PALTO VE GÜVERCİN ADLI ESERLERDE ANTİ KAHRAMANLAR

Abstract

Edebi yapıtlar, estetik ve kurmaca bir yöne sahip olduğu kadar ortak sosyal bir bilinçle şekillenen nesnel bir geçerlik de ortaya koyarlar. 19. yüzyıl Rus edebiyatının önde gelen yazarlarından Gogol ve 20. yüzyıl çağdaş Alman edebiyatının önemli kalemlerinden Süskind kendi dönemlerinin tarihi ve sosyal gerçekliklerini eserlerine aktarmış, yarattıkları tipik ve tümeli yansıtan ana karakterlerle ortak bir anti kahraman yaratmışlardır. Çalışmanın amacı, Gogol’un Palto’sundaki anti kahraman Akakiy ile Süskind’in Güvercin’indeki anti kahraman Jonathan’ın benzerlik ve farklılıklarını karşılaştırmalı edebiyat yöntemi çerçevesinde analiz etmektir. Bu prototipler aracılığıyla vurguladıkları sosyal ve ekonomik mesajlara, insani ve kültürel açılara dikkat çekmektir. Tematik ve tipolojik yazınsal analojileri ve farklılıkları karşılaştırmayı mümkün kılan karşılaştırmalı edebiyat biliminin sağladığı imkânlarla birlikte ayrıca metin ve yazar odaklı eleştiri yöntemi, tarihi-toplumsal eleştiri ve edebiyat sosyolojisi yöntemlerinin harmanlandığı eklektik bir yöntem kullanılmıştır. Her iki yazarın da eserlerine yansıyan ve kendi dönemlerinde yaşadıkları bireysel, toplumsal, kurumsal ve bürokratik sorunlar tespit edilerek, iki prototip arasındaki benzerlikler ve farklılıklar saptanmıştır.

Keywords

• Gogol
• Palto
• Güvercin
• Patrick Süskind
• anti-kahraman

ANTIHEROES IN THE OVERCOAT AND THE PIGEON

Abstract

Literary works have an aesthetic and fictional aspect, as well as an objective validity shaped by a common social consciousness. Gogol, one of the leading writers of 19th-century Russian literature, and Süskind, one of the essential writers of 20th-century German literature, drew on the historical and social realities of their periods and created a common anti-hero, with typical and universal main characters. The purpose of the study is to analyze the similarities and differences between the antihero Akakiy in Gogol's The Overcoat and Jonathan in Süskind's The Pigeon, within the framework of the comparative literature method. The aim is to draw attention to the social and economic messages, human and cultural aspects, that they emphasize through these prototypes. Along with the opportunities provided by the science of comparative literature, which enables the comparison of thematic and typological literary analogies and differences, an eclectic method has been used that blends text- and author-oriented criticism, historical-social criticism, and literary sociology. By identifying the individual, social, institutional, and bureaucratic problems reflected in the works of both authors and experienced during their respective periods, the similarities and differences between the two prototypes have been determined.

Keywords

• Gogol
• The Overcoat
• The Pigeon
• Patrick Süskind
• antihero

References

1. Akyıldız, H. B. (2015). Eylemsizlik ve Anti Kahramanların Dönüştürücü Gücü Üzerine. Humanitas-Uluslararası Sosyal Bilimler Dergisi, 2 (4), 17-29. https://doi.org/10.20304/husbd.89798
2. Annenkov, P. (1928). Literaturnıye vospominaniya. Academia. http://imwerden.de/pdf/annenkov_vospominaniya_academia_1828_text.pdf (Erişim tarihi: 12.09.2023)
3. Annenskaya, A. (2018). Gogol Hayatı ve Edebi Çalışmaları. (T. Yıldız, Çev.). Dorlion Yay.
4. Atik, Ş. (2023). Gogol’ün “Palto” ve Orhan Kemal’in “Kirli Pardösü” Adlı Eserlerinin Konuları ve Başkişileri Üzerine Karşılaştırmalı Bir Çalışma. Uluslararası Türkçe Edebiyat Kültür Eğitim Dergisi, 12 (2), 646-659.
5. Aytaç, G. (2013). Karşılaştırmalı Edebiyat Bilim. (3. Baskı). Say Yay.
6. Aytür, N. (1974). Amerikan Romanında Gerçekçilik. DTFC Yay.
7. Blödorn, A., Hummel, C. (2008). Kipp- Figuren: Postmoderne und anti- postmoderne Tendenzen in in Süskinds Kurzprosa und im literarischen Gesamtwerk. Psychogramme der Postmoderne. Neue Untersuchungen zum Werk Patrick Süskinds. Blödorn, A., Hummel, C. (Hg.). Wissenschaftlicher Verlag Trier
8. Dilber, K. C. (2018). Gogol’ün ‘Palto’sundan ‘Beyaz Mantolu Adam’ı Çıkarabilmek -Nesne’nin Özne Simülakra’sı. Folklor/Edebiyat, 95(24), 171-186. DOI: 10.22559/folklor.342

9. Duden Wörterbuch (t.y.). 10.02.2025 tarihinde https://www.duden.de/rechtschreibung/Antiheld adresinden edinilmiştir. Franke, E. (1992). Patrick Süskind, Kritisches Lexikon zur Gegenwartsliteratur, 42. NLG, s. 1-8.
10. Gefrereis, H. (2005). Literatur. J.B. Metzlersche Verlag.
11. Gogol, N. (2023). Palto. (A. Hacıhasanoğlu, Çev.). (7. Baskı). Can Sanat Yay.
12. Grabovszki, E. (2011). Vergleichende Literaturwissenschaft für Einsteiger. Böhlau Verlag.
13. Karababa, S. (2018). Gogol’un “Palto” ve Kafka’nın “Dönüşüm” Romanlarına Karşılaştırmalı Bir Bakış. Uluslararası Türkçe Edebiyat Kültür Eğitim (TEKE) Dergisi, 7(3), 1729-1745.
14. Keskin, U. (2019). Çarlık Dönemi Rusya’sındaki Tahakküm Unsurlarının Gogol’un Eserleri Kapsamında İncelenmesi. Vakanüvis-Uluslararası Tarih Araştırmaları Dergisi, 4(1), 239-265. https://doi.org/10.24186/vakanuvis.513906
15. Keskin, U. (2020). Gogol’un Yaşam Öyküsünün Eserlerindeki Yansımaları. Çanakkale Onsekiz Mart Üniversitesi Uluslararası Sosyal Bilimler Dergisi, 5(1), 307-323. https://doi.org/10.31454/usb.723550
16. Kızıler Emer, F. (2019). Patrıck Süskind’in “Amnesie İn Litteris” Adlı Metninin Postmodern Yazın Bağlamında Analizi. Uluslararası Ekonomi Siyaset İnsan Ve Toplum Bilimleri Dergisi, 2(4), 226-243.
17. Kızıler, F. (2006). Moderniteden Postmoderniteye Kavramsal Bir Yolculuk. Salkımsöğüt Yay.
18. Kula, O. B. (2012). Dil Felsefesi Edebiyat Kuramı II. Türkiye İş Bankası Kültür Yay.
19. Küçük, S. K. (2011). Rus gerçekçiliği bağlamında N.V. Gogol – V.G. Perov etkileşimi. [Yayımlanmamış Yüksek Lisans Tezi]. İstanbul Üniversitesi.
20. Longman Dictionary of Contemporary English (2003). Pearson Education.
21. Moran, B. (2018). Edebiyat Kuramları ve Eleştiri. (28. Baskı). İletişim Yay.
22. Özgürbüz, M. E. (2022). Bir anti-kahraman olarak Keşanlı Ali. Turkish Studies - Language, 17(4), 1377-1390. https://dx.doi.org/10.7827/TurkishStudies.63064
23. Parla, J. (2000). Donkişot’tan Bugüne Roman. İletişim Yay.
24. Süer, A. (1987). Gogol’ün Yapıtlarında Memur Tipleri. Ankara Üniversitesi Dil Ve Tarih-Coğrafya Fakültesi Dergisi, 31(1-2), 435-441.
25. Süskind, P. (2023). Güvercin. (T. Turan, Çev.). (21. Baskı). Can Sanat Yay.
26. Tekin, M. (2012). Roman Sanatı Romanın Unsurları. (11. Baskı). Ötüken Yay.
27. Temur, F. (2023). Rus Dilbilimsel Ekolde Mesleki Dilsel Kimlik Bağlamında Nikolay Vasilyeviç Gogol’ün “Palto” Adlı Yapıtının Çözümlemesi. RumeliDE Dil Ve Edebiyat Araştırmaları Dergisi (37), 1356-1364. https://doi.org/10.29000/rumelide.1406016
28. Troyat, H. (2022). Gogol. (H. C. Utku, Çev.). Alfa Basım Yayım.
29. Turan Tilbe, B. (2019). Antik Kahramandan Anti-kahramana: Kahraman Kavramının Kökeni ve Gelişimi. Çeşm-i Cihan: Tarih Kültür ve Sanat Araştırmaları Dergisi E-Dergisi 6/1, 142-158. https://doi.org/10.30804/cesmicihan.578233.
30. Üçgül, S. (2023). Rus Eleştirmenlerinin Gözüyle N. Gogol’ün ‘Palto’su. İdil, 111, 1798–1803. 10.7816/idil-12-111-02
31. Yayan, D. (2018). Türk ve Alman Edebiyatından İki Örnekle Modern İnsanın Ruh Halinin Edebiyata Yansıması: Patrick Süskınd ve Hakan Bıçakcı’nın Seçilmiş Eserlerinde Varoluş Sorunu. [Yayınlanmamış doktora tezi]. Sakarya Üniversitesi.