Yetersiz ve Dengesiz Beslenmeyle İlişkili Sağlık Sorunları, Gıda Endüstrisindeki Teknolojik Uygulamalar ve Öneriler

Filiz Yangılar; Mihrican Kaçar

EN TR

Yetersiz ve Dengesiz Beslenmeyle İlişkili Sağlık Sorunları, Gıda Endüstrisindeki Teknolojik Uygulamalar ve Öneriler

Abstract

Sağlıklı beslenme, yeterli ve dengeli beslenme olup hücrelerimizin düzenli çalışması için besin öğelerinin ihtiyacımız ölçüsünde alınmasıdır. İklim değişiklikleri ve mevsim koşullarına bağlı olarak azalan tarımsal üretim, yüksek ve istikrarsız fiyatlar dengeli beslenmeyi etkilemektedir. Ayrıca sanayide yaşanan büyüme, çalışan birey sayısının artışı, toplu yemek üretilen ve tüketilen alanların çoğalması ve buna bağlı olarak kontrol noktasındaki yetersizlikler de beslenme problemlerinin ortaya çıkmasında etkili olan diğer faktörlerdir. Hızla artan dünya nüfusu ile insanlığın gıda ihtiyacına yanıt vermek gittikçe zorlaşmaktadır. Bunun sonucu olarak da açlık bireysel boyutta çeşitli sağlık sorunlarına neden olurken, toplumsal boyutta ülkesel huzursuzluklara ve savaşlara neden olabilmektedir. Hızla gelişen teknolojik şartlar, gıda üretiminin daha güvenilir bir şekilde yapılmasını ve ürün kalitesinin artırılmasını sağlamak amacıyla bu alanda daha fazla araştırma yapılmasını zorunlu hale getirmektedir. Bu derlemede insanların güvenli gıdaya erişimini engelleyen nedenlerin tespiti, alınması gereken önlemler ve bu sorunun çözümü için özellikle gıda endüstrisinde meydana gelen gelişmelerin uygulanabilirliğinin önemi incelenmiştir.

Keywords

Beslenme, Gıda endüstrisi, Sağlık

References

1. Mansoor S. Nutrition education curriculum for training physicians in medical colleges of Pakistan. Pak Armed Forces Med J, 2015; 65(3).
2. Dirican R, Bilgel N. Gençlerin Sağlık Sorunları (Bölüm XIX), Halk Sağlığı Toplum Hekimliği. 2. Baskı, Uludağ Üniversitesi Bursa, 1993; s 419-421.
3. Akşit S, Egemen A, Kitapçıoğlu G, Kusin N, Kurugöl Z, Öztürk M (Ed.). Üniversite Öğrencilerinin Fast Food ile Beslenme Alışkanlıkları. V. Halk Sağlığı Günleri-Beslenme Sorunları ve Yasal Durum Bildiri Özet, Isparta 8-10 Eylül 1997; 29.
4. Orak S, Akgün S, Orhan H. Süleyman Demirel Üniversitesi öğrencilerinin beslenme alışkanlıklarının araştırılması. S.D.Ü. Tıp Fak. Dergisi, 2006; 13(2): 5-11.
5. Baykan S. Ankara’nın Farklı Sosyo-Ekonomik Düzeylerinde 0-6 Yaş Çocuklarının Gelişim Durumlarının İncelenmesi. Ankara: Milli Eğitim Basımevi. 1999; 135s.
6. Arslan R, Akça RP. Çocukların Eğitiminde Rol Model Oluşturacak Olan Eğitimci ve Usta Öğretici Adaylarının Beslenme Alışkanlıkları. Dicle Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 2012; 4(8): 101-119.
7. Akça, RP. Çocuk gelişimi ve eğitimi “Oyunlarla besleniyorum” MunganKavram. İzmir 2010; 172 s.
8. Pekcan G. Beslenme durumunun saptanması. Hacettepe Üniversitesi-Sağlık Bilimleri Fakültesi Beslenme ve Diyetetik Bölümü, Şubat - 2008 Ankara, 2008; 50 s.
9. Dölekoğlu CÖ, Şahin A, Giray FH. Kadınlarda Fonksiyonel Gıda Tüketimini Etkileyen Faktörler: Akdeniz. Tarım Bilimleri Dergisi 2015; 21(4): 572-584.
10. Dölekoğlu Özçiçek C. Tüketicilerin İşlenmiş Gıda Ürünlerinde Kalite Tercihleri, Sağlık Riskine Karşı Tutumları ve Besin Bileşimi Konusunda Bilgi Düzeyleri (Adana Örneği). TEAE, 2003, Yayın No:105, Ankara.

11. Gürlük S, Turan Ö. World food crisis: Reasons and impacts. Journal of Agricultural Faculty of Uludağ University (Turkey). 2008.
12. Dölekoğlu C,Yurdakul O. Adana İlinde Hane Halkının Beslenme Düzeyleri veEtkili Faktörlerin Logit Analizi İle Belirlenmesi. Akdeniz İİBF Dergisi, 2004; 8: 62–86.
13. Tubiello FN, Fischer G. Reducing climate change impacts on agriculture: Global and regional effects of mitigation, 2000–2080. Technological Forecasting and Social Change, 2007; 74: 1030–56.
14. Baysal, A. Sosyal Eşitsizliklerin Beslenmeye Etkisi. C. Ü. Tıp Fakültesi Dergisi 2003; 25 (4): Özel Eki, s 66-72.
15. Kumar P, Mruthyunjaya P, Birthal S. Changing composition pattern in South Asia. In Agricultural diversification and smallholders in South Asia, ed. P.K. Joshi, A. Gulati, 74 R. Cummings Jr. New Delhi:Aca 2007.
16. Fang TJ, Wei Q, Liao C, Hung M, Wang T. Microbiological quality of 18ºC ready-to-eat food products sold in taiwan, International Journal of Food Microbiology, 2003; 80: 241-250.
17. Çaklı Ş, Taşkaya L, Kışla D, Çelik U, Ataman CA, Cadun A, Kılınç B, Maleki RM. Production and quality of fish fingers from different fish species, Europen Food Research Technology, 2005; 220: 526-530.
18. Lawson JM, Hunt C, Glew G. Nutrition in catering. Nutrition Bulletin, 2007; 2: 93-104.
19. Üçok Alakavuk, D. İstanbul Piyasasında Hazır Yemek Olarak Satılmakta Olan Su Ürünlerinde Riskli Mikroorganizmaların Belirlenmesi. Doktora Tezi, İstanbul Üniversitesi. Fen Bilimleri Enstitüsü, İstanbul 2009.
20. Oğuzhan P, Yangılar, F. Su ürünlerinin hazır yemek teknolojisindeki yeri ve önemi. Erzincan Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü Dergisi, 2014; 7(1): 65-76.
21. Aksu H. İstanbul'da tüketime sunulan bazı hazır yemeklerin mikrobiyolojik kalitesi üzerine araştırmalar. V. Ulusal Halk Sağlığı Kongresi Kitabı, İstanbul 1996.
22. Ildız F, Çiftçioğlu G. Toplu tüketim amacıyla üretilen gıdaların patojen mikroorganizmalar yönünden incelenmesi, İ.Ü. Veteriner Fak Dergisi, 1997; 23 (2): 405-412.
23. Çolak H, Ulusoy B, Bingöl B, Hampikyan H, Muratoğlu K. Tüketime sunulan bazı hazır yemeklerin mikrobiyolojik kalitelerinin incelenmesi, Türk Mikrobiyoloji Cem Dergisi, 2007; 37 (4) : 225-233.
24. Özkan M. Tüketime Sunulan Günlük Hazır Yemekler ve Salataların Mikrobiyolojik Kalitesinin Belirlenmesi. Yüksek Lisans Tezi, Namık Kemal Üniversitesi. Fen Bilimleri Enstitüsü, Tekirdağ 2009.
25. Anonim. Yeterli ve dengeli beslenmenin önemi. http://www.idealsaglikliyasam.org/index. (Erişim Tarihi: 03.05.2016) 2015a.
26. WHO. World Health Statistic, WHO, Geneva, 2006.
27. Anonim. Beslenme ve Kanser, http://www.saglik.org.tr/upload/dosyalar/beslenme-ve-kanser.pdf (Erişim tarihi: 03.05.2016) 2015b.
28. York WS, O’Neill MA. Biochemical control of xylan biosynthesis - which end is up? Current Opinion Plant Biology, 2008; 11: 258–265.
29. Bromley JR, Busse-Wicher M, Tryfona T, Mortimer JC, Zhang Z, Brown DM, Dupree P. GUX1 and GUX2 glucuronyltransferases decorate distinct domains of glucuronoxylan with different substitution patterns. Plant Journal, 2013; 74: 423–434.
30. Rennie EA, Scheller HV. Xylan biosynthesis. Curr Opin Biotechnol 2014; 26: 100-107.
31. Özkan Ç, Çelik İ. “Beslenme ve kanser”. http://www.akadgeriatri.org/ 08.03.2016.
32. Çevik, B. A., & Pirinçci, E. (2017). Beslenme ve Kanser. Firat Tip Dergisi, 22(1).
33. Özcan Y, Demir G. 2004. Sağlıkta ve Hastalıkta Beslenme Sempozyum Dizisİ, 41(2), 45-57.
34. Arı, M., Öğüt, S., Döğer, F.K. 2017. Kanserin önlenmesinde antioksidanlarin rolü. Adnan Menderes Üniversitesi Sağlık Bilimleri Fakültesi Dergisi, 1(2), 67-74.
35. Flegal KM, Carroll MD, Ogden CL, Johnson CL. Prevalence and trends in obesity among US adults, 1999-2000. Jama, 2002; 288 (14): 1723-1727.
36. Ogden CL, Carroll MD, Curtin LR, McDowell MA, Tabak CJ, Flegal KM. Prevalence of overweight and obesity in the United States, 1999-2004. Jama, 2006; 295 (13): 1549-1555.
37. Pollock NK. Childhood obesity, bone development, and cardiometabolic risk factors. Molecular and Cellular Endocrinology, 2015; 410: 52-63.
38. James PT, Leach R, Kalamara E, Shayeghi M. The worldwide obesity epidemic. Obes Research, 2001; 9: 228-233.
39. Hajian-Tilaki KO, Heidari B. Prevalence of obesity, central obesity and the associated factors in urban population aged 20-70 years, in the North of Iran: A population-based study and regression approach. Obes Rev, 2007; 8:3-10.
40. Insel P, Turner E, Ross DS. Energy Balance, Body Composition and Weight Management. Nutrition, Third Edition, 2007; 329-79.
41. Bakhshi E, Eshraghian MR, Mohammad K, Foroushani AR, Zeraati H, Fotouhi A et al. Sociodemographic and smoking associated with obesity in adult women in Iran: Results fromthe National Health Survey. Journal of Public Health, 2008; 30: 429-35.
42. Deepa M, Farooq S, Deepa R, Manjula D, Mohan V. Prevalence and significance of generalized and central body obesity in an urban Asian Indian population in Chennai, India (CURES: 47). European Journal of Clinical Nutrition, 2009; 63:259-67.
43. Çayır A, Atak N, Köse SK. Beslenme ve Diyet Kliniğine Başvuranlarda Obezite Durumu ve Etkili Faktörlerin Belirlenmesi. Ankara Üniversitesi Tıp Fakültesi Mecmuası, 2011; 64 (1): 13-19.
44. Yang RM, Liu F, He ZD, Ji M, Chu XX, Kang ZY., ... & Gao NN. Anti-obesity effect of total phenylpropanoid glycosides from Ligustrum robustum Blume in fatty diet-fed mice via up-regulating leptin. J Ethnopharmacol 2015; 169: 459-465.
45. Kopelman PG, Albon L. Obseity, non-insulin-dependent diabetes mellitus and the metabolic syndrome. Brit Med Bull 1997; 53 (2): 322-340.
46. Van Gaal LF, Mertens IL, Christophe E. Mechanisms linking obesity with cardiovascular disease. Nature, 2006; 444 (7121): 875-880.
47. McCrindle BW. Cardiovascular consequences of childhood obesity. Can J Cardiol 2015; 31 (2): 124-130.
48. Yamaguchi M, Matsui M, Higa R, Yamazaki Y, Ikari A, Miyake M, ... & Shimizu T. A platelet-activating factor (PAF) receptor deficiency exacerbates diet-induced obesity but PAF/PAF receptor signaling does not contribute to the development of obesity-induced chronic inflammation. Biochem Pharmacol 2015; 93 (4): 482-495.
49. Tchernof A, Despres JP. Pathophysiology of human visceral obesity: an update. Physiol Rev 2013; 93: 359-404.
50. Bluher M. Adipose tissue dysfunction contributes to obesity related metabolic diseases. Best Pract Res Clin Endocrinol Metab 2013; 27: 163-177.
51. Lai CS, Wu JC, Pan MH. Molecular mechanism on functional food bioactives for anti-obesity. Curr Opin Food Sci 2015; 2: 9-13.
52. Yang ZH, Miyahara H, Takeo J, Katayama M. Diet high in fat and sucrose induces rapid onset of obesity-related metabolic syndrome partly through rapid response of genes involved in lipogenesis, insulin signalling and inflammation in mice. Diabetol Metab Syndr 2012; 4 (1):32.
53. Sefil NK, Sefil F. Diyet ve Diyabet. Mustafa Kemal Üniversitesi Tıp Dergisi, 2013; 4 (15).
54. Schrauwen P, Wagenmaker AJM, Marken Lichtenbelt WDV, Saris WHM & Westerterp KR. The increase in fat oxidation on a high-fat diet is accompanied by an increase in triglyceridederived fatty acid oxidation. Diabetes, 2000; 49: 640-646.
55. Wright SM, Aronne LJ. Causes of obesity. Abdominal Imaging, 2012; 37 (5): 730-732.
56. Reynés B, García-Ruiz E, Díaz-Rúa R, Palou A, Oliver P. Reversion to a control balanced diet is able to restore body weight and to recover altered metabolic parameters in adult rats long-term fed on a cafeteria diet. Food Res Int, 2014; 64: 839–848.
57. Gerbaix M, Metz L, Mac-Way F, Lavet C, Guillet C, Walrand S, ... & Courteix D. A well-balanced diet combined or not with exercise induces fat mass loss without any decrease of bone mass despite bone micro-architecture alterations in obese rat. Bone, 2013; 53 (2): 382-390.
58. American Psychiatric Association. "APA (2000)." Diagnostic and Statistical Manual of Mental Disorders, 4 (2003).
59. Burton, R. M., Obel, B., & Håkonsson, D. DOrganizational design: A step-by-step approach. Cambridge University Press 2015.
60. Johnson MH, De Haan M. Developmental cognitive neuroscience: An introduction. John Wiley& Sons 2015.
61. Nagl M, Jacobi C, Paul M, Beesdo-Baum K, Höfler M, Lieb, R, Wittchen HU. Prevalence, incidence, and natural course of anorexia and bulimia nervosa among adolescents and young adults. Eur Child Adoles Psych 2016; 1-16.
62. GarnerDM, OlmstedMP, PolivyJ. Development and validation of a multidimensional eating disorder inventory for anorexia nervosa and bulimia. Int J Eat Disord 1983; 2: 15–34.
63. Herzog M, Douglas CR, Kissileff HR, Brunstrom JM, Halmi KA. Elasticity in portion selection is predicted by severity of anorexia and food type in adolescents. Appetite, 2016; 103: 87-94. 64. Kaya N, Çilli AS. Anoreksiya nervosa. Genel Tıp Dergisi, 1997; 7 (2): 107-10.
65. Kassett JA, Gwirtsman HE, Kaye WH, Brandt HA, & Jimerson DC. Pattern of onset of bulimic symptoms in anorexia nervosa. Am J Psychiatry, 1988; 145 (10): 1287-1295.
66. Haller E. Eating disorders. A review and update. Western Journal of Medicine, 1992; 157 (6): 658.
67. Wierenga CE, Bischoff-Grethe A, Melrose AJ, Irvine Z, Torres L, Bailer UF,...& Kaye WH. Hunger does not motivate reward in women remitted from anorexia nervosa. Biological Psychiatry, 2015; 77 (7): 642-652.
68. HudsonJI, HiripiE, PopeHG, KesslerRC. The prevalence and correlates of eating disorders in the National Comorbidity Survey Replication. Biol. Psychiatry, 2007; 61 (3): 348–358.
69. American Psychiatric Association. Diagnostic and statistical manual of mental disorders (DSM-5) (Fifth ed.) American Psychiatric Association, Washington DC. 2013.
70. Sachs K, Mehler PS. Medical complications of bulimia nervosa and their treatments. Eating and Weight Disorders-Studies on Anorexia, Bulimia and Obesity, 2015; 1-6.
71. Peschel SK, Feeling NR, Vögele C, Kaess M, Thayer JF, Koenig J. A systematic review on heart rate variability in Bulimia Nervosa. Neurosci Biobehav R 2016; 63: 78-97.
72. Smink FR, van Hoeken D, Hoek HW. Epidemiology of eating disorders: incidence, prevalence and mortality rates. Curr. Psychiatry Rep, 2012; 14 (4): 406–414.
73. Dapelo MM, Bodas S, Morris R, Tchanturia K. Deliberately generated and imitated facial expressions of emotions in people with eating disorders. J Affec Disord 2016; 191: 1-7.
74. Caglar-Nazali HP, Corfield F, Cardi V, Ambwani S, Leppanen J, Olabintan O, Deriziotis S, Hadjimichalis A, Scognamiglio P, Eshkevari E, Micali N, Treasure J. A systematic review and meta-analysis of ‘systems for social processes’ in eating disorders. Neurosci Biobehav Rev 2014; 42: 55–92.
75. Tchanturia K, Davies H, Harrison A, Fox JR, Treasure J, Schmidt U. Altered social hedonic processing in eating disorders. International Journal of Eating Disorders, 2012; 45 (8): 962-969.
76. Demirel C, Gözen H. Diyabet ve melatonin. Journal of Dialog in Endocrinology/Endokrinolide Diyalog Dergisi, 2013; 10 (1).
77. Satman I, Omer B, Tutuncu Y, Kalaca S, Gedik S, Dinccag N, et al. Twelve-year trends in the prevalence and risk factors of diabetes and prediabetes in Turkish adults. European journal of epidemiology, 2013; 28 (2):169-80.
78. Daneman, D. Type 1 diabetes. The Lancet, 2006; 367 (9513): 847-858.
79. Rother KI, Brown RJ, Morales MM, Wright E, Duan Z, Campbell C, Hardin DS, Popovic J, Mcevoy RC, Harlan DM, Orlander PR, Brod SA. Effect of ingested interferon-α on β-cell function in children with new-onset type 1 diabetes. Diabetes Care, 2009; 32 (7): 1250-1255.
80. National Collaborating Centre for Chronic Conditions UK. Type 2 diabetes 2008.
81. World Health Organization. Obesity and Overweight Fact Sheet No:311, Geneva, WHO. http://who.int/ mediacentre/ factsheets/fs3117en/print.html. 2007.
82. Tam AA, Çakır B. Birinci basamakta obeziteye yaklaşım. Ankara Medical Journal, 2012; 12 (1).
83. Evran M, ÖzcanS. Diyabet ve Beslenme. Türkiye Klinikleri Journal of Family Medicine Special Topics, 2015; 6 (1): 63-67.
84. Çubuk G, İnce S. Oral Antidiyabetik İlaçlar. 2015.
85. Zeidler G. Shell eggs and their nutritional value, in Egg Processing In: Commercial Chicken Meat and Egg Production, pp.1109-1128, Eds. Bell, D.D. and Weaver, W.D., Kluwer Academic Publishers, Massachusetts. 2002.
86. Yüceer M. Kolesterolü azaltılmış yumurta sarısı üretimi ve düşük kolesterollü mayonez üretiminde kullanımı. İstanbul Teknik Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü. 6 Kasım 2007, 2007; 60s.
87. Kamal S, Güner A. Kolesterol Molekülünün Biyouyumlu Baskılanmasında Çözünürlük Parametrelerinin Algoritmik Hesaplanması. IV. Ulusal Polimer Bilim ve Teknoloji Kongresi, 5-8 Eylül 2012 Çanakkale. 2012.
88. Mc Auley MT, Mooney KM. Computational systems biology for aging research. In Aging and Health-A Systems Biology Perspective. Karger Publishers. 2014; 40 (35-48).
89. Morgan AE, Mooney KM, Wilkinson SJ, Pickles NA, Mc Auley MT. Cholesterol metabolism: A review of how ageing disrupts the biological mechanisms responsible for its regulation. Age Res Rev, 2016; 27: 108-124.
90. Anonim.http://diyabet.gov.tr/content/files/yayinlar/kitaplar/hastaliklarda_beslenme/c3.pdfYrd. Doç. Dr. Gülhan Samur, 2008. Kalp Damar Hastalıklarında Beslenme. Hacettepe Üniversitesi-Sağlık Bilimleri Fakültesi Beslenme ve Diyetetik Bölümü, Erişim tarihi 28.04.2016).
91. Demirci M. Beslenme. Trakya Üniversitesi Tekirdağ Ziraat Fakültesi Gıda Mühendisliği Bölümü, Rebel Yayıncılık, Tekirdağ 2003.
92. Siró I, Kápolna E, Lugasi A. Functional food. Product development, marketing and consumer acceptance-a review. Appetite 2008; 51 (3): 456–67.
93. Viuda-Martos M, Ruiz-Navajas Y, Fernández-López J, Pérez-Álvarez JA. Effect of orange dietary fibre, oregano essential oil and packaging conditions on shelf-life of bologna sausages. Food Cont, 2010; 21 (4): 436-443.
94. Yangilar F. The Application of Dietary Fibre in Food Industry: Structural Features, Effects on Health and Definition, Obtaining and Analysis of Dietary Fibre: A Review. J Food Nutr Res 2013; 1 (3): 13-23.
95. Hasler CM. Functional foods: benefits, concerns and challenges – a position paper from the American Council on Science and Health. J Nutr 2002; 132: 3772- 3781.
96. Coşkun T. Fonksiyonel besinlerin sağlığımız üzerine etkileri. Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları Dergisi, 2005; 48: 69-84.
97. Kwak No-S, Jukes DJ. Fuctional foods. Part 1: the development of a regulatory concept. Food Cont 2001; 12: 99-107.
98. El SN. Ürün geliştirmede optimum beslenme yaklaşımı. Ege Üniversitesi, Mühendislik Fakültesi, Gıda Mühendisliği Bölümü, Beslenme Bilim Dalı, İzmir Revize Ders Notu 2013, 45 s.
99. Sanders ME. Overview of functional foods: Emphasis on probiotic bacteria. Int Dairy J 1998; 8: 341.
100. Ziemer CJ, Gibson GR. An overview of probiotics, prebiotics and synbiotics in the functional foods consept: Perspectives and future strategies. Int Dairy J 1998; 8: 473.
101. Gürsoy O, Kınık Ö. Fonksiyonel gıda ingrediyenti olarak probiyotikler ve yasal düzenlemeler için Japonya Modeli. Türk Mikrobiyoloji Cemiyeti Dergisi, 2004; 34, 200-209.
102. Tonguç Başyiğit İE. Probiyotik Ayran Üretimi Üzerine Bir Araştırma, Yüksek Lisans Tezi, Ege Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü Süt Teknolojisi Anabilim Dalı, 2006; 133s.
103. Quwehand AC, Kirjavainen PV, Grönlund M, Isoluari E, Salminen SJ. Adhesion of probiotic microorganisms to intestinal mucus. Int Dairy J 1999; 9: 623–630.
104. Yangılar F. Farklı probiyotik kültürler kullanılarak üretilen beyaz peynirin olgunlaşma periyodu boyunca bazı kalite kriterlerinin araştırılması. Doktora Tezi, Atatürk Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü, Erzurum 2010.
105. Yeşilova Y, Sula B, Yavuz E, Uçmak D. Probiyotikler, Kartal Eğitim ve Araştırma Hastanesi Tıp Dergisi, 2010; 21 (1): 49-56 s.
106. Fedorak RN, Madsen KL. Probiotics and the management of inflammatory bowel disease. Inflamm Bowel Dis, 2004;10 (3): 286-99. 11.
107. Kotzampassi K, Giamarellos-Bourboulis EJ, Voudouris A, Kazamias P, Eleftheriadis E. Benefits of a synbiotic formula (Synbiotic 2000 Forte) in critically Ill trauma patients: early results of a randomized controlled trial. World J Surgery 2006; 30: 1848-1855.
108. SC Ng, AL Hart AL, Kamm MA, Stagg AJ, Knight SC. Mechanisms of action of probiotics: Recent advances. Inflamm Bowel Dis 2009; 15: 300-310.
109. Coşkun T. Probiyotikler, Genel Özellikleri ve Etki Mekanizmaları. Türkiye Klinikleri J Pediatr Sci 2012, 8 (3):1-11.
110. Uzuner AE. Probiyotik Yoğurt Üretiminde Pirinç Sütü Kullanımı, Yüksek Lisans Tezi, Ege Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü, 2012; 75s.
111. Açu, M. Fonksiyonel özellikleri geliştirilmiş dondurma üretimi, Doktora Tezi, Ege Üniversitesi; 2014, 123 s.
112. Başoğlu MT. Probiyotikler. İzmir Üniversitesi Tıp Dergisi 2014; 3: 37-40.
113. Nakayama Y, Moriya T, Sakai F, Ikeda N, Shiozaki T, Hosoya T et al. Oral administration of Lactobacillus gasseri SBT2055 is effective for preventing influenza in mice. Sci Rep 2014; 10 (4): 4638. 2.
114. Rolfe, R.D. The role of probiotic cultures in the control of gastrointestinal Health. J Nutr 2000; 130: 396–402.
115. Çakır İ, Çakmakçı ML. Probiyotik teknolojisi ve Türkiye’deki durumu. pp. 179- 187. Türkiye 7. Gıda Kongresi kitabı, Ankara Üniversitesi, Ankara 2002; 182 s.
116. Yücecan, S. Probiyotikler ve Sağlık üzerine etkileri. Türkiye Diyetisyenler Derneği Bülteni, 2002; 2: 1–13.
117. Yangılar F. Probiyotik Mikroorganizmaların Biyokoruyucu Özelliği. Uludağ Üniversitesi Mühendislik Fakültesi Dergisi, 2015; 20 (1): 119-130.
118. Asp NG. Definition and analysis of dietary fibre in the context of food carbohydrates. In J. M. van der Kamp, N. G. Asp, J. Miller, & G. Schaafsma (Eds.), Dietary fibre: Bioactive carbohydrates for food and feed The Netherlands: Wageningen Academic Publishers. 2004; 21-26.
119. Thebaudin J, Lefebvre AC. Dietary fibre: Natural and technological interest. Trends Food Sci Technol 1997; 8: 41-48.
120. Vasanthan T, Gaosong J, Yeung J, Li J. Dietary fiber profile of barley flour as affected by extrusion cooking. Food Chem 2002; 77 (1): 35-40.
121. Guillon F, Champ M. Structural and physical properties of dietary fibres, and consequences of processing on human physiology. Food Res Int 2000; 33 (3): 233-245.
122. Dahl WJ, Stewart ML. Position of the Academy of Nutrition and Dietetics: Health Implications of Dietary Fiber. J Acad Nutr Diet 2015; 115 (11): 1861-1870.
123. Rodríguez RAJ, Fernández-Bolaños J, Guillén R,Heredia A. Dietary Fibre from Vegetable Products as a Source of Functional Ingredients. Trends Food Sci Technol 2006; 17: 3-15.
124. Andreasen MF, Landbo AK, Christensen LP, Hansen A, Meyer AS. Antioxidant effects of phenolic rye (Secale cereale L.) extracts, monomeric hydroxycinnamates, and ferulic acid dehydrodimers on human low-density lipoproteins. J Agric Food Chem 2001; 49: 4090-4096.
125. Tungland BC, Meyer D. Non digestible oligo and polysaccharides (dietaryfibre): Their physiology and role in human health and food. Compr Rev Food Sci Food Saf 2002; 1: 73-92.
126. Marlett JA, McBurney MI, Slavin JL. Position of the American Dietetic Association: Health implications of dietary fiber. J Am Diet Assoc 2002; 102: 993-1000.
127. Anderson JW, Baird P, Davis RH, Jr Ferreri S, Knudtson M, Koraym A, Waters V, Williams CL. Health benefits of fibre. Nutr Rev 2009; 67: 188-205.
128. Estruch R, Martinez-Gonzalez MA, Corella D, Basora-Gallisa´ J, Ruiz-Gutierrez V, Covas MI, Fiol M, Gόmez-Gracia E, Lopez-Sabater MC, Escoda R, Pena MA, Diez-Espino J, Lahoz C, Lapetra J, Saez G, Ros E. Effects of dietary fibre intake on risk factors for cardiovascular disease in subjects at high risk. J Epidemiol Community Health 2009; 63: 582-588.
129. Cui SW, Nie S, Roberts KT. Functional properties of dietary fibre. Biotechnol 2011; 4: 517-525.
130. Ajila CM, Prasada Rao UJS. Mango peel dietary fibre: Composition and associated bound Phenolics. J Func Foods 2013; 5: 444-450. 131. Mendelof AI. Dietary fiber and gastrointestinal disease. Am J Clin Nutr 1987; 45: 1267-1270.
132. Schweizer TF, WuÈrsch P. The physiological and nutritional importance of dietary fibre. Experentia, 1991; 47: 181-186.
133. Topping DL. Soluble fiber polysaccharides: Effects of plasma cholesterol and colonic fermentation. Nutr Rev 1991; 49: 195-203.
134. Tinker LF, Schneeman BO, Davis PA, Gallaher DD, Waggoner CR. Consumption of prunes as a source of dietary fiber in men with mild hypercholesterolemia. Am J Clin Nutr 1991; 53: 1259-1265.
135. Anderson JW, Smith BM, Guftanson NJ. Health benefits and practical aspects of high-fiber diets. Am J Clin Nutr 1994; 59 (Suppl.): S1242-S1247.
136. Cassidy A, Bingham SA, Cummings JH. Starch intake and colorectal cancer risk: an international comparison. Br J Cancer 1994; 69: 937-942.
137. Viertanen SM, Aro A. Dietary factors in the etiology of diabetes. Ann Med 1994; 26: 469-478.
138. Ascherio A, Willet W. New directions in dietary studies of coronary heart disease. J Nutr 1995; 125: 647S-655S. 139. Kimm S. The role of dietary fiber in the development and treatment of childhood obesity. Pediatric 1995; 96: 1010-1014.
140. Davidson MH, McDonald A. Fiber: Forms and function. Nutr Res 1998; 18: 617-624.
141. Schneeman BO. Dietary fibre and gastrointestinal functions. Nutr Res 1998; 18: 625-632.
142. Grigelmo-Miguel M, Gorinstein S, Martin-Belloso O. Characterization of peach dietary fibre concentrate as a food ingredient. Food Chem 1999; 65: 175-181.
143. Kim YI. AGA technical review: impact of dietary fiber on colon cancer occurrence. Gastroenterol 2000; 118: 1235-1257.
144. Terry P. et al. Fruit, vegetables dietary fiber, and risk of colorectal cancer. J National Cancer Institute, 2001; 93: 525-533.
145. Wang J, Rosell CM, Barber CB. Effect of the addition of different fibres on wheat dough performance and bread quality. Food Chem 2002; 79: 221-226.
146. Ferguson LR, Harris PJ. The dietary fibre debate: more food for thought. The Lancet 2003; 361: 1487-1488.
147. Peters U. et al. Dietary fibre and colorectal adenoma in a colorectal cancer early detection programme. The Lancet 2003; 361: 1491-1495.
148. Bingham SA. et al. Dietary fiber in food and protection against colorectal cancer in the european prospective investigation into cancer and nutrition (EPIC): an observational study. The Lancet 2003, 361: 1496-1499.
149. Nawirska A, Kwasniewska M. Dietary fiber fractions from fruit and vegetable processing waste. Food Chem 2005; 91: 221-225.
150. Mann JI, Cummings JH. Possible implications for health of the different definitions of dietary fibre. Nutr Metab Cardiovasc Dis 2009; 19: 226-229. 151. Elleuch M, Bedigian D, Roiseux O, Besbes S, Blecker C, Attia H. Dietary fibre and fibre-rich by-products of food processing: Characterisation, technological functionality and commercial applications: A review. Food Chem 2011; 124: 411-42.
152. Jimenez-Florez R, Klipfel NJ, Tobias J. Ice cream and frozen desserts. In: Hui YH (ed) Dairy science and technology handbook: product, manufacturing, VCH, New York 1993; 2: 57–157.
153. Chau CF, Huang YL. Comparison of the chemical composition and physicochemical properties of different fibers prepared from the peel of Citrus sinensis L. Cv. Liucheng. J Agric Food Chem 2003; 51 (9): 2615-2618.
154. Dülger D, Şahan Y. Dietary fiber propertes and effects on health. Ziraat Fakültesi Dergisi, Uludağ Üniversitesi, 2011; 25 (2):147-157.
155. Evren, M., & Koca, İ. Resveratrol ve Sağlık Üzerine Etkisi. Türkiye 10. Gıda Kongresi; 21-23 Mayıs 2008, Erzurum. 1099-1101.
156. Evrensel, A., & Ceylan, M. E. (2015). Bağırsak beyin ekseni: Psikiyatrik bozukluklarda bağırsak mikrobiyotasının rolü. Psikiyatride Güncel Yaklaşımlar, 7(4):461-472.
157. Kabakuş M. Mikro Besin Ögesi Malnütrisyonunda Besin Desteği Mi? Yoksa Zenginleştirme Mi?, Gümüşhane Üniversitesi Sağlık Bilimleri Dergisi, 2017, 6(2):77-82.
158. Aslan, D., ve Köksel, H. 2003. Gıda zenginleştirilmesi ve bazı yaklaşımlar. Sürekli Tıp Eğitim Dergisi, 12 (11): 418-420.
159. Özer, E. A. ve Güven, A. 2008. Gıdaların zenginleştirilmesi. Türkiye 10. Gıda Kongresi; 21-23, Erzurum.
160. Karagözlü, C., Akbulut, N., Ömeroğlu, S. 2000. Zenginleştirilmiş süt ve süt ürünleri. VI. Süt ve Süt Ürünleri Sempozyumu, Süt ve Ürünleri Mikrobiyolojisi ve Katkı Maddeleri Tekirdağ, Tebliğler Kitabı, Rebel Yayınevi, 173-185 s. İstanbul.
161. Arslan Burnaz, N., Hendek Ertop, M., Karataş, Ş. M. 2018. Tıbbi ve aromatik bitkilerin kullanımı ile ekmeğin fenolik madde içeriğinin zenginleştirilmesi. GIDA 43 (2): 240-249.
162. Aksoylu, Z., Çağındı, Ö. ve Köse E. 2012. Bisküvinin fonksiyonel bileşenlerce zenginleştirilmesi. Akademik Gıda 10 (3) (2012) 70-78.
163. Dursun, S., Yapar, A., Çelik, İ. 2010. Kadife balığı (Tinca tinca L., 1758) etiyle zenginleştirmenin hamurun reolojik özellikleri ve ekmeğin duyusal özellikleri üzerine etkisi. Teknolojik Araştırmalar: GTED (3) 44-58.
164. Erdem, E. 2008. Tarhana üretiminde balık etinin kullanımı. Yüksek Lisans Tezi. Pamukkale Üniversitesi. Denizli.
165. Bakır, N. 2005. Fındık yağının enzimatik olarak konjuge linoleik asit ile zenginleştirilmesi ve fonksiyonel (yapılandırılmış) yağ eldesi. Yüksek Lisans Tezi. İstanbul Teknik Üniversitesi. İstanbul.
166. Sarıca, Ş., 2003. Omega-3 yağ asitlerinin insan sağlığı üzerine etkileri ve tavuk etinin omega-3 yağ asitlerince zenginleştirilmesi- hayvansal üretim. Dergipark Dergisi, 44(2): 1-9.
167. Çelebi, Ş. ve Karaca, H. 2005. Yumurtanın besin değeri, kolesterol içeriği ve yumurtayı n-3 yağ asitleri bakımından zenginleştirmeye yönelik çalışmalar. Atatürk Üniversitesi Ziraat Fakültesi Dergisi, 37 (2), 257-265.
168. Canbulat, Z. ve Özcan T. 2008. Süt ürünlerinin eikosapentaenoik asit (EPA) ve dokosahekzaenoik asit (DHA) ile zenginleştirilmesi. Türkiye 10. Gıda Kongresi, 21-23 Mayıs 2008, Erzurum.
169. Yerlikaya, O., Meriç, Ş., Gücer, L., Akan, E. ve Kınık, Ö. 2016. Fonksiyonel gıdaların insan sağlığı açısından değerlendirilmesinde yeni bir bakış: Fonksiyonel gıda bileşenlerinin oluşturabileceği riskler. Türkiye 12. Gıda Kongresi, 5-7 Ekim 2016, Edirne.
170. Karadağ, M. G. ve Tekinay T. 2013. Besin zenginleştirme, Beypazarı kurusu örneği. Web sitesi. http://www.saglikvebeslenmebienali.com/pdfler/sunumlar/turgay-tekinay-makbule-karadag.pdf.

Details

Primary Language

Turkish

Subjects

Health Care Administration

Journal Section

Review

Authors

Filiz Yangılar ^*
Türkiye

Mihrican Kaçar This is me
0000-0002-5516-2029
Türkiye

Publication Date

December 28, 2020

Submission Date

June 21, 2020

Acceptance Date

November 11, 2020

Published in Issue

Year 2020 Volume: 3 Number: 2

IZ

https://izlik.org/JA95AW89WF

APA

Yangılar, F., & Kaçar, M. (2020). Yetersiz ve Dengesiz Beslenmeyle İlişkili Sağlık Sorunları, Gıda Endüstrisindeki Teknolojik Uygulamalar ve Öneriler. Türkiye Sağlık Bilimleri Ve Araştırmaları Dergisi, 3(2), 61-74. https://izlik.org/JA95AW89WF

AMA

1.Yangılar F, Kaçar M. Yetersiz ve Dengesiz Beslenmeyle İlişkili Sağlık Sorunları, Gıda Endüstrisindeki Teknolojik Uygulamalar ve Öneriler. Türkiye Sağlık Bilimleri ve Araştırmaları Dergisi. 2020;3(2):61-74. https://izlik.org/JA95AW89WF

Chicago

Yangılar, Filiz, and Mihrican Kaçar. 2020. “Yetersiz Ve Dengesiz Beslenmeyle İlişkili Sağlık Sorunları, Gıda Endüstrisindeki Teknolojik Uygulamalar Ve Öneriler”. Türkiye Sağlık Bilimleri Ve Araştırmaları Dergisi 3 (2): 61-74. https://izlik.org/JA95AW89WF.

EndNote

Yangılar F, Kaçar M (December 1, 2020) Yetersiz ve Dengesiz Beslenmeyle İlişkili Sağlık Sorunları, Gıda Endüstrisindeki Teknolojik Uygulamalar ve Öneriler. Türkiye Sağlık Bilimleri ve Araştırmaları Dergisi 3 2 61–74.

IEEE

[1]F. Yangılar and M. Kaçar, “Yetersiz ve Dengesiz Beslenmeyle İlişkili Sağlık Sorunları, Gıda Endüstrisindeki Teknolojik Uygulamalar ve Öneriler”, Türkiye Sağlık Bilimleri ve Araştırmaları Dergisi, vol. 3, no. 2, pp. 61–74, Dec. 2020, [Online]. Available: https://izlik.org/JA95AW89WF

ISNAD

Yangılar, Filiz - Kaçar, Mihrican. “Yetersiz Ve Dengesiz Beslenmeyle İlişkili Sağlık Sorunları, Gıda Endüstrisindeki Teknolojik Uygulamalar Ve Öneriler”. Türkiye Sağlık Bilimleri ve Araştırmaları Dergisi 3/2 (December 1, 2020): 61-74. https://izlik.org/JA95AW89WF.

JAMA

1.Yangılar F, Kaçar M. Yetersiz ve Dengesiz Beslenmeyle İlişkili Sağlık Sorunları, Gıda Endüstrisindeki Teknolojik Uygulamalar ve Öneriler. Türkiye Sağlık Bilimleri ve Araştırmaları Dergisi. 2020;3:61–74.

MLA

Yangılar, Filiz, and Mihrican Kaçar. “Yetersiz Ve Dengesiz Beslenmeyle İlişkili Sağlık Sorunları, Gıda Endüstrisindeki Teknolojik Uygulamalar Ve Öneriler”. Türkiye Sağlık Bilimleri Ve Araştırmaları Dergisi, vol. 3, no. 2, Dec. 2020, pp. 61-74, https://izlik.org/JA95AW89WF.

Vancouver

1.Filiz Yangılar, Mihrican Kaçar. Yetersiz ve Dengesiz Beslenmeyle İlişkili Sağlık Sorunları, Gıda Endüstrisindeki Teknolojik Uygulamalar ve Öneriler. Türkiye Sağlık Bilimleri ve Araştırmaları Dergisi [Internet]. 2020 Dec. 1;3(2):61-74. Available from: https://izlik.org/JA95AW89WF

Yetersiz ve Dengesiz Beslenmeyle İlişkili Sağlık Sorunları, Gıda Endüstrisindeki Teknolojik Uygulamalar ve Öneriler

Health Problems Related to Inadequate and Unbalanced Nutrition, Technological Applications and Suggestions in the Food Industry

Abstract

Keywords

Yetersiz ve Dengesiz Beslenmeyle İlişkili Sağlık Sorunları, Gıda Endüstrisindeki Teknolojik Uygulamalar ve Öneriler

Abstract

Keywords

References

Details

Primary Language

Subjects

Journal Section

Authors

Publication Date

Submission Date

Acceptance Date

Published in Issue

IZ

Cite