1196015.
JAMA
1.Salman G. Sosyal Medyadaki Yanlış Bilgiye Yönelik Kullanıcı Doğrulama Davranışlarının İncelenmesi. TURCOM. 2023;:148–168.
MLA
Salman, Gülçin. “Sosyal Medyadaki Yanlış Bilgiye Yönelik Kullanıcı Doğrulama Davranışlarının İncelenmesi”. Türkiye İletişim Araştırmaları Dergisi, sy 44, Aralık 2023, ss. 148-6, doi:10.17829/turcom.1196015.
Vancouver
1.Gülçin Salman. Sosyal Medyadaki Yanlış Bilgiye Yönelik Kullanıcı Doğrulama Davranışlarının İncelenmesi. TURCOM. 01 Aralık 2023;(44):148-6. doi:10.17829/turcom.1196015

Cited By

Türkiye İletişim Araştırmaları Dergisi'nde yayımlanan tüm makaleler Creative Commons Atıf-Gayri Ticari 4.0 Uluslararası Lisansı ile lisanslanmıştır.