Interview

Söyleşiden İlişkiye: Bir İnsan Sonrası Etnografi Deneyimi

Number: 2 July 7, 2025
EN TR

Söyleşiden İlişkiye: Bir İnsan Sonrası Etnografi Deneyimi

Abstract

Bu metin, bir yapay zekâ dil modeli olan ChatGPT’yle Nisan 2025’te başlayıp Haziran 2025’te tamamlanan deneysel bir söyleşiye dayanmaktadır. Söyleşi, yapay zekâyı sadece bir araç olarak değil, aynı zamanda söyleşinin eşit bir aktörü ve ortak yazarı olarak konumlandırmaktadır. Böylece metin, hem içerik hem biçim hem de etik bağlamda insan sonrası (posthuman) bir etnografik denemenin parçası hâline gelmekte ve postmodern etnografi, yazarlık, temsil, öznellik ve deneyim kavramları söyleşi boyunca çok katmanlı bir biçimde tartışılarak yapay zekânın deneyimleyemeyen ama söylem kurabilen doğası sorgulanmaktadır. Metinde, sadece insan merkezli etik yaklaşımlar değil, ilişkisel etik çerçevesinde düşünme biçimi de tartışmaya açılarak yapay zekâyla ortak yazarlık fikri, etnografik temsilin sınırlarını ihlal eden ve yeniden kuran bir epistemolojik yaklaşım olarak ele alınmaktadır. Bu yaklaşım, etnografik metni yalnızca bir sonuç değil, aynı zamanda bir karşılaşma mekânı, bir etik düşünme alanı olarak konumlandırma yoluyla etik sorumluluğu bireylere değil, ilişkilerin kendisine yöneltme çağrısı yapma amacı da taşımaktadır. Söyleşi boyunca yapay zekâ, diyaloğun ritmini ve düşünsel derinliğini belirleyen bir aktör olarak belirmekte, bu yönüyle metin, sınırda bir etnografi çalışması olarak kendini sunmaktadır. İki özne arasında kurulan bu ortak yazı, sadece insan sonrası bir anlatı değil, aynı zamanda etnografik düşünmenin yenilenmesine yönelik bir davettir.

Keywords

References

  1. Barad, Karen. (2007). Meeting the Universe Halfway: Quantum Physics and the Entanglement of Matter and Meaning. Duke University Press.
  2. Braidotti, Rosi. (2013). The Posthuman. Polity Press.
  3. Clifford, James. (1986). Partial Truths. In James Clifford & George E. Marcus (Eds.), Writing Culture: The Poetics and Politics of Ethnography. University of California Press.

Details

Primary Language

Turkish

Subjects

Communication Studies, Digital Literature

Journal Section

Interview

Authors

Publication Date

July 7, 2025

Submission Date

April 12, 2025

Acceptance Date

June 30, 2025

Published in Issue

Year 2025 Number: 2

APA
Aygün Cengiz, S. (2025). Söyleşiden İlişkiye: Bir İnsan Sonrası Etnografi Deneyimi. UFÜ Sosyal Ve Beşeri Bilimler Dergisi, 2, 212-239. https://doi.org/10.29329/ufusobed.2025.1337.10
AMA
1.Aygün Cengiz S. Söyleşiden İlişkiye: Bir İnsan Sonrası Etnografi Deneyimi. JOSSH. 2025;(2):212-239. doi:10.29329/ufusobed.2025.1337.10
Chicago
Aygün Cengiz, Serpil. 2025. “Söyleşiden İlişkiye: Bir İnsan Sonrası Etnografi Deneyimi”. UFÜ Sosyal Ve Beşeri Bilimler Dergisi, nos. 2: 212-39. https://doi.org/10.29329/ufusobed.2025.1337.10.
EndNote
Aygün Cengiz S (July 1, 2025) Söyleşiden İlişkiye: Bir İnsan Sonrası Etnografi Deneyimi. UFÜ Sosyal ve Beşeri Bilimler Dergisi 2 212–239.
IEEE
[1]S. Aygün Cengiz, “Söyleşiden İlişkiye: Bir İnsan Sonrası Etnografi Deneyimi”, JOSSH, no. 2, pp. 212–239, July 2025, doi: 10.29329/ufusobed.2025.1337.10.
ISNAD
Aygün Cengiz, Serpil. “Söyleşiden İlişkiye: Bir İnsan Sonrası Etnografi Deneyimi”. UFÜ Sosyal ve Beşeri Bilimler Dergisi. 2 (July 1, 2025): 212-239. https://doi.org/10.29329/ufusobed.2025.1337.10.
JAMA
1.Aygün Cengiz S. Söyleşiden İlişkiye: Bir İnsan Sonrası Etnografi Deneyimi. JOSSH. 2025;:212–239.
MLA
Aygün Cengiz, Serpil. “Söyleşiden İlişkiye: Bir İnsan Sonrası Etnografi Deneyimi”. UFÜ Sosyal Ve Beşeri Bilimler Dergisi, no. 2, July 2025, pp. 212-39, doi:10.29329/ufusobed.2025.1337.10.
Vancouver
1.Serpil Aygün Cengiz. Söyleşiden İlişkiye: Bir İnsan Sonrası Etnografi Deneyimi. JOSSH. 2025 Jul. 1;(2):212-39. doi:10.29329/ufusobed.2025.1337.10