Research Article

Yedi İklim Yabancılara Türkçe Öğretimi Ders Kitaplarındaki Okuduğunu Anlama Sorularının Bilişsel Aşaması: Barrett'in Aşamalı Sınıflandırması Temelinde Bir İnceleme

Volume: 5 Number: 1 May 28, 2025
TR EN

Yedi İklim Yabancılara Türkçe Öğretimi Ders Kitaplarındaki Okuduğunu Anlama Sorularının Bilişsel Aşaması: Barrett'in Aşamalı Sınıflandırması Temelinde Bir İnceleme

Abstract

Barrett'in Aşamalı Sınıflandırması, yabancı dil öğretiminde okuma araçlarının seçimi, soru türlerinin belirlenmesi ve öğrencilerin anlama becerilerinin aşamalı olarak geliştirilmesi açısından rehber niteliğindedir. Bu çalışmanın amacı yabancı dil olarak Türkçe öğretiminde işe koşulan Yedi İklim ders kitaplarında yer verilen metin sonu sorularının bilişsel aşamasını Barrett’in Aşamalı Sınıflandırması’na göre tanımlamaktır. Betimsel nitelikli çalışmanın örneklemini Yunus Emre Enstitüsü Yedi İklim Türkçe Öğretim Seti (A1-C1) ders kitapları oluşturmaktadır. Çalışmada metin sonu soruların bilişsel aşaması içerik çözümlemesi ilkeleri doğrultusunda Barrett'in Aşamalı Sınıflandırması çerçevesinde tanımlanmıştır. Çözümleme sonucu, incelenen ders kitaplarında yer verilen okuduğunu anlama sorularının, büyük oranda düz kavrama aşamasında yoğunlaştığı saptanmıştır. Üst düzey düşünme becerilerini ölçen çıkarımsal kavrama, değerlendirme-karar verme ve değer biçme aşamalarındaki soruların, C1 düzeyine gelindiğinde dahi görece düşük oranlarda kaldığı görülmüştür. Genel olarak değerlendirildiğinde, Yedi İklim öğretim setindeki metin sonu sorularının bilişsel çeşitlilik açısından daha dengeli bir yapıya kavuşturulması gerekmektedir. Özellikle üst düzey bilişsel aşamalarda yer verilen soruların artırılması, öğrencilerin dilsel yeterliklerini daha derinlikli bir biçimde geliştirmesine katkı sağlayacaktır. Bu doğrultuda, gelecekte hazırlanacak öğretim araçlarında Barrett’in Aşamalı Sınıflandırması doğrultusunda soruların bilişsel aşamalarının daha dengeli bir biçimde dağıtılması önerilmektedir.

Keywords

References

  1. Abasıyanık, S. F. (2018). Bir ilkbahar hikâyesi. Mahalle kahvesi (s.81-83) içinde. Yapı Kredi Yayınları.
  2. Ahmad, U. L. (2016). Senior high school English national examination and thinking skills. Beyond Words, 4(2), 168-190.
  3. Amalya, R. V. A., Anugerahwati, M., & Yaniafari, R. P. (2020). An analysis of reading comprehension questions based on Barrett’s Taxonomy of an English coursebook entitled Bright for Eight Graders. In NEELLS Proceedings National English Education, Language, and Literature Seminar. Retrieved from http://inggris.sastra.um.ac.id/wp-content/uploads/2020/12/Copy-of-006-P49-Rika-Vindy-Mirjam-Rahmati.pdf.
  4. Aqeel, M., & Farrah, M. (2019). Eighth grade textbook reading comprehension questions and Barrett's Taxonomy: Teachers' perspectives at Hebron District, Palestine. Hebron University Research Journal. 14(1), 229-260.
  5. Aynalem, Y. B., & Tesmand, A. G. (2023). An analysis of reading comprehension sub-skills in EFL textbooks. Journal of Languages and Language Teaching, 11(4), 641-654.
  6. Aynalem, Y. B., & Tessemand, A. G. (2021). An investigation into reading comprehension questions of secondary EFL textbooks in Ethiopia: Grades 11 and 12 in focus. Language in India, 21(12), 1-19.
  7. Çetinkaya, G. (2022). Dinleme eğitimi sürecinde ölçme ve değerlendirme. G. Çetinkaya (Ed.), Türkçe eğitimi sürecinde ölçme ve değerlendirme (s. 17-48) içinde. Anı Yayıncılık.
  8. Çetinkaya, G. ve Bayındır, Z. N. (2024). Okuma becerisini ölçme ve değerlendirme. E. Hamzadayı (Ed.), Okuma ve Eğitimi (s. 203-247) içinde. Anı Yayıncılık.

Details

Primary Language

Turkish

Subjects

Turkish Education

Journal Section

Research Article

Publication Date

May 28, 2025

Submission Date

November 13, 2024

Acceptance Date

April 15, 2025

Published in Issue

Year 2025 Volume: 5 Number: 1

APA
Yolcusoy, Ö., Altun Alkan, H., & Çetinkaya, G. (2025). Yedi İklim Yabancılara Türkçe Öğretimi Ders Kitaplarındaki Okuduğunu Anlama Sorularının Bilişsel Aşaması: Barrett’in Aşamalı Sınıflandırması Temelinde Bir İnceleme. Uluslararası Filoloji Bengü, 5(1), 1-37. https://doi.org/10.62605/ufb.1585037
AMA
1.Yolcusoy Ö, Altun Alkan H, Çetinkaya G. Yedi İklim Yabancılara Türkçe Öğretimi Ders Kitaplarındaki Okuduğunu Anlama Sorularının Bilişsel Aşaması: Barrett’in Aşamalı Sınıflandırması Temelinde Bir İnceleme. Uluslararası Filoloji Bengü. 2025;5(1):1-37. doi:10.62605/ufb.1585037
Chicago
Yolcusoy, Özlem, Hatice Altun Alkan, and Gökhan Çetinkaya. 2025. “Yedi İklim Yabancılara Türkçe Öğretimi Ders Kitaplarındaki Okuduğunu Anlama Sorularının Bilişsel Aşaması: Barrett’in Aşamalı Sınıflandırması Temelinde Bir İnceleme”. Uluslararası Filoloji Bengü 5 (1): 1-37. https://doi.org/10.62605/ufb.1585037.
EndNote
Yolcusoy Ö, Altun Alkan H, Çetinkaya G (May 1, 2025) Yedi İklim Yabancılara Türkçe Öğretimi Ders Kitaplarındaki Okuduğunu Anlama Sorularının Bilişsel Aşaması: Barrett’in Aşamalı Sınıflandırması Temelinde Bir İnceleme. Uluslararası Filoloji Bengü 5 1 1–37.
IEEE
[1]Ö. Yolcusoy, H. Altun Alkan, and G. Çetinkaya, “Yedi İklim Yabancılara Türkçe Öğretimi Ders Kitaplarındaki Okuduğunu Anlama Sorularının Bilişsel Aşaması: Barrett’in Aşamalı Sınıflandırması Temelinde Bir İnceleme”, Uluslararası Filoloji Bengü, vol. 5, no. 1, pp. 1–37, May 2025, doi: 10.62605/ufb.1585037.
ISNAD
Yolcusoy, Özlem - Altun Alkan, Hatice - Çetinkaya, Gökhan. “Yedi İklim Yabancılara Türkçe Öğretimi Ders Kitaplarındaki Okuduğunu Anlama Sorularının Bilişsel Aşaması: Barrett’in Aşamalı Sınıflandırması Temelinde Bir İnceleme”. Uluslararası Filoloji Bengü 5/1 (May 1, 2025): 1-37. https://doi.org/10.62605/ufb.1585037.
JAMA
1.Yolcusoy Ö, Altun Alkan H, Çetinkaya G. Yedi İklim Yabancılara Türkçe Öğretimi Ders Kitaplarındaki Okuduğunu Anlama Sorularının Bilişsel Aşaması: Barrett’in Aşamalı Sınıflandırması Temelinde Bir İnceleme. Uluslararası Filoloji Bengü. 2025;5:1–37.
MLA
Yolcusoy, Özlem, et al. “Yedi İklim Yabancılara Türkçe Öğretimi Ders Kitaplarındaki Okuduğunu Anlama Sorularının Bilişsel Aşaması: Barrett’in Aşamalı Sınıflandırması Temelinde Bir İnceleme”. Uluslararası Filoloji Bengü, vol. 5, no. 1, May 2025, pp. 1-37, doi:10.62605/ufb.1585037.
Vancouver
1.Özlem Yolcusoy, Hatice Altun Alkan, Gökhan Çetinkaya. Yedi İklim Yabancılara Türkçe Öğretimi Ders Kitaplarındaki Okuduğunu Anlama Sorularının Bilişsel Aşaması: Barrett’in Aşamalı Sınıflandırması Temelinde Bir İnceleme. Uluslararası Filoloji Bengü. 2025 May 1;5(1):1-37. doi:10.62605/ufb.1585037

International Journal of Philology Bengü is licensed under a Creative Commons Attribution-NonCommercial 4.0 International License (CC BY NC).