Research Article

RASYONEL AKTÖR MODELİNİN ELEŞTİRİSİ, PSİKOLOJİK FAKTÖRLER VE OPERASYONEL KOD ANALİZİ

Volume: 7 Number: 2 December 30, 2024

RASYONEL AKTÖR MODELİNİN ELEŞTİRİSİ, PSİKOLOJİK FAKTÖRLER VE OPERASYONEL KOD ANALİZİ

Abstract

Bu çalışma, uluslararası ilişkilerde yaygın olarak kullanılan Rasyonel Aktör Modeli'nin, karar vericilerin bilişsel ve psikolojik sınırlamalarını hesaba katmaması nedeniyle uluslararası ilişkileri açıklamakta sınırlı kaldığını ortaya koymayı amaçlamaktadır. Yöntem olarak bilişsel ve psikolojik literatür üzerinden Rasyonel Aktör Modeli'nin temel varsayımları eleştirilmiş; bilişsel önyargılar, motivasyonel önyargılar, algılar, duygular ve inanç sistemlerinin karar verme sürecini nasıl etkilediği incelenmiştir. Bulgular, bireysel özelliklerin karar alma süreçlerinde önemli bir rol oynadığını ve tam rasyonelliğin mümkün olmadığını göstermektedir. Sonuç olarak, uluslararası ilişkilerin analizinde bireysel ve psikolojik faktörlerin dikkate alınmasının, Rasyonel Aktör Modeli'nin dayattığı rasyonel taslaktan daha gerçekçi ve faydalı açıklamalar sunacağı önerilmektedir. Bu bağlamda, bireye odaklanan Operasyonel Kod Analizi ve Verbs In Context System gibi yöntemlerin kullanılması tavsiye edilmekte ve bu yöntemler çalışmada tanıtılmaktadır.

Keywords

References

  1. Allison, G. T. (1971) Essence of Decision. Little, Brown & Company. http://books.google.com.tr/books?id=aSk3ek0t54EC&hl=&source=gbs_api
  2. Dougherty, J. E., ve Pfaltzgraff, R. L. (2001) Contending Theories of International Relations. Addison-Wesley Longman. http://books.google.com.tr/books?id=_0nDQgAACAAJ&hl=&source=gbs_api
  3. Dunning, D. (2001). On the Motives Underlying Social Cognition. In A. Tesser & N. Schwarz (Eds.), Blackwell Handbook of Social Psychology (pp. 348-374). Wiley-Blackwell. http://books.google.com.tr/books?id=lR-yvQEACAAJ&hl=&source=gbs_api
  4. East, M. A., ve Hermann, C. F. (1974). Do nation-types account for foreign policy behavior. In J. N. Rosenau (Ed.), Comparing foreign policies (pp. 269-303). Wiley New York.
  5. Freud, A. (2018) The Ego and the Mechanisms of Defence. https://doi.org/10.4324/9780429481550
  6. Griffin, D. W., ve Ross, L. (1991). Subjective Construal, Social Inference, and Human Misunderstanding. In Advances in Experimental Social Psychology Volume 24 (pp. 319-359). https://doi.org/10.1016/s0065-2601(08)60333-0
  7. Hudson, V. M., ve Day, B. S. (2019) Foreign Policy Analysis: Classic and Contemporary Theory. Rowman & Littlefield Publishers. https://books.google.com.tr/books?id=sCCmDwAAQBAJ
  8. Jervis, R. (2017) Perception and Misperception in International Politics. Princeton University Press. https://books.google.com.tr/books?id=nQUVvgAACAAJ

Details

Primary Language

Turkish

Subjects

International Relations (Other)

Journal Section

Research Article

Early Pub Date

December 30, 2024

Publication Date

December 30, 2024

Submission Date

October 30, 2024

Acceptance Date

November 23, 2024

Published in Issue

Year 2024 Volume: 7 Number: 2

APA
Arslan, A., & Demir, İ. (2024). RASYONEL AKTÖR MODELİNİN ELEŞTİRİSİ, PSİKOLOJİK FAKTÖRLER VE OPERASYONEL KOD ANALİZİ. Uluslararası İlişkiler Ve Diplomasi, 7(2), 18-39. https://doi.org/10.51763/uid.1576323
AMA
1.Arslan A, Demir İ. RASYONEL AKTÖR MODELİNİN ELEŞTİRİSİ, PSİKOLOJİK FAKTÖRLER VE OPERASYONEL KOD ANALİZİ. Uluslararası İlişkiler ve Diplomasi. 2024;7(2):18-39. doi:10.51763/uid.1576323
Chicago
Arslan, Abdurrahman, and İmran Demir. 2024. “RASYONEL AKTÖR MODELİNİN ELEŞTİRİSİ, PSİKOLOJİK FAKTÖRLER VE OPERASYONEL KOD ANALİZİ”. Uluslararası İlişkiler Ve Diplomasi 7 (2): 18-39. https://doi.org/10.51763/uid.1576323.
EndNote
Arslan A, Demir İ (December 1, 2024) RASYONEL AKTÖR MODELİNİN ELEŞTİRİSİ, PSİKOLOJİK FAKTÖRLER VE OPERASYONEL KOD ANALİZİ. Uluslararası İlişkiler ve Diplomasi 7 2 18–39.
IEEE
[1]A. Arslan and İ. Demir, “RASYONEL AKTÖR MODELİNİN ELEŞTİRİSİ, PSİKOLOJİK FAKTÖRLER VE OPERASYONEL KOD ANALİZİ”, Uluslararası İlişkiler ve Diplomasi, vol. 7, no. 2, pp. 18–39, Dec. 2024, doi: 10.51763/uid.1576323.
ISNAD
Arslan, Abdurrahman - Demir, İmran. “RASYONEL AKTÖR MODELİNİN ELEŞTİRİSİ, PSİKOLOJİK FAKTÖRLER VE OPERASYONEL KOD ANALİZİ”. Uluslararası İlişkiler ve Diplomasi 7/2 (December 1, 2024): 18-39. https://doi.org/10.51763/uid.1576323.
JAMA
1.Arslan A, Demir İ. RASYONEL AKTÖR MODELİNİN ELEŞTİRİSİ, PSİKOLOJİK FAKTÖRLER VE OPERASYONEL KOD ANALİZİ. Uluslararası İlişkiler ve Diplomasi. 2024;7:18–39.
MLA
Arslan, Abdurrahman, and İmran Demir. “RASYONEL AKTÖR MODELİNİN ELEŞTİRİSİ, PSİKOLOJİK FAKTÖRLER VE OPERASYONEL KOD ANALİZİ”. Uluslararası İlişkiler Ve Diplomasi, vol. 7, no. 2, Dec. 2024, pp. 18-39, doi:10.51763/uid.1576323.
Vancouver
1.Abdurrahman Arslan, İmran Demir. RASYONEL AKTÖR MODELİNİN ELEŞTİRİSİ, PSİKOLOJİK FAKTÖRLER VE OPERASYONEL KOD ANALİZİ. Uluslararası İlişkiler ve Diplomasi. 2024 Dec. 1;7(2):18-39. doi:10.51763/uid.1576323