Research Article

RIZASIZ HEGEMONYA VE HUKUKİ AŞINMA: ABD DIŞ POLİTİKASI BAĞLAMINDA ULUSLARARASI HUKUKUN DÖNÜŞÜMÜ

Volume: 7 Number: 3 August 22, 2026
EN TR

RIZASIZ HEGEMONYA VE HUKUKİ AŞINMA: ABD DIŞ POLİTİKASI BAĞLAMINDA ULUSLARARASI HUKUKUN DÖNÜŞÜMÜ

Abstract

Bu makale, Amerika Birleşik Devletleri (ABD) dış politikasında 11 Eylül sonrası dönemde belirginleşen ve Trump dönemiyle görünürlük kazanan yönelimi hegemonya, rıza ve uluslararası hukuk etkileşimi üzerinden tartışır. Gramsciyen hegemonya yaklaşımı, rızanın kurumsal ve normatif mekanizmalarla üretildiği bir liderlik biçimine işaret ederken, güncel pratiklerde bu boyutun ikincil hâle geldiği gözlenmektedir. Metin, rıza üretiminin maliyetli ve sınırlı bir unsur hâline gelmesini “rızasız hegemonya” kavramıyla kavramsallaştırır. Bu yönelimle eş zamanlı olarak uluslararası hukukun sınır koyucu ve öngörülebilirlik sağlayıcı işlevinin daraldığı, normların tamamen ortadan kalkmaksızın daha seçici ve bağlamsal biçimde işletildiği ileri sürülür. Bu dönüşüm “hukuki aşınma” kavramıyla açıklanır. Nitel analize dayanan çalışma, Venezuela örneğinde tanıma pratikleri, yaptırım rejimleri, tehdit söylemi ve kuvvet kullanımına ilişkin hukuki referanslar arasındaki kesişimleri izleyerek tartışmayı somutlaştırır. Grönland örneği ise eğilimin jeopolitik ölçekte doğurabileceği etkileri tartışmaya açar. Bulgular, rıza–hukuk–kurum dengesindeki kaymanın uluslararası normlar üzerinde emsal etkisi üretebileceğini ve kurallara dayalı düzen açısından yapısal riskler üretme potansiyeli taşıdığını göstermektedir.

Keywords

References

  1. • Cox, Robert W. (1981), “Social Forces, States and World Orders: Beyond International Relations Theory”, Millennium: Journal of International Studies, 10(2), ss. 126-155.
  2. • Crawford, James (2006), The Creation of States in International Law, Oxford: Oxford University Press.
  3. • Çiftçi, Kemal (2009), “Soğuk Savaş Sonrasında ABD: ‘Rıza’ya Dayalı ‘Hegemonya’dan ‘İmparatorluk’ Düzenine”, ZKÜ Sosyal Bilimler Dergisi, 5(10), ss. 203-219.
  4. • Drezner, Daniel W. (2011), “Sanctions Sometimes Smart: Targeted Sanctions in Theory and Practice”, International Studies Review, 13(1), ss. 96-108. DOI: 10.1111/j.1468-2486.2010.01001.x.
  5. • Dunlap Jr., Charles J. (2008), “Lawfare Today: A Perspective”, Yale Journal of International Affairs, Kış 2008, ss. 146-154.
  6. • Esen, Ebru (2025), “ABD Hegemonyası’nın Dönüşümü ve Liberal Uluslararası Düzene Etkisi”, İşletme Ekonomi ve Yönetim Araştırmaları Dergisi, 8(1), ss. 32-46. DOI: 10.33416/baybem.1504485.
  7. • Finnemore, Martha (2003), The Purpose of Intervention: Changing Beliefs About the Use of Force, Ithaca: Cornell University Press.
  8. • Glennon, Michael J. (2003), “Why the Security Council Failed”, Foreign Affairs, 82(3), ss. 16-35.

Details

Primary Language

Turkish

Subjects

International Politics, American Studies, International Security, Politics in International Relations, International Institutions

Journal Section

Research Article

Publication Date

August 22, 2026

Submission Date

January 19, 2026

Acceptance Date

March 27, 2026

Published in Issue

Year 2026 Volume: 7 Number: 3

APA
Derin, M. (2026). RIZASIZ HEGEMONYA VE HUKUKİ AŞINMA: ABD DIŞ POLİTİKASI BAĞLAMINDA ULUSLARARASI HUKUKUN DÖNÜŞÜMÜ. UPA Strategic Affairs, 7(3), 3-22. https://doi.org/10.5281/zenodo.20120540
AMA
1.Derin M. RIZASIZ HEGEMONYA VE HUKUKİ AŞINMA: ABD DIŞ POLİTİKASI BAĞLAMINDA ULUSLARARASI HUKUKUN DÖNÜŞÜMÜ. UPA Strategic Affairs. 2026;7(3):3-22. doi:10.5281/zenodo.20120540
Chicago
Derin, Murat. 2026. “RIZASIZ HEGEMONYA VE HUKUKİ AŞINMA: ABD DIŞ POLİTİKASI BAĞLAMINDA ULUSLARARASI HUKUKUN DÖNÜŞÜMÜ”. UPA Strategic Affairs 7 (3): 3-22. https://doi.org/10.5281/zenodo.20120540.
EndNote
Derin M (August 1, 2026) RIZASIZ HEGEMONYA VE HUKUKİ AŞINMA: ABD DIŞ POLİTİKASI BAĞLAMINDA ULUSLARARASI HUKUKUN DÖNÜŞÜMÜ. UPA Strategic Affairs 7 3 3–22.
IEEE
[1]M. Derin, “RIZASIZ HEGEMONYA VE HUKUKİ AŞINMA: ABD DIŞ POLİTİKASI BAĞLAMINDA ULUSLARARASI HUKUKUN DÖNÜŞÜMÜ”, UPA Strategic Affairs, vol. 7, no. 3, pp. 3–22, Aug. 2026, doi: 10.5281/zenodo.20120540.
ISNAD
Derin, Murat. “RIZASIZ HEGEMONYA VE HUKUKİ AŞINMA: ABD DIŞ POLİTİKASI BAĞLAMINDA ULUSLARARASI HUKUKUN DÖNÜŞÜMÜ”. UPA Strategic Affairs 7/3 (August 1, 2026): 3-22. https://doi.org/10.5281/zenodo.20120540.
JAMA
1.Derin M. RIZASIZ HEGEMONYA VE HUKUKİ AŞINMA: ABD DIŞ POLİTİKASI BAĞLAMINDA ULUSLARARASI HUKUKUN DÖNÜŞÜMÜ. UPA Strategic Affairs. 2026;7:3–22.
MLA
Derin, Murat. “RIZASIZ HEGEMONYA VE HUKUKİ AŞINMA: ABD DIŞ POLİTİKASI BAĞLAMINDA ULUSLARARASI HUKUKUN DÖNÜŞÜMÜ”. UPA Strategic Affairs, vol. 7, no. 3, Aug. 2026, pp. 3-22, doi:10.5281/zenodo.20120540.
Vancouver
1.Murat Derin. RIZASIZ HEGEMONYA VE HUKUKİ AŞINMA: ABD DIŞ POLİTİKASI BAĞLAMINDA ULUSLARARASI HUKUKUN DÖNÜŞÜMÜ. UPA Strategic Affairs. 2026 Aug. 1;7(3):3-22. doi:10.5281/zenodo.20120540