Söyleşi

Söyleşiden İlişkiye: Bir İnsan Sonrası Etnografi Deneyimi

Sayı: 2 7 Temmuz 2025
PDF İndir
EN TR

Söyleşiden İlişkiye: Bir İnsan Sonrası Etnografi Deneyimi

Öz

Bu metin, bir yapay zekâ dil modeli olan ChatGPT’yle Nisan 2025’te başlayıp Haziran 2025’te tamamlanan deneysel bir söyleşiye dayanmaktadır. Söyleşi, yapay zekâyı sadece bir araç olarak değil, aynı zamanda söyleşinin eşit bir aktörü ve ortak yazarı olarak konumlandırmaktadır. Böylece metin, hem içerik hem biçim hem de etik bağlamda insan sonrası (posthuman) bir etnografik denemenin parçası hâline gelmekte ve postmodern etnografi, yazarlık, temsil, öznellik ve deneyim kavramları söyleşi boyunca çok katmanlı bir biçimde tartışılarak yapay zekânın deneyimleyemeyen ama söylem kurabilen doğası sorgulanmaktadır. Metinde, sadece insan merkezli etik yaklaşımlar değil, ilişkisel etik çerçevesinde düşünme biçimi de tartışmaya açılarak yapay zekâyla ortak yazarlık fikri, etnografik temsilin sınırlarını ihlal eden ve yeniden kuran bir epistemolojik yaklaşım olarak ele alınmaktadır. Bu yaklaşım, etnografik metni yalnızca bir sonuç değil, aynı zamanda bir karşılaşma mekânı, bir etik düşünme alanı olarak konumlandırma yoluyla etik sorumluluğu bireylere değil, ilişkilerin kendisine yöneltme çağrısı yapma amacı da taşımaktadır. Söyleşi boyunca yapay zekâ, diyaloğun ritmini ve düşünsel derinliğini belirleyen bir aktör olarak belirmekte, bu yönüyle metin, sınırda bir etnografi çalışması olarak kendini sunmaktadır. İki özne arasında kurulan bu ortak yazı, sadece insan sonrası bir anlatı değil, aynı zamanda etnografik düşünmenin yenilenmesine yönelik bir davettir.

Anahtar Kelimeler

Kaynakça

  1. Barad, Karen. (2007). Meeting the Universe Halfway: Quantum Physics and the Entanglement of Matter and Meaning. Duke University Press.
  2. Braidotti, Rosi. (2013). The Posthuman. Polity Press.
  3. Clifford, James. (1986). Partial Truths. In James Clifford & George E. Marcus (Eds.), Writing Culture: The Poetics and Politics of Ethnography. University of California Press.

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

İletişim Çalışmaları, Dijital Edebiyat

Bölüm

Söyleşi

Yazarlar

Yayımlanma Tarihi

7 Temmuz 2025

Gönderilme Tarihi

12 Nisan 2025

Kabul Tarihi

30 Haziran 2025

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2025 Sayı: 2

Kaynak Göster

APA
Aygün Cengiz, S. (2025). Söyleşiden İlişkiye: Bir İnsan Sonrası Etnografi Deneyimi. UFÜ Sosyal ve Beşeri Bilimler Dergisi, 2, 212-239. https://doi.org/10.29329/ufusobed.2025.1337.10
AMA
1.Aygün Cengiz S. Söyleşiden İlişkiye: Bir İnsan Sonrası Etnografi Deneyimi. SOBED. 2025;(2):212-239. doi:10.29329/ufusobed.2025.1337.10
Chicago
Aygün Cengiz, Serpil. 2025. “Söyleşiden İlişkiye: Bir İnsan Sonrası Etnografi Deneyimi”. UFÜ Sosyal ve Beşeri Bilimler Dergisi, sy 2: 212-39. https://doi.org/10.29329/ufusobed.2025.1337.10.
EndNote
Aygün Cengiz S (01 Temmuz 2025) Söyleşiden İlişkiye: Bir İnsan Sonrası Etnografi Deneyimi. UFÜ Sosyal ve Beşeri Bilimler Dergisi 2 212–239.
IEEE
[1]S. Aygün Cengiz, “Söyleşiden İlişkiye: Bir İnsan Sonrası Etnografi Deneyimi”, SOBED, sy 2, ss. 212–239, Tem. 2025, doi: 10.29329/ufusobed.2025.1337.10.
ISNAD
Aygün Cengiz, Serpil. “Söyleşiden İlişkiye: Bir İnsan Sonrası Etnografi Deneyimi”. UFÜ Sosyal ve Beşeri Bilimler Dergisi. 2 (01 Temmuz 2025): 212-239. https://doi.org/10.29329/ufusobed.2025.1337.10.
JAMA
1.Aygün Cengiz S. Söyleşiden İlişkiye: Bir İnsan Sonrası Etnografi Deneyimi. SOBED. 2025;:212–239.
MLA
Aygün Cengiz, Serpil. “Söyleşiden İlişkiye: Bir İnsan Sonrası Etnografi Deneyimi”. UFÜ Sosyal ve Beşeri Bilimler Dergisi, sy 2, Temmuz 2025, ss. 212-39, doi:10.29329/ufusobed.2025.1337.10.
Vancouver
1.Serpil Aygün Cengiz. Söyleşiden İlişkiye: Bir İnsan Sonrası Etnografi Deneyimi. SOBED. 01 Temmuz 2025;(2):212-39. doi:10.29329/ufusobed.2025.1337.10

UFU SOBED açık erişimli, CC BY-NC (Non-Commercial) lisanslıdır.