Istanbul Convention: A Discourse Analysis on the Opinions of Opponents to the Convention on Twitter

Öz

Digital activist movements are highly effective in expressing ideas to the masses. Among these, the most widely used type of hashtag activism is on the Twitter social media platform. The aim of this study is to examine some features (rate, ground) of the supportive and opposing tweets posted under the title of "Istanbul Convention", which has national and international importance, and the content of the tweets opposing the convention, through discourse analysis. For this purpose, 252 tweets shared on Twitter between April 1, 2020 and November 20, 2020 with the tags "#istanbulsozmesi", "istanbulsozlesmesiyasatir" and "#istanbulsozmesiihanettir" were selected and handled randomly. Then, the contents of these selected tweets were examined and categorized into two groups as supporting and opposing the contract. These categorization was carried out by two independent researchers. The percentage of consensus between the researchers among the coders was calculated as 95%. Afterwards, discourse analysis was made on the tweets in the opposing category. According to the findings, the number of tweets supporting and opposing regarding the Istanbul Convention were close to each other. The grounds of discourses opposing the convention were often in the form of disrupting the family structure, not preventing violence and preparing the ground for LGBTI. These reasons of opposing discourses have been discussed within the framework of the content of the İstanbul Convention and the related literature. In addition, after the completion of this study, it was announced that the Republic of Turkey withdrew from the Istanbul Convention. Following this decision, changes may have occurred in the content of tweets that oppose the contract. In this respect, it is important to re-examine the posts on the subject.

Anahtar Kelimeler

• Digital Aktivism
• Hashtag
• İstanbul Convention
• Twitter
• Discourse Analysis

İstanbul Sözleşmesi: Twitter Üzerinden Sözleşmeye Karşı Çıkanların Görüşlerine Yönelik Bir Söylem Analizi

Öz

Dijital aktivist hareketler, düşüncenin kitlelere ifade edilmesinde oldukça etkilidirler. Bunlar arasında en fazla kullanılan tür olan hashtag aktivizminin en yaygın kullanıldığı yerlerden biri Twitter sosyal medya platformudur. Bu çalışmanın amacı, ulusal ve uluslararası öneme sahip olan “İstanbul Sözleşmesi” başlığı altında atılan destekleyici ve karşı çıkan tweetlerin bazı özelliklerinin (oran, dayanak noktası) ve sözleşmeye karşı çıkan tweetlerin içeriğinin söylem analizi ile incelenmesidir. Bu amaç doğrultusunda, Twitter ’da 1 Nisan 2020 ve 20 Kasım 2020 tarihleri arasında “#istanbulsozlesmesi”, “istanbulsozlesmesiyasatir” ve “#istanbulsozlesmesiihanettir” etiketleri ile paylaşılan 252 sayıda tweet seçkisiz yolla seçilerek ele alınmıştır. Ardından seçilen bu tweetlerin içerikleri incelenerek paylaşılan tweetler sözleşmeyi destekleyen ve sözleşmeye karşı çıkan olarak iki grupta kategorize edilmiştir. Bu kategorizasyon iki bağımsız araştırmacı tarafından gerçekleştirilmiştir. Araştırmacılar arasında kodlayıcılar arası görüş birliği yüzdesi %95 olarak hesaplanmıştır. Sonrasında, karşı çıkan kategoride yer alan tweetler üzerinde söylem analizi yapılmıştır. Bulgulara göre İstanbul Sözleşmesini destekleyen ve sözleşmeye karşı çıkan tweet sayısı birbirine yakın bulunmuştur. Sözleşmeye karşı çıkan söylemlerin dayanak noktaları sıklıkla, aile yapısını bozma, şiddeti önlememe ve LGBTİ’ye zemin hazırlama şeklindedir. Bu nedenler, İstanbul sözleşmesinin içeriği ve ilgili alanyazın çerçevesinde tartışılmıştır. Ayrıca bu çalışma tamamlandıktan sonra Türkiye Cumhuriyeti’nin İstanbul Sözleşmesi’nden çekildiği kararı açıklanmıştır. Bu karar sonrasında sözleşmeye karşı çıkan tweetlerin içeriğinde değişimler meydana gelmiş olabilir. Bu bakımdan konu ile ilgili paylaşımların tekrar incelenmesi önemli görülmektedir.

Anahtar Kelimeler

• Digital Aktivism
• Hashtag
• İstanbul Convention
• Twitter
• Discourse Analysis

Kaynakça

1. Ailenin Korunması ve Kadına Karşı Şiddetin Önlenmesine Dair Kanun. (2012). https://www.mevzuat.gov.tr/MevzuatMetin/1.5.6284.pdf
2. Akadlı Ergöçmen, B., Üner, S., Abbasoğlu, A. ve Gökçen, C. (2009). Kadınların aile içi şiddetle mücadelesi. Türkiye’de kadına yönelik aile içi şiddet içinde (s. 83-99). Ankara: T.C. Başbakanlık Kadın Statüsü Genel Müdürlüğü.
3. Akıncı, S. (2021, 24 Ocak). Her kadın İstanbul Sözleşmesi’ni bir defa okumalı. Milliyet Gazetesi. Erişim Adresi: https://www.milliyet.com.tr/pazar/her-kadin-istanbul-sozlesmesini-bir-defa-okumali-6413058
4. Akkuş, H. N. (2017). Eşcinsel erkeklere yönelik ayrımcılığı yeniden üreten heteroseksist bakış (Yüksek Lisans Tezi). Hacettepe Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, Ankara.
5. Aktivizm. (2020, 15 Aralık). Türk Dil Kurumu güncel Türkçe sözlük içinde. https://www.tdk.gov.tr/
6. Alikılıç, Ö. ve Baş, Ş. (2019). Dijital feminizm: Hashtag’in cinsiyeti. Fe Dergi, 11(1), 89-111.
7. Aziz, A. (1994). Medya şiddet ve kadın. T.C. Başbakanlık Kadın Statüsü ve Sorunları Genel Müdürlüğü.
8. Bakırcı, K. (2015). İstanbul sözleşmesi. Ankara Barosu Dergisi, (4), 133-204.

9. Bayar, Ö., Haskan Avcı, Ö. ve Koç, M. (2017). Kadın üniversite öğrencilerinde toplumsal cinsiyet rolü stresi, namus anlayışı ve toplumsal cinsiyet rolü. Ulakbilge, 5(17), 1835-1853.
10. Bayar, Ö., Haskan Avcı, Ö. ve Koç, M. (2018). Erkek Toplumsal Cinsiyet Rolü Stresi Ölçeği’nin (ETCRSÖ) geliştirilmesi: Geçerlik ve güvenirlik çalışması. Abant İzzet Baysal Üniversitesi Fakültesi Dergisi, 18(1), 57-76.
11. Bayar, Ö., Haskan Avcı, Ö., & Koç, M. (2018). What’s expected of men in Turkish culture: Perceptions of male university students. International Journal Advances in Social Science and Humanities, 5(9), 1-8.
12. BBC Türkçe. (2020, 14 Ağustos). İstanbul Sözleşmesi: 345 erkek ‘Erkeklik öldürüyor; İstanbul Sözleşmesi yaşatır’ diyerek kadınlara destek verdi. Cumhuriyet Gazetesi. Erişim Adresi: https://www.cumhuriyet.com.tr/haber/istanbul-sozlesmesi-345-erkek-erkeklik-olduruyor-istanbul-sozlesmesi-yasatir-diyerek-kadinlara-destek-verdi-1758286
13. Bostancı, M. (2010). Sosyal medyanın gelişimi ve iletişim fakültesi öğrencilerinin sosyal medya kullanım alışkanlıkları (Yüksek Lisans Tezi). Erciyes Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, Kayseri.
14. Bourdieu, P. (2014). Eril tahakküm. Çev. Bediz Yılmaz. İstanbul: Bağlam Yayınevi.
15. Berridge, S. & Portwood-Stacer, L. (2015). Feminism, hashtags and violence against women and girls. Feminist Media Studies, 15(2), 341-358.
16. Büyüköztürk, Ş., Kılıç Çakmak, E., Akgün, Ö. E., Karadeniz, Ş. ve Demirel, F. (2009). Bilimsel araştırma yöntemleri. Ankara: Pegem Akademi. Clark, R. (2016). Hope in a hashtag: the discursive activism of #WhyIStayed. Feminist Media Studies, 16(5), 788-804. https://doi.org/10.1080/14680777.2016.1138235
17. Clicktivism. (2020, 20 Aralık). Oxford English Dictionary içinde. Erişim Adresi: https://www.lexico.com/definition/clicktivism
18. Çetin S. (2015). Yerel seçimlerinde büyükşehir belediye başkan adaylarının twitter kullanımları üzerine karşılaştırmalı analiz. Global Media Journal TR Edition, 5(10), 87-120.
19. Çoban, S. ve İnceoğlu, Y. (2015). İnternet ve sokak. Ayrıntı yayınları.
20. Dindaş, H. (2008). Kadına yönelik eş şiddetinin sosyoekonomik durum ve yaşam kalitesi ile ilişkisi (Yüksek Lisans Tezi). Selçuk Üniversitesi Sağlık Bilimleri Enstitüsü, Konya.
21. Dökmen, Z. Y. (2004). Toplumsal cinsiyet, sosyal psikolojik açıklamalar. Ankara: Sistem yayıncılık.
22. Gedik, E. (2020). Dünyada ve Türkiye’de dijital feminizm incelemesi: Gençlerin dijital aktivizm deneyimleri. Toplum ve Kültür Araştırmaları Dergisi, (5), 123-136.
23. Gençer, Y. (2015). Sosyal medya ağlarında örgütlenme: Dijital aktivizmin toplumsal dönüşüme yansımaları. E-Journal of Intermedia, 2(2), 505-522.
24. Gondolf, E. W. (1997). Batterer programs: What we know and need to know. Journal of Interpersonal Violence, 12, 83-98.
25. Gören Kekeç, S. ve Taşcıoğlu, R. (2018). Özgecan Aslan cinayetinin dijital platformlarda yansıması: ekşi sözlük üzerine bir inceleme. Akdeniz Üniversitesi İletişim Fakültesi Dergisi, (29. Özel Sayısı), 439-452. https://doi.org/10.31123/akil.458929
26. Gürel, E. ve Nazlı, A. (2019). Dijital aktivizm: Change.org kampanyaları üzerine bir araştırma. Anadolu Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 19(4), 187-206. https://doi.org/10.18037/ausbd.668642
27. Haskan Avcı, Ö. (2020). Toplumsal cinsiyet tanım ve temel kavramlar. Ö. Haskan Avcı (Ed.), Toplumsal cinsiyet: psikolojik danışma ve rehberlikte güncel konular içinde (s.1-75). Ankara: Nobel Akademik Yayıncılık.
28. Higgs, E.T. (2015). #Justiceforliz: Power and privilege in digital transnational women's rights activism. Feminist Media Studies, 15(2), 344-347. https://doi.org/10.1080/14680777.2015.1008746
29. ILGA (International Lesbian, Gay, Bisexual, Trans and Intersex Association) State-Sponsored Homophobia Report. (2014). https://ilga.org/state-sponsored-homophobia-report
30. İnternet Haber Merkezi (2021, 6 Şubat). AKP’li Ünal: Bir baktık ki İstanbul Sözleşmesi başka kapıları açıyor. Milli Gazete. Erişim Adresi: https://www.milligazete.com.tr/haber/6357475/akpli-unal-bir-baktik-ki-istanbul-sozlesmesi-baska-kapilari-aciyor
31. Kadın Cinayetlerini Durduracağız Platformu. (2020). http://anitsayac.com/
32. Kadının Statüsü Genel Müdürlüğü (2016). Kadına yönelik şiddetle mücadele (2016-2020) ulusal eylem planı. Ankara. https://ailevecalisma.gov.tr/uploads/ksgm/uploads/pages/dagitimda-olan-yayinlar/kadina-yonelik-siddetle-mucadele-ulusal-eylem-plani-2016-2020-icin-tiklayiniz.pdf
33. Kadına Yönelik Şiddet ve Aile İçi Şiddetin Önlenmesi ve Bunlarla Mücadeleye Dair Avrupa Konseyi Sözleşmesi. (2011). https://rm.coe.int/1680462545
34. Kağıtçıbaşı, Ç. (2013). Adolescent autonomy‐relatedness and the family in cultural context: What is optimal?. Journal of Research on Adolescence, 23(2), 223-235. https://doi.org/10.1111/jora.12041
35. Kaun, A., ve Uldam, J. (2018). Digital activism: after the hype. New Media and Society, 20(6), 2099-2106. https://doi.org/10.1177/1461444817731924
36. Kara, V. (2019, 31 Ağustos). İstanbul Sözleşmesi ve aileyi yok etmek için alınan kararlar. Yeni Akit Gazetesi. Erişim Adresi: https://www.yeniakit.com.tr/yazarlar/vehbi-kara/istanbul-sozlesmesi-ve-aileyi-yok-etmek-icin-alinan-kararlar-29588.html
37. Kaya, B. (2020, 7 Ağustos). Bu sözleşmenin iptali kadın cinayetlerine göz yummaktır. Sözcü Gazetesi. Erişim Adresi: https://www.sozcu.com.tr/2020/gundem/bu-sozlesmenin-iptali-kadin-cinayetlerine-goz-yummaktir-5974431/
38. Kim, J. (2017). #iamafeminist as the ‘mother tag’: Feminist ıdentification and activism against misogyny on twitter in south korea. Feminist Media Studies, 17(5), 804-820. https://doi.org/10.1080/14680777.2017.1283343
39. Koçak, A. ve Arun, Ö. (2006). İçerik analizi çalışmalarında örneklem sorunu. Selçuk İletişim Dergisi, 4(3), 21-28.
40. Koçyiğit Özyiğit, M. (2020). Kadın çalışmaları. Ö. Haskan Avcı (Ed.), Toplumsal cinsiyet: psikolojik danışma ve rehberlikte güncel konular içinde (s.109-144). Ankara: Nobel Akademik Yayıncılık.
41. Korkmaz, A., Ustakara, F. & Aydın, U. (2018). Dijital aktivizm bağlamında Artvin Cerrahtepe olaylarına ilişkin bir içerik analizi. Akdeniz Üniversitesi İletişim Fakültesi Dergisi, (29. Özel sayı), 57-76. https://doi.org/10.31123/akil.459321
42. Kuyucu, M. (2013). Social media and woman violence to woman via Twitter during Gezi Park occupy. IBB International Refereed Academic Social Sciences Journal, 12(4), 75-99.
43. Mendes, K., Ringrose, J. & Keller, Jessalynn. (2018). #MeToo and the promise and pitfalls of challenging rape culture through digital feminist activism. European Journal of Women's Studies, 25(2), 236-246. https://doi.org/10.1177/1350506818765318
44. Özcan, F. F. (2012). Yeni medya ve dijital aktivizm (Yüksek Lisans Tezi). Kadir Has Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, İstanbul.
45. Özdemir, Y.D. (2015). Taciz anlatılarında cinsiyetçi söylemlerin yeniden inşası: #sendeanlat. Hacettepe Üniversitesi İletişim Fakültesi Kültürel Çalışmalar Dergisi, 2(2), 80-103. https://doi.org/10.17572/mj2015.2.80103
46. Öztürk, N. (2017). Ailenin korunması ve kadına karşı şiddetin önlenmesine dair kanunun getirdiği bazı yenilikler ve öneriler. İnönü Üniversitesi Hukuk Fakültesi Dergisi, 8(1), 1-32.
47. Par, K. (2020, 3 Temmuz). İstanbul Sözleşmesi’nden geri adım büyük ayıp olur. Haber Türk Gazetesi. Erişim Adresi: https://www.haberturk.com/yazarlar/kubra-par-2561/2732036-istanbul-sozlesmesi-nden-geri-adim-buyuk-ayip-olur
48. Perrin, A. (2015) Social Media Usage: 2005-2015. Pew Internet & American Life Project, Washington DC. http://www.pewinternet.org/2015/10/08/social-networking-usage-2005-2015/
49. Sert, N. Y. (Ed.). (2016). Aktivizm-Toplumsal değişimin yeni yüzü. İstanbul: Babil yayınları.
50. Şen, A. F. ve Kök, H. (2017). Sosyal medya ve feminist aktivizm: Türkiye’deki feminist grupların aktivizm biçimleri. Atatürk İletişim Dergisi, (13), 73-86.
51. Tezcan, M. (2003). Türkiye’de töre cinayetleri. Ankara: Naturel Yayınları.
52. Tonkiss, K. (2006). Analysis text and speech: content and discourse analysis. C. Seale, (2nd ed.). In. Researching Society and Culture. (367-383). Lodan:Sage
53. Tufan Yeniçıktı, N. (2016). Halkla ilişkiler aracı olarak İnstagram: Sosyal medya kullanan 50 şirket üzerine bir araştırma. Selçuk İletişim Dergisi, 9(2), 92-115. https://doi.org/10.18094/si.84410
54. Türkoğlu, B. (2013). Violance as a way of reconstructing manhood: The role of threathened manhood and masculine ideology on violence against women (Yüksek Lisans tezi). Orta Doğu Teknik Üniversitesi, Ankara.
55. Ulaş-Kılıç, Ö., Bayar, Ö., ve Koç, M. (2019). The Career Stories of LGB-Q in Turkey. Journal of Homosexuality (Published online), 1-28.
56. Ulus, S. (2005). Türkiye’de cinsiyet eşitsizliğinin feodal örneği olarak Güldünya Tören ve Kadriye Demirel töre cinayetleri haberlerine eleştirel bir bakış. İstanbul: Beta Yayınları
57. Uyar, M.E. (2020, 31 Nisan). Kadınlar haykırdı: ÖLMEK İSTEMİYORUZ. Ses Kocaeli Gazetesi. Erişim Adresi: https://www.seskocaeli.com/haber/5940964/kadinlar-haykirdi-olmek-istemiyoruz
58. Van Dijk, T. A. (2019). Text and context explorations in the semantics and pragmatics of discourse. Longman Group UK Limited.
59. Yaman Efe, Ş. ve Ayaz, S. (2010). Kadına yönelik aile içi şiddet ve kadınların aile içi şiddete bakışı. Anadolu Psikiyatri Dergisi, 11(1), 23-29.
60. Yılmaz, B. (2015). Yeni medya ortamlarında örgütlenme ve toplumsal etkileri: #sendeanlat örnek olay incelemesi. Ulusal ve Kurumsal Çatışmalar/Çözümler Kongresi’nde sunulan bildiri. Kocaeli Üniversitesi, Kocaeli.
61. Xiong, Y., Cho, M., ve Boatwright, B. (2019). Hashtag activism and message frames among social movement organizations: Semantic network analysis and thematic analysis of Twitter during the # MeToo movement. Public relations review, 45(1), 10-23.
62. We Are Social (2020). Digital 2020 Global Owerview Report. Erişim Adresi: https://wearesocial.com/digital-2020