SOMUT OLMAYAN KÜLTÜREL MİRAS “NEVRUZ”: HALKIN NEVRUZ ALGISI VE FESTİVAL TURİZMİ KAPSAMINDA DEĞERLENDİRİLMESİ

Öz

Festivaller ve yerel etkinlikler bölgesel kalkınma stratejilerinden biri olarak kullanılmaktadır. Bu tür etkinlikler turistik tanıtım, yatırım fırsatları ve turizmin çeşitlenmesine katkı sağlamaktadır. UNESCO’nun bahar bayramı olarak nitelendirdiği ve Somut Olmayan Kültürel Miras Listesi’ne kaydettiği Nevruzun festival turizmi potansiyeli olduğu bilinmektedir. Ancak Nevruzun Türkiye’de yeteri kadar ilgi görmediği veya unutulmaya başladığı düşünülmektedir. Diğer yandan turizm, somut olmayan kültürel mirasın korunması ve devamlılığında önemli rol oynamaktadır. Çift yönlü olarak turizm miras unsurundan yararlanmak suretiyle kendine bir turistik ürün oluştururken, kültürel miras ise turizmde yer aldığı sürece varlığını devam ettirmektedir. Bunun için miras unsurunu önce içerisinde bulunduğu toplum sahiplenmelidir. Yapılan bu çalışmanın amacı halkın “Nevruz” kültürünün “bilinirlik” ve “deneyimleme” düzeyini tespit etmek ve kültürel mirasın sürdürülebilirliği ve gelecek kuşaklara aktarılmasına yönelik farkındalık oluşturmaktır. Bu çalışma ile Nevruzun turizmde kullanılan bir turistik ürün olmadan önceki aşama, yani halkın bildiği sahiplendiği bir kültür olmasına katkı sağlaması hedeflenmektedir. Araştırma kapsamında nitel araştırma yöntemlerinden mülakat tekniği kullanılmıştır. Araştırma sonucunda araştırmaya katılan bireylerin toplumsal etkileşimler sonucu Nevruz ile ilgili öğrendikleri bilgiler ortaya çıkmıştır. Görüşmecilerin Nevruz farkındalığının olduğu ancak içerik ve uygulama konusunda net bilgilerinin olmadığı belirlenmiştir. Ailelerin Nevruz geleneğini icra etmesi ile görüşmecilerin nevruz geleneğini devam ettirmesi arasında bir bağ olmadığı bulgular arasındadır.

Anahtar Kelimeler

• Nevruz
• Turizm
• Somut Olmayan Kültürel Miras

INTANGIBLE CULTURAL HERITAGE “NEVRUZ”: AN EVALUATION OF PUBLIC PERCEPTION AND FESTIVAL TOURISM

Öz

Festivals and local events are used as one of the regional development strategies. Such events contribute to tourist promotion, investment opportunities and diversification of tourism. It is known that Nevruz, which UNESCO describes as a spring festival and has registered on the Intangible Cultural Heritage List, has the potential for festival tourism. However, it is thought that Nevruz does not receive enough attention in Turkey or has begun to be forgotten. On the other hand, tourism plays an important role in the protection and continuity of intangible cultural heritage. In two ways, tourism creates a touristic product for itself by benefiting from cultural heritage, while cultural heritage continues to exist as long as it is included in tourism. For this, first of all, the society in which the heritage is located must embrace it. The aim of this study is to determine the "awareness" and "experience" level of the public’s "Nevruz" culture and to raise awareness about the sustainability of the cultural heritage and its transfer to future generations. This study aims to contribute to the stage before Nevruz becomes a touristic product used in tourism, that is, a culture known and embraced by the public.The interview technique, one of the qualitative research methods, was used within the scope of the research. As a result of the research, the information that the individuals participating in the research learned about Nevruz as a result of social interactions was revealed. It was determined that the interviewees had Nevruz awareness but did not have clear information about the content and application. Among the findings is that there is no connection between the families’ implementation of the Nevruz tradition and the interviewees’ continuation of the Nevruz tradition..

Anahtar Kelimeler

• Nevruz
• Tourism
• Intangible Cultural Heritage

Kaynakça

1. Bakar, A. A., Osman, M. M., Bachok, S., ve İbrahim, M. (2014). Analysis on community involvement level in intangible cultural heritage: Malacca cultural community. Procedia-Social and Behavioral Sciences, 153, 286-297.
2. Boo, S. ve Busser, J. (2006). Impact analysis of a tourism festival on tourist’s destination images. Event Management, 9(4), 223-237.
3. Chen, Y. J. (2018). On the social and cultural functions of the Lantern festival. Journal of Jiangxi Vocational and Technical College of Electricity, 31(11), 152–153.
4. Çelik, A. (1998). Giresun’da mart kırma geleneği ve buna bağlı inanmalar. Giresun Kültür Sempozyumu-Bildiriler, Giresun Belediyesi Yayınları: İstanbul.
5. Çobanoğlu, Ö. (2000). Yapısal ve işlevsel bakımdan geleneksel bayramlar bağlamında Nevruz ve Hıdrellez. Türkbilig / Türkoloji Araştırmaları Dergisi, 1(1), 51-59.
6. Dwyer, L., Forsyth, P. ve Spurr, R. (2005). Estimating the impacts of events on an economy. Journal of Travel Research, 43(4), 351–359.
7. Edirne Belediyesi (2019). 2018 Faaliyet Raporu. https://www.edirne.bel.tr/images/Mevzuat%20ve%20Raporlar/2018faaliyet1-s%C4%B1k%C4%B1%C5%9Ft%C4%B1r%C4%B1ld%C4%B1.pdf E.T: 20.09.2024.
8. Edirne Belediyesi (2020). 2019 Faaliyet Raporu. https://www.edirne.bel.tr/images/Mevzuat%20ve%20Raporlar/faaliyet3.pdf E.T: 20.09.2024.

9. Ekrem, N. H. (2016). Çin kaynaklarına göre Türklerde Nevruz. Current Research in Social Sciences, 2(2), 67-78.
10. Farsani, N.T., Coelho, C., ve Costa, C. (2012). Geotourism and geoparks as gateways to socio- cultural sustainability in Qeshm rural areas, Iran. Asia Pacific Journal of Tourism Research, 17 (1), 30-48.
11. Getz, D. (2007). Event Studies: Theory, Research and Policy for Planned Events. Oxford UK: Elsevier.
12. Gibson, C. ve Kong, L. (2005). Cultural economy: a critical review. Progress in Human Geography, 29(5), 541-61.
13. Gönüllü, A. R. (1997). Halk inanışlarında Nevruz motifi. Bilge Dergisi, Sayı: Kış/1.
14. Güldiken, K. (2000). İran Türk toplumunda nevruz kavramı ve töreni. Türk Dünyasında Nevruz, III. Uluslararası Bilgi Şöleni Bildirileri. AKMB Yayınları: Ankara.
15. Gürbüz, S. ve Şahin, F. (2014). Sosyal Bilimlerde Araştırma Yöntemleri Felsefe-Yöntem-Analiz. Seçkin Yayıncılık: Ankara.
16. https://www.kalkinmakutuphanesi.gov.tr/assets/upload/dosyalar/c4-b0ranl-c4-b1-20ziyaret-c3-a7ilerin-20van-20ekonomisine-20katk-c4-b1s-c4-b1-20ve-20beklentileri-20ara-c5-9ft-c4-b1rmas-c4-b1.pdf E.T: 18.09.2024.
17. https://www.turizmgazetesi.com/haber/van-nevruz-tatilinde-iran-dan-gelecekler-icin-shopping-fest-e-hazirlaniyor/86807 E.T: 18.09.2024.
18. https://yigm.ktb.gov.tr/TR-201136/bakanlik-belgeli-tesis-istatistikleri.html E.T: 18.09.2024.
19. Huang, J.Z., Li, M. ve Cai, L.A. (2010). A model of community-based festival image. International Journal of Hospitality Management, 29(2), 254–260.
20. Huang, L. L. (2017). The challenges of the times faced by traditional Chinese festivals and the reshaping of contemporary values. Journal of Xinyang Normal University, 37 (5), 100–103.
21. Kafkasyalı, A. (2005). Türk dünyasında nevruz geleneğine toplu bakış. Atatürk Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 6(2), 149-172.
22. Kapağan, E. (2019). Gelenekten geleceğe nevruz. Karabük Türkoloji Dergisi, 1(1), 46-60.
23. Kendir, H., Arslan, E. ve Türkmen, F. (2019). Türk Dünyası’nda nevruz (Yengi-Kün) kutlamalarının festival turizmi açısından değerlendirilmesi: Çimkent-Van karşılaştırması. Journal of Tourism and Gastronomy Studies, 7 (4), 2668-2684.
24. Kılıç, A. (2000). Anadolu’da nevruz kutlamalarına bağlı olarak yaşatılan halk inanışları ve uygulamalarına genel bir bakış. Uluslararası Nevruz Sempozyumu Bildirileri, Kültür Bakanlığı Yayınları: Ankara.
25. Klaic, D. (2002). Challenges and Strategies in Festivals: Challenges of Growth, Distinction, Support Base and Internationalization. Department of Culture of the Tartu City Government: Tartu.
26. Li, S.Y. (2015). Consolidation and inheritance of traditional festival cultural memory-taking Quanzhou Lantern festival as an example. Journal of Fujian Administration College, 5, 51-57.
27. Lin, L., ve Zhu, J. H. (2017). The reproduction of daily life and collective memory in villages in the context of urbanization: a case study of the customs of Lizhuang Lantern festival in the suburbs of Wuhan. Folklore Research, 5, 140–148.
28. Luna, A. M. (2015). A festival’s impact: the case of the Bañamos festival. International Refereed Research Journal, 6(1), 48-58.
29. Malinowski, B. (1990). İnsan ve Kültür. V Yayınları: İstanbul.
30. McCann, E. (2002). The cultural politics of local economic development: meaning-making, place-making, and the urban policy process. Geoforum, 33, 385-98.
31. Mehmetoglu, M., ve Ellingsen, K. A. (2005). Do small-scale festivals adopt “market orientation” as a management philosophy? Event Management, 9(3), 119-132.
32. Mustafayev, B. (2013). Adriyatik’ten Çin Seddi’ne uzanan nevruz geleneği. Avrasya Uluslararası Araştırmalar Dergisi, 3(3), 60-73.
33. Nar, M. Ş. (2014). Nevruz rituals as a social symbol in folk beliefs. Journal of Human Sciences, 11(2), 964–979.
34. O’Sullivan, D. ve Jackson, M. (2002). Festival tourism: a contributor to sustainable local economic development? Journal of Sustainable Tourism, 10(4), 325–342.
35. Okech, R. N. (2011). Promoting sustainable festival events tourism: A case study of Lamu Kenya. Worldwide Hospitality & Tourism Themes, 3(3), 193-202.
36. Patton, M.Q. (2014). Nitel Araştırma ve Değerlendirme Yöntemleri. (Çev.: M. Bütün ve S.B. Demir). Pegem Akademi: Ankara.
37. Soini, K. ve Birkeland, I. (2014). Exploring the scientific discourse on cultural sustainability. Geoforum, 51, 213-223.
38. Stake, R.E. (2005). Qualitative case studies. In N. K. Denzin ve Y. S. Lincoln (Ed.). The Sage Handbook of Qualitative Research. London: Sage.
39. Stankova, M. ve Vassenska, I. (2015). Raising cultural awareness of local traditions through festival tourism. Tourism & Management Studies, 11 (1), 120-127.
40. Şengül, A. (2008). Türk kültüründe nevruz ve Anadolu’da nevruz kutlamaları. Türk Dünyası Dil ve Edebiyat Dergisi, 26, 61-73.
41. Temren, B. (1999). Bektaşilik geleneğinde nevruz kutlamaları. Türk Dünyası Dergisi, 17.
42. Van de Wagen, L. (2005). Event Management: For Tourism, Cultural, Business and Sporting Events. Frenchs Forest: Pearson Education Australia.
43. Yıldırım, A. ve Şimşek, H. (2013). Sosyal Bilimlerde Nitel Araştırma Yöntemleri. Seçkin Yayıncılık: Ankara.
44. Yin, R.K. (2009.) Case Study Research: Design and Methods. Sage Publications: Thousand Oaks.