İnceleme Makalesi

DENİZYOLU VE KIYI YAPILARINDA YENİ YAKLAŞIMLARIN ÇEVRESEL SÜRDÜRÜLEBİLİRLİK PERSPEKTİFİNDEN DEĞERLENDİRİLMESİ

Sayı: 3 29 Aralık 2025
PDF İndir
EN TR

DENİZYOLU VE KIYI YAPILARINDA YENİ YAKLAŞIMLARIN ÇEVRESEL SÜRDÜRÜLEBİLİRLİK PERSPEKTİFİNDEN DEĞERLENDİRİLMESİ

Öz

Denizyolu taşımacılığı ve kıyı yapıları, küresel deniz ticaretinin temel bileşenleri arasında yer almakta ve artan çevresel kaygılar sonucu IMO (Uluslararası Denizcilik Örgütü) ve AB (Avrupa Birliği)’nin yürürlüğe koyduğu sıkı emisyon tedbirleri doğrultusunda sürdürülebilirlik odaklı bir dönüşüm sürecine girmektedir. Bu çalışma, dünya genelinde denizyolu taşımacılığı ve liman faaliyetlerinde geliştirilen ve hayata geçirilen yeni yaklaşımları çevresel sürdürülebilirlik perspektifinden incelemeyi amaçlamaktadır. Özellikle farklı ülkeler, limanlar veya politikalar kıyaslanarak kavramsal ve karşılaştırılmalı literatür analizi sonucu güncel uygulamaların durum değerlendirmesi neticesinde, alternatif yakıtlar (LNG, metanol, amonyak vb.), dijitalleşme ve akıllı denizcilik uygulamaları, enerji verimliliği tedbirleri ile yeşil liman girişimlerinin çevresel sürdürülebilirliğin sağlanmasında kritik rol oynadığı tespit edilmiştir. Bununla birlikte, alternatif yakıtların arz güvenliği, yüksek yatırım maliyetleri ve metan kaçağı gibi sınırlılıklar ile dijital altyapı yatırımlarının özellikle gelişmekte olan ülkelerde yetersiz kalabileceği görülmüştür. Bulgular, sektörel dönüşümün yalnızca teknolojik yeniliklerle değil, aynı zamanda politika yapıcıların öngörülebilir düzenlemeleri, finansal teşvik mekanizmaları ve paydaşların ortak bir tavırla hareketi ile mümkün olabileceğini ortaya koymaktadır. Çalışma, denizcilik firmaları, liman otoriteleri ve politika yapıcılar için stratejik karar alma süreçlerinde yol gösterici nitelikte olup, çevresel sürdürülebilirlik hedeflerine yönelik bütüncül çözümlerin önemini vurgulamaktadır.

Anahtar Kelimeler

Kaynakça

  1. Acciaro, M., Vanelslander, T., Sys, C., Ferrari, C., Roumboutsos, A., Giuliano, G., ... & Kapros, S. (2014). Environmental sustainability in seaports: a framework for successful innovation. Maritime Policy & Management, 41(5), 480-500.
  2. Alamoush, A. S., Ölçer, A. I., & Ballini, F. (2022). Ports’ role in shipping decarbonisation: A common port incentive scheme for shipping greenhouse gas emissions reduction. Cleaner Logistics and Supply Chain, 3, 100021
  3. Arıcan, O. H., Toprakçı, O., Ünal, A. U., & Özbağ, G. K. (2025). Analyzing Carbon Regulation Impacts on Maritime Sector Using Fuzzy Delphi–DEMATEL–ISM Approach. Systems, 13(11), 955.
  4. Bahri, M. S. S., Shariff, S. S. R., & Yahya, N. (2025). Sustainable port operations and environmental initiatives in Malaysia: A focus on environmental sustainability. The Asian Journal of Shipping and Logistics, 41(1), 38-51.
  5. Cullinane, K., & Yang, J. (2022). Evaluating the costs of decarbonizing the shipping industry: A review of the literature. Journal of Marine Science and Engineering, 10(7), 946.
  6. Dong, J., Zeng, J., Yang, Y., & Wang, H. (2022). A review of law and policy on decarbonization of shipping. Frontiers in Marine Science, 9, 1076352.
  7. He, Y., Yan, X., Fan, A., Yin, X., Meng, Q., Zhang, L., & Liu, P. (2024). Assessing the influence of actual LNG emission factors within the EU emissions trading system. Transport Policy, 159, 345-358.
  8. Hellström, M., Rabetino, R., Schwartz, H., Tsvetkova, A., & Haq, S. H. U. (2024). GHG emission reduction measures and alternative fuels in different shipping segments and time horizons–A Delphi study. Marine Policy, 160, 105997.

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

Deniz Mühendisliği (Diğer)

Bölüm

İnceleme Makalesi

Yayımlanma Tarihi

29 Aralık 2025

Gönderilme Tarihi

16 Ekim 2025

Kabul Tarihi

11 Aralık 2025

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2025 Sayı: 3

Kaynak Göster

APA
Toprakçı, O., & Arıcan, O. H. (2025). DENİZYOLU VE KIYI YAPILARINDA YENİ YAKLAŞIMLARIN ÇEVRESEL SÜRDÜRÜLEBİLİRLİK PERSPEKTİFİNDEN DEĞERLENDİRİLMESİ. Ulaştırma ve Altyapı, 3, 1-17. https://izlik.org/JA74FA83TU
AMA
1.Toprakçı O, Arıcan OH. DENİZYOLU VE KIYI YAPILARINDA YENİ YAKLAŞIMLARIN ÇEVRESEL SÜRDÜRÜLEBİLİRLİK PERSPEKTİFİNDEN DEĞERLENDİRİLMESİ. Ulaştırma ve Altyapı. 2025;(3):1-17. https://izlik.org/JA74FA83TU
Chicago
Toprakçı, Orçun, ve Ozan Hikmet Arıcan. 2025. “DENİZYOLU VE KIYI YAPILARINDA YENİ YAKLAŞIMLARIN ÇEVRESEL SÜRDÜRÜLEBİLİRLİK PERSPEKTİFİNDEN DEĞERLENDİRİLMESİ”. Ulaştırma ve Altyapı, sy 3: 1-17. https://izlik.org/JA74FA83TU.
EndNote
Toprakçı O, Arıcan OH (01 Aralık 2025) DENİZYOLU VE KIYI YAPILARINDA YENİ YAKLAŞIMLARIN ÇEVRESEL SÜRDÜRÜLEBİLİRLİK PERSPEKTİFİNDEN DEĞERLENDİRİLMESİ. Ulaştırma ve Altyapı 3 1–17.
IEEE
[1]O. Toprakçı ve O. H. Arıcan, “DENİZYOLU VE KIYI YAPILARINDA YENİ YAKLAŞIMLARIN ÇEVRESEL SÜRDÜRÜLEBİLİRLİK PERSPEKTİFİNDEN DEĞERLENDİRİLMESİ”, Ulaştırma ve Altyapı, sy 3, ss. 1–17, Ara. 2025, [çevrimiçi]. Erişim adresi: https://izlik.org/JA74FA83TU
ISNAD
Toprakçı, Orçun - Arıcan, Ozan Hikmet. “DENİZYOLU VE KIYI YAPILARINDA YENİ YAKLAŞIMLARIN ÇEVRESEL SÜRDÜRÜLEBİLİRLİK PERSPEKTİFİNDEN DEĞERLENDİRİLMESİ”. Ulaştırma ve Altyapı. 3 (01 Aralık 2025): 1-17. https://izlik.org/JA74FA83TU.
JAMA
1.Toprakçı O, Arıcan OH. DENİZYOLU VE KIYI YAPILARINDA YENİ YAKLAŞIMLARIN ÇEVRESEL SÜRDÜRÜLEBİLİRLİK PERSPEKTİFİNDEN DEĞERLENDİRİLMESİ. Ulaştırma ve Altyapı. 2025;:1–17.
MLA
Toprakçı, Orçun, ve Ozan Hikmet Arıcan. “DENİZYOLU VE KIYI YAPILARINDA YENİ YAKLAŞIMLARIN ÇEVRESEL SÜRDÜRÜLEBİLİRLİK PERSPEKTİFİNDEN DEĞERLENDİRİLMESİ”. Ulaştırma ve Altyapı, sy 3, Aralık 2025, ss. 1-17, https://izlik.org/JA74FA83TU.
Vancouver
1.Orçun Toprakçı, Ozan Hikmet Arıcan. DENİZYOLU VE KIYI YAPILARINDA YENİ YAKLAŞIMLARIN ÇEVRESEL SÜRDÜRÜLEBİLİRLİK PERSPEKTİFİNDEN DEĞERLENDİRİLMESİ. Ulaştırma ve Altyapı [Internet]. 01 Aralık 2025;(3):1-17. Erişim adresi: https://izlik.org/JA74FA83TU