Araştırma Makalesi

Mesleki ve Teknik Eğitimde Artırılmış ve Sanal Gerçeklik Araştırmalarının Bibliyometrik Analizi (1966–2025)

Cilt: 9 Sayı: 2026 8 Eylül 2026
PDF İndir
EN TR

Mesleki ve Teknik Eğitimde Artırılmış ve Sanal Gerçeklik Araştırmalarının Bibliyometrik Analizi (1966–2025)

Öz

Bu çalışma, artırılmış gerçeklik (AR) ve sanal gerçeklik (VR) teknolojilerinin mesleki ve teknik eğitim(MTE) literatüründeki gelişimini 1966–2025 döneminde bibliyometrik analizle incelemektedir. SCOPUS veri tabanında taranan ve ölçütleri karşılayan 193 makale, performans analizi (yayın trendi, dergi üretkenliği, ülke dağılımı) ve bilim haritalama teknikleri (eş-yazarlık, ülke iş birliği ağı, anahtar kelime eş-oluşum, tematik evrim, stratejik diyagram) ile incelenmiştir. Bulgular, alanın 2019 sonrası ivmelendiğini ve 2020'den itibaren hızla büyüdüğünü göstermektedir. Yayınlar dar bir çekirdek dergide yoğunlaşmamış, disiplinlerarası ve çok merkezli bir yapı sergilemiştir. Eş-yazarlık ve ülke iş birliği ağları görece ayrışmış kümeler ortaya koymuş; ülke üretkenliğinde ABD öne çıkarken Endonezya, Çin ve Malezya dikkat çekmiştir. Tematik evrim analizi, araştırma odağının mesleki rehabilitasyondan AR/VR entegrasyonuna, oradan da sürükleyici öğrenme tasarımı ve öğrenme etkililiğine kaydığını göstermiştir. Stratejik diyagramda artırılmış gerçeklik motor tema, sanal gerçeklik ve sürükleyici öğrenme ise gelişime açık temel temalar olarak konumlanmıştır. Literatür, gelişen ancak henüz kümeleşmemiş dinamik bir alanı işaret etmektedir.

Anahtar Kelimeler

Kaynakça

  1. Aria, M., & Cuccurullo, C. (2017). Bibliometrix: An R-tool for comprehensive science mapping analysis. Journal of informetrics, 11(4), 959-975. https://doi.org/10.1016/j.joi.2017.08.007
  2. Aslanov, R. E., Shunina, L. A., Grinshkun, A. V., & Bolshakov, A. A. (2023). Informatization of vocational education through the implementation of the model of the center of immersive technologies. RUDN journal of informatization in education, 20(1), 78-92. https://doi.org/10.22363/2312-8631-2023-20-1-78-92
  3. Bermejo, B., Juiz, C., Cortes, D., Oskam, J., Moilanen, T., Loijas, J., Govender, P., Hussey, J., Schmidt, A. L., Burbach, R., King, D., O'Connor, C., & Dunlea, D. (2023). AR/VR Teaching-Learning Experiences in Higher Education Institutions (HEI): A Systematic Literature Review. Informatics, 10(2), 45. https://doi.org/10.3390/informatics10020045
  4. Donthu, N., Kumar, S., Mukherjee, D., Pandey, N., & Lim, W. M. (2021). How to conduct a bibliometric analysis: An overview and guidelines. Journal of Business Research, 133, 285-296. https://doi.org/10.1016/j.jbusres.2021.04.070
  5. Egghe, L. (1986). The dual of Bradford's law. Journal of the American Society for Information Science, 37(4), 246-255.
  6. Hoeckel, K., & Schwartz, R. (2010). OECD reviews of vocational education and training: A learning for jobs review of Germany 2010. OECD Reviews of Vocational Education and Training, 2010.ILO-OSH (2001). Guidelines for a safety and health management system. ILO. https://www.ilo.org/sites/default/files/wcmsp5/groups/public/%40dgreports/%40dcomm/%40publ/documents/publication/wcms_publ_9221116344_en.pdf
  7. Jerald, J. (2015). The VR book: Human-centered design for virtual reality. Morgan & Claypool.
  8. Liu, Y., Zhan, Q., & Zhao, W. (2023). A systematic review of VR/AR applications in vocational education: models, affects, and performances. Interactive Learning Environments, 32(10), 6375-6392. https://doi.org/10.1080/10494820.2023.2263043

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

Eğitim Teknolojisi ve Bilgi İşlem

Bölüm

Araştırma Makalesi

Yayımlanma Tarihi

8 Eylül 2026

Gönderilme Tarihi

1 Mart 2026

Kabul Tarihi

15 Haziran 2026

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2026 Cilt: 9 Sayı: 2026

Kaynak Göster

APA
Sevli, O., Erol, O., & Başer, V. G. (2026). Mesleki ve Teknik Eğitimde Artırılmış ve Sanal Gerçeklik Araştırmalarının Bibliyometrik Analizi (1966–2025). Uluborlu Mesleki Bilimler Dergisi, 9(2026), 1-17. https://doi.org/10.71445/umbd.1900335
AMA
1.Sevli O, Erol O, Başer VG. Mesleki ve Teknik Eğitimde Artırılmış ve Sanal Gerçeklik Araştırmalarının Bibliyometrik Analizi (1966–2025). Uluborlu Mesleki Bilimler Dergisi. 2026;9(2026):1-17. doi:10.71445/umbd.1900335
Chicago
Sevli, Onur, Osman Erol, ve Vesile Gül Başer. 2026. “Mesleki ve Teknik Eğitimde Artırılmış ve Sanal Gerçeklik Araştırmalarının Bibliyometrik Analizi (1966–2025)”. Uluborlu Mesleki Bilimler Dergisi 9 (2026): 1-17. https://doi.org/10.71445/umbd.1900335.
EndNote
Sevli O, Erol O, Başer VG (01 Eylül 2026) Mesleki ve Teknik Eğitimde Artırılmış ve Sanal Gerçeklik Araştırmalarının Bibliyometrik Analizi (1966–2025). Uluborlu Mesleki Bilimler Dergisi 9 2026 1–17.
IEEE
[1]O. Sevli, O. Erol, ve V. G. Başer, “Mesleki ve Teknik Eğitimde Artırılmış ve Sanal Gerçeklik Araştırmalarının Bibliyometrik Analizi (1966–2025)”, Uluborlu Mesleki Bilimler Dergisi, c. 9, sy 2026, ss. 1–17, Eyl. 2026, doi: 10.71445/umbd.1900335.
ISNAD
Sevli, Onur - Erol, Osman - Başer, Vesile Gül. “Mesleki ve Teknik Eğitimde Artırılmış ve Sanal Gerçeklik Araştırmalarının Bibliyometrik Analizi (1966–2025)”. Uluborlu Mesleki Bilimler Dergisi 9/2026 (01 Eylül 2026): 1-17. https://doi.org/10.71445/umbd.1900335.
JAMA
1.Sevli O, Erol O, Başer VG. Mesleki ve Teknik Eğitimde Artırılmış ve Sanal Gerçeklik Araştırmalarının Bibliyometrik Analizi (1966–2025). Uluborlu Mesleki Bilimler Dergisi. 2026;9:1–17.
MLA
Sevli, Onur, vd. “Mesleki ve Teknik Eğitimde Artırılmış ve Sanal Gerçeklik Araştırmalarının Bibliyometrik Analizi (1966–2025)”. Uluborlu Mesleki Bilimler Dergisi, c. 9, sy 2026, Eylül 2026, ss. 1-17, doi:10.71445/umbd.1900335.
Vancouver
1.Onur Sevli, Osman Erol, Vesile Gül Başer. Mesleki ve Teknik Eğitimde Artırılmış ve Sanal Gerçeklik Araştırmalarının Bibliyometrik Analizi (1966–2025). Uluborlu Mesleki Bilimler Dergisi. 01 Eylül 2026;9(2026):1-17. doi:10.71445/umbd.1900335
Creative Commons Lisansı
Isparta Uygulamalı Bilimler Üniversitesi Uluborlu Mesleki Bilimler Dergisi Creative Commons Atıf-GayriTicari 4.0 Uluslararası Lisansı ile lisanslanmıştır.