Türkiyede'ki İş Kazalarının Yapay Sinir Ağları ile 2025 Yılına Kadar Tahmini
Abstract
Bu çalışmada
Yapay Sinir Ağları (YSA) kullanılarak Türkiye geneli için iş kazası tahmin
modelleri geliştirilmiştir. Bu modeller kullanılarak Türkiye‘nin 2025 yılına
kadar olan süreçte, iş kazası, ölü ve sürekli iş göremezlik sayıları farklı üç
senaryo ile tahmin edilmiştir. Model geliştirilirken sigortalı işçi, işyeri, iş
kazası, ölü ve iş göremezlik sayıları model parametreleri olarak kullanılmış ve
bu parametrelere ait 1970 - 2010 yılları
arasındaki verilerden yararlanılmıştır. YSA modelinde 2-5-1 ağ mimarisi en
uygun mimari olarak belirlenmiŞtir. Ağların gizli katmanında sigmoid, çıkış
katmanında da doğrusal fonksiyon kullanılmıştır. Ağın eğitiminde ise ileri
beslemeli geri yayılım algoritmasından yararlanılmıştır. Modelin
uygulanabilirliği için ağımız 1970-2004 yılı arasında eğitilerek 2005-2010 yılları
tahmin ettirilmiştir. Çıkan sonuç gerçek değerlerle kıyaslanmış ve
uygulanabilir olduğu görülmüştür. Geliştirilen bütün modellerin performansları
Ortalama Mutlak Yüzde Hata (OMYH), Ortalama Mutlak Hata (OMH) ve Ortalama
Karesel Hataların Karekökü (OKHK) ölçütleri içinde değerlendirilmiştir.
Keywords
References
- [1] Sosyal Güvenlik Kurumu, ĠĢ kazası istatistikleri, 1970-2010 www.sgk.gov.tr.htlm [2] Goldberg D., ―The design of innovation lessons from genetic algorithms, lessons fort he real world‖ Techno Forecast Social Change vol 64 (1), 2000 [3] ġensoy E Z., Nonlineer Lojistik Regresyon ve Uygulaması, Marmara Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü Matematik Ana Bilim Dalı yüksek Lisans Tezi,s 93, Ġstanbul 2009 [4] http://www.figes.com.tr/matlab/YSA/NNwebniar.htlm [5] Murat Y S and Ceylan H., Use of Artificial Neural Networks for Transport Energy Demand Modeling‘‘, Energy Policy Vol34(17). Pp 3165-3172, 2006. [6] Chio Y.C. An ARIMA Modeling: A Case Study of Turkey‘‘, Energy Policy, Vol 35, No 2,pp 1129-1146, 2007 [7] Chiou Y.C. ―An artificial network-based expert system for appraisal of two-car crash accidents‖ Accident Analysis and Prevention Vol.38, No.4, pp.777-785, 2006 [8] Akgüngör, A P, Doğan E, An artificial intelligent approach to traffic accident estimation; Model development and application Transport, Vol.24 No,2 pp.135-142,2009 [9] Akgüngör A. P. ve Doğan E., Farklı Yöntemler Kullanılarak GeliĢtirilen Trafik Kaza Tahmin Modelleri ve Analizi; Int. J. Eng. Research & Development, Vol.2, No.1 January 2010 [10] Önal S, Yapay Sinir ağları Metodu ile Kızılırmak Nehrinin Akım Tahmini, Süleyman Demirel Üniversitesi Fen bilimleri Enstitüsü Yapı eğitimi Ana Bilim Dalı Yüksek Lisans Tezi, s129, Isparta 2009 [11] Comaniciu D. and Meer P., ―Mean Shift Analysis and Applications‖, IEEE International Conference on Computer Vision, pp. 1197--1203, 1999. [12] ġen, Z, Yapay Sinir Ağları, Su Vakfı Yayınları, Ġstanbul s183, 2004 [13] Mussone L, Ferrari A, Oneta, M. ―An analysis of urban collision using an artificial intelligence model‖ Accident Analysis and Prevention, Vol.3, No.8, pp.705-718, 1999 [14] Abdelwahab H T, Abdel-Aty M A. ―Development of artificial neural network models to predict driver injury severity in traffic accident at signalized intersection‖ Transportation Research Record 1746, pp.6-13, 15] Delen D, Sharda R, Besson M. ―Identifying significant predictors of 2001 injury severity in traffic accidents using a series of artificial neural networks‖ Accident Analysis and Prevention Vol.38, No.3, pp.434-444, 2006 [16] Akgungor A P, Dogan E. ―Estimating road accidents of Turkey based on regression analysis and artificial neural network approach‖ Advances in [17] Doğan E. ve Akgüngör A.P., ―Trafik kazaları ve sonuçlarının yapay sinir ağları ile incelenmesi Kırıkkale Örneği‖ 8.UlaĢtırma Kongresi, 279-287, Eylül/Ekim 2009 Ġstanbul. [18] Doğan E., ―Regresyon Analizi ve Yapay Zekâ YaklaĢımı ile Türkiye ve Seçilen Bazı Büyük Ġlleri için Trafik Kaza Tahmin Modelleri‖ K.Ü Fen Bilimleri Enstitüsü, YayınlanmamıĢ Yüksek Lisans Tezi, 2007. [19] Akgüngör A.P. ve Doğan E., ―Yapay Sinir Ağları ve Genetik Algoritma YaklaĢımı Ġle Ġstanbul Metropolüne Ait Kaza Tahmin Modelleri‖, Bilimde Modern Yöntemler Sempozyumu, BMYS 2008, 883- 891, 15- 17 Ekim 2008, EskiĢehir [20] Saray U., Lüy M.,Çam E., ―Amasya ili için Yapay Sinir Ağları ile Rüzgar Hızı Tahmini‖ Elektrik Elektronik Mühendisliği Günleri Bildiriler Kitabı, Sayfa 20-24 29 Eylül-1 Ekim 2011, Ankara [21] Lüy M., Saray U., ―Wind speed estimation for missing wind data with three different backpropagation algorithms‖ Energy Science and Research Vol 29(2): pp. 45-54, 2012