CONSENTLESS HEGEMONY AND LEGAL EROSION: THE CHANGING ROLE OF INTERNATIONAL LAW IN U.S. FOREIGN POLICY

Öz

This article examines a post-9/11 shift in U.S. foreign policy—more visible during the Trump era—through the nexus of hegemony, consent, and international law. While Gramscian approaches conceptualize hegemony as a combination of coercion and consent sustained through institutional and normative arrangements, recent practices indicate a relative downgrading of consent-production. The article captures this tendency with the concept of “consentless hegemony,” understood not as the disappearance of consent but as its growing costliness and secondary status within hegemonic practice. Alongside this shift, the paper argues that international law’s constraining and predictability-enhancing functions have narrowed: legal norms persist, yet their operation becomes increasingly selective and context-dependent. This dynamic is conceptualized as “legal erosion.” Using qualitative analysis, the article traces how recognition practices, sanctions regimes, threat rhetoric, and legal references to the use of force intersect in the Venezuela case, and briefly discusses Greenland to highlight potential geopolitical spillovers. The findings suggest that changes in the consent–law–institution balance may generate precedents that could weaken international norms and contribute to structural risks for the rules-based order.

Anahtar Kelimeler

• Hegemony
• consent
• international law
• consentless hegemony
• legal erosion
• U.S. foreign policy

RIZASIZ HEGEMONYA VE HUKUKİ AŞINMA: ABD DIŞ POLİTİKASI BAĞLAMINDA ULUSLARARASI HUKUKUN DÖNÜŞÜMÜ

Öz

Bu makale, Amerika Birleşik Devletleri (ABD) dış politikasında 11 Eylül sonrası dönemde belirginleşen ve Trump dönemiyle görünürlük kazanan yönelimi hegemonya, rıza ve uluslararası hukuk etkileşimi üzerinden tartışır. Gramsciyen hegemonya yaklaşımı, rızanın kurumsal ve normatif mekanizmalarla üretildiği bir liderlik biçimine işaret ederken, güncel pratiklerde bu boyutun ikincil hâle geldiği gözlenmektedir. Metin, rıza üretiminin maliyetli ve sınırlı bir unsur hâline gelmesini “rızasız hegemonya” kavramıyla kavramsallaştırır. Bu yönelimle eş zamanlı olarak uluslararası hukukun sınır koyucu ve öngörülebilirlik sağlayıcı işlevinin daraldığı, normların tamamen ortadan kalkmaksızın daha seçici ve bağlamsal biçimde işletildiği ileri sürülür. Bu dönüşüm “hukuki aşınma” kavramıyla açıklanır. Nitel analize dayanan çalışma, Venezuela örneğinde tanıma pratikleri, yaptırım rejimleri, tehdit söylemi ve kuvvet kullanımına ilişkin hukuki referanslar arasındaki kesişimleri izleyerek tartışmayı somutlaştırır. Grönland örneği ise eğilimin jeopolitik ölçekte doğurabileceği etkileri tartışmaya açar. Bulgular, rıza–hukuk–kurum dengesindeki kaymanın uluslararası normlar üzerinde emsal etkisi üretebileceğini ve kurallara dayalı düzen açısından yapısal riskler üretme potansiyeli taşıdığını göstermektedir.

Anahtar Kelimeler

• Hegemonya
• rıza
• uluslararası hukuk
• rızasız hegemonya
• hukuki aşınma
• ABD dış politikası

Kaynakça

1. • Cox, Robert W. (1981), “Social Forces, States and World Orders: Beyond International Relations Theory”, Millennium: Journal of International Studies, 10(2), ss. 126-155.
2. • Crawford, James (2006), The Creation of States in International Law, Oxford: Oxford University Press.
3. • Çiftçi, Kemal (2009), “Soğuk Savaş Sonrasında ABD: ‘Rıza’ya Dayalı ‘Hegemonya’dan ‘İmparatorluk’ Düzenine”, ZKÜ Sosyal Bilimler Dergisi, 5(10), ss. 203-219.
4. • Drezner, Daniel W. (2011), “Sanctions Sometimes Smart: Targeted Sanctions in Theory and Practice”, International Studies Review, 13(1), ss. 96-108. DOI: 10.1111/j.1468-2486.2010.01001.x.
5. • Dunlap Jr., Charles J. (2008), “Lawfare Today: A Perspective”, Yale Journal of International Affairs, Kış 2008, ss. 146-154.
6. • Esen, Ebru (2025), “ABD Hegemonyası’nın Dönüşümü ve Liberal Uluslararası Düzene Etkisi”, İşletme Ekonomi ve Yönetim Araştırmaları Dergisi, 8(1), ss. 32-46. DOI: 10.33416/baybem.1504485.
7. • Finnemore, Martha (2003), The Purpose of Intervention: Changing Beliefs About the Use of Force, Ithaca: Cornell University Press.
8. • Glennon, Michael J. (2003), “Why the Security Council Failed”, Foreign Affairs, 82(3), ss. 16-35.

9. • Gramsci, Antonio (1971), Selections from the Prison Notebooks, editörler: Quintin Hoare & Geoffrey Nowell Smith, New York: International Publishers.
10. • Halliday, Terence C. & Gregory Shaffer (2015), Transnational Legal Orders, Cambridge: Cambridge University Press.
11. • Ikenberry, G. John (2011), Liberal Leviathan: The Origins, Crisis, and Transformation of the American World Order, Princeton: Princeton University Press.
12. • Keohane, Robert O. (1984), After Hegemony: Cooperation and Discord in the World Political Economy, Princeton: Princeton University Press.
13. • Koh, Harold Hongju (1997), “Why Do Nations Obey International Law?”, The Yale Law Journal, 106(8), ss. 2599-2659.
14. • Krisch, Nico (2010), Beyond Constitutionalism: The Pluralist Structure of Postnational Law, Oxford: Oxford University Press.
15. • Nye, Joseph S. (2004), Soft Power: The Means to Success in World Politics, New York: PublicAffairs.
16. • Nye, Joseph S. (2011), The Future of Power, New York: PublicAffairs.
17. • Reuters (2025), “Trump Says U.S. Will Take Over Gaza Strip”, 05.02.2025, Erişim Tarihi: 03.04.2026, Erişim Adresi: https://www.reuters.com/world/trump-says-us-will-take-over-gaza-strip-2025-02-05/.
18. • Reuters (2026), “Trump discussing how to acquire Greenland, U.S. military always an option, White House says”, 06.01.2026, Erişim Tarihi: 03.04.2026, Erişim Adresi: https://www.reuters.com/world/trump-advisers-discussing-options-acquiring-greenland-us-military-is-always-an-2026-01-06/.
19. • Reuters (2026), “Trump Says U.S. Will Run Venezuela After U.S. Captures Maduro”, 04.01.2026, Erişim Tarihi: 03.04.2026, Erişim Adresi: https://www.reuters.com/world/americas/loud-noises-heard-venezuela-capital-southern-area-without-electricity-2026-01-03/.
20. • United Nations (1945), “Charter of the United Nations”, Erişim Tarihi: 03.04.2026, Erişim Adresi: https://www.un.org/en/about-us/un-charter/full-text.
21. • United Nations Human Rights Office (2026), “UN Experts Condemn US Aggression Against Venezuela”, 07.01.2026, Erişim Tarihi: 03.04.2026, Erişim Adresi: https://www.ohchr.org/en/press-releases/2026/01/un-experts-condemn-us-aggression-against-venezuela.
22. • United Nations Security Council (2026), “United States action in Venezuela puts sovereignty of states, international law at stake, many speakers tell Security Council”, 05.01.2026, United Nations, Erişim Tarihi: 03.04.2026, Erişim Adresi: https://press.un.org/en/2026/sc16271.doc.htm.