Research Article

Gelir Eşitsizliği ve Merkez Bankası Bağımsızlığı İlişkisi: JKS Panel Granger Nedensellik Analizi

Volume: 10 Number: 1 April 10, 2026
TR EN

Gelir Eşitsizliği ve Merkez Bankası Bağımsızlığı İlişkisi: JKS Panel Granger Nedensellik Analizi

Öz

Geçtiğimiz yıllar içinde, bağımsız merkez bankaları ile gelir dağılımı adaleti arasında bir ödünleşimin bulunduğuna dair bir bakış açısı ortaya çıkmıştır. Öte yandan, merkez bankası bağımsızlığı ile gerçekleştirilen uygulamaların gelir eşitsizliğini azaltabileceği savunulmaktadır. Bunun yanı sıra, para politikası değişkenlerinin uzun dönemde yansız veya yansıza yakın olduğu; gelir dağılımı üzerinde herhangi bir etki yaratmayacağına ilişkin bir bakış açısı da mevcuttur. Çalışmanın amacı, 41 orta ve yüksek gelirli ülke için 2000-2020 döneminde gelir eşitsizliği ile merkez bankası bağımsızlığı arasındaki ilişkinin ampirik olarak analiz edilmesidir. Ayrıca, sosyal harcamalar, tüketici fiyat endeksi ve finansal gelişme endeksi analize dâhil edilmiştir. Analiz metodu olarak Juodis, Karavias ve Sarafidis (2021) ile ortaya koyulan JKS- Panel Granger Nedensellik Sınaması kullanılmıştır. Sonuçlar, sosyal harcamalar, finansal gelişme, tüketici fiyat endeksi ve merkez bankası bağımsızlığı değişkenlerinin yer aldığı model düzeyinde Granger nedensellik ilişkisinin varlığına işaret etmektedir. Ayrıca, merkez bankası bağımsızlığı endeksi değişken bazında gelir eşitsizliği üzerinde anlamlı nedensel bir etkiye sahiptir.

Anahtar Kelimeler

References

  1. Acemoglu, D., Johnson, S., Querubin, P. ve Robinson, J. A. (2008). When does policy reform work? The case of central bank independence. NBER Working Paper 14033, National Bureau of Economic Research, Cambridge.
  2. Aklin, M., Kern, A. ve Negre, M. (2021). Does central bank independence increase inequality? Policy Research Working Paper 9522, World Bank, Washington.
  3. Aklin, M., ve Kern, A. (2021). The side effects of central bank independence. American Journal of Political Science, 65(4), 971-987.
  4. Albanesi, S. (2007). Inflation and inequality. Journal of Monetary Economics, 54(4), 1088-1114.
  5. Alesina, A. ve Summers, L. H. (1993). Central bank independence and macroeconomic performance: some comparative evidence. Journal of Money, credit and Banking, 25(2), 151-162.
  6. Alesina, A. ve Tabellini, G. (2008). Bureaucrats or politicians? Part II: Multiple policy tasks. Journal of Public Economics, 92(3–4), 426–447.
  7. Alesina, A., ve Stella, A. (2010). The politics of monetary policy. B. M. Friedman ve M. Woodford (Eds.), Handbook of Monetary Economics (s.1001–1054) içinde. Amsterdam: Elsevier.
  8. Atkinson, A. B. (1970). On the measurement of inequality. Journal of Economic Theory, 2(3), 244–263.

Details

Primary Language

Turkish

Subjects

Panel Data Analysis , Policy of Treasury , Monetary Policy

Journal Section

Research Article

Publication Date

April 10, 2026

Submission Date

October 15, 2025

Acceptance Date

April 4, 2026

Published in Issue

Year 2026 Volume: 10 Number: 1

APA
Dokuzoğlu, S. (2026). Gelir Eşitsizliği ve Merkez Bankası Bağımsızlığı İlişkisi: JKS Panel Granger Nedensellik Analizi. Uluslararası Ekonomi İşletme Ve Politika Dergisi, 10(1), 297-312. https://doi.org/10.29216/ueip.1804247

International Journal of Economics, Business and Politics

Recep Tayyip Erdogan University
Faculty of Economics and Administrative Sciences

Department of Economics

RIZE / TÜRKİYE