RIZASIZ HEGEMONYA VE HUKUKİ AŞINMA: ABD DIŞ POLİTİKASI BAĞLAMINDA ULUSLARARASI HUKUKUN DÖNÜŞÜMÜ
Abstract
Bu makale, Amerika Birleşik Devletleri (ABD) dış politikasında 11 Eylül sonrası dönemde belirginleşen ve Trump dönemiyle görünürlük kazanan yönelimi hegemonya, rıza ve uluslararası hukuk etkileşimi üzerinden tartışır. Gramsciyen hegemonya yaklaşımı, rızanın kurumsal ve normatif mekanizmalarla üretildiği bir liderlik biçimine işaret ederken, güncel pratiklerde bu boyutun ikincil hâle geldiği gözlenmektedir. Metin, rıza üretiminin maliyetli ve sınırlı bir unsur hâline gelmesini “rızasız hegemonya” kavramıyla kavramsallaştırır. Bu yönelimle eş zamanlı olarak uluslararası hukukun sınır koyucu ve öngörülebilirlik sağlayıcı işlevinin daraldığı, normların tamamen ortadan kalkmaksızın daha seçici ve bağlamsal biçimde işletildiği ileri sürülür. Bu dönüşüm “hukuki aşınma” kavramıyla açıklanır. Nitel analize dayanan çalışma, Venezuela örneğinde tanıma pratikleri, yaptırım rejimleri, tehdit söylemi ve kuvvet kullanımına ilişkin hukuki referanslar arasındaki kesişimleri izleyerek tartışmayı somutlaştırır. Grönland örneği ise eğilimin jeopolitik ölçekte doğurabileceği etkileri tartışmaya açar. Bulgular, rıza–hukuk–kurum dengesindeki kaymanın uluslararası normlar üzerinde emsal etkisi üretebileceğini ve kurallara dayalı düzen açısından yapısal riskler üretme potansiyeli taşıdığını göstermektedir.
Keywords
References
- • Cox, Robert W. (1981), “Social Forces, States and World Orders: Beyond International Relations Theory”, Millennium: Journal of International Studies, 10(2), ss. 126-155.
- • Crawford, James (2006), The Creation of States in International Law, Oxford: Oxford University Press.
- • Çiftçi, Kemal (2009), “Soğuk Savaş Sonrasında ABD: ‘Rıza’ya Dayalı ‘Hegemonya’dan ‘İmparatorluk’ Düzenine”, ZKÜ Sosyal Bilimler Dergisi, 5(10), ss. 203-219.
- • Drezner, Daniel W. (2011), “Sanctions Sometimes Smart: Targeted Sanctions in Theory and Practice”, International Studies Review, 13(1), ss. 96-108. DOI: 10.1111/j.1468-2486.2010.01001.x.
- • Dunlap Jr., Charles J. (2008), “Lawfare Today: A Perspective”, Yale Journal of International Affairs, Kış 2008, ss. 146-154.
- • Esen, Ebru (2025), “ABD Hegemonyası’nın Dönüşümü ve Liberal Uluslararası Düzene Etkisi”, İşletme Ekonomi ve Yönetim Araştırmaları Dergisi, 8(1), ss. 32-46. DOI: 10.33416/baybem.1504485.
- • Finnemore, Martha (2003), The Purpose of Intervention: Changing Beliefs About the Use of Force, Ithaca: Cornell University Press.
- • Glennon, Michael J. (2003), “Why the Security Council Failed”, Foreign Affairs, 82(3), ss. 16-35.
Details
Primary Language
Turkish
Subjects
International Politics, American Studies, International Security, Politics in International Relations, International Institutions
Journal Section
Research Article
Authors
Murat Derin
*
0000-0001-7367-4223
Türkiye
Publication Date
August 22, 2026
Submission Date
January 19, 2026
Acceptance Date
March 27, 2026
Published in Issue
Year 2026 Volume: 7 Number: 3