Research Article

ULUSAL GÜÇ İSTATİSTİKLERİ ÇERÇEVESİNDE İRAN – İSRAİL SAVAŞININ KARŞILAŞTIRMALI ANALİZİ

Volume: 7 Number: 2 June 19, 2026
EN TR

ULUSAL GÜÇ İSTATİSTİKLERİ ÇERÇEVESİNDE İRAN – İSRAİL SAVAŞININ KARŞILAŞTIRMALI ANALİZİ

Abstract

Orta Doğu bölgesinde İran ve İsrail arasındaki rekabet 2026 yılında vekalet savaşları sınırını aşarak doğrudan karşılıklı savaşa dönüşmüştür. Bu makalenin temel amacı, savaşın ekonomik, askeri ve jeostratejik dinamiklerini ulusal güç istatistikleri vasıtasıyla ve nicel bir metodolojiyle karşılaştırmalı olarak analiz etmektir. Araştırmada, 1990-2024 yılları arasında 35 yılı kapsayan boylamsal bir veri seti kullanılarak; Gayri Safi Yurtiçi Hasıla (GSYİH), ekonomik güç, askeri güç, demografi, çelik üretimi, enerji tüketimi ve yüksek teknoloji kapasitesi gibi makro değişkenler incelenmiştir. Çalışmanın metodolojisi, ulusal kapasite indeksleri, endüstriyel kapasite ölçümleri ve net güç formülasyonlarına dayanmıştır. İstatistiksel bulgular, Realizm Teorisi çerçevesinde değerlendirilmiştir. Araştırmanın karşılaştırmalı sonucunda İsrail’in yüksek teknoloji ve net güç bağlamında üstünlüğüne karşın İran’ın demografik ve endüstriyel gücünün yüksek olduğu tespit edilmiştir. Ayrıca, İran’ın nükleer silah yapım eşiğine gelerek daha etkili bir güç geçişine yaklaşması sonrasında İsrail’in bölgesel hegemonyasını korumak ve statükosunu sürdürmek maksadıyla önleyici savaşa girdiği sonucuna varılmıştır. Makale, iki aktör arasındaki rekabet koşullarının savaşa dönüşmesi ve bunun sonuçlanmasında salt askeri gücün değil bunun yanı sıra ekonomik verimliliğin ve yüksek teknoloji gücünün de etkili olacağı sonucuna ulaşmıştır.

Keywords

References

  1. • ABD Enerji Bilgi İdaresi (2026), Erişim Tarihi: 16.04.2026, Erişim Adresi: https://www.eia.gov/consumption/.
  2. • Adams, Cathy (2026), "Which Destinations and Airlines are Affected by Jet Fuel Shortages?", The Times, 22.05.2026, Erişim Tarihi: 13.05.2026, Erişim Adresi: https://www.thetimes.com/travel/advice/airlines-airports-affected-flights-fuel-shortages-iran-war-gk2wk3fcg.
  3. • Alter, Eric (2026) "The Iran War Has Forced the US-Gulf Alliance out of the Shadows", Atlantic Council, 20.04.2026, Erişim Tarihi: 13.05.2026, Erişim Adresi: https://www.atlanticcouncil.org/blogs/menasource/the-iran-war-has-forced-the-us-gulf-alliance-out-of-the-shadows/.
  4. • Alterman, John B. & Vaez, Ali (2026), "How China and Russia Can Exploit the Iran War and How America Can Avoid Playing into Their Hands", Foreign Affairs, 23.04.2026, Erişim Tarihi: 13.05.2026, Erişim Adresi: https://www.foreignaffairs.com/united-states/how-china-and-russia-can-exploit-iran-war.
  5. • Avnimelech, Gil & Teubal, Morris (2006), "Creating Venture Capital Industries That Co-Evolve with High Tech: Insights from an Extended Industry Life Cycle Perspective of the Israeli Experience", Research Policy, 35(10), ss. 1477–1498.
  6. • Baltaş, Acar (2026), "Yarının Zekası", BloombergHT, 31.01.2026, Erişim Tarihi: 13.05.2026, Erişim Adresi: https://www.youtube.com/watch?v=G2Mdhwx0Sp8.
  7. • Becker-Hicks, Max (2026), "Implications of the Iran War for U.S.-Saudi Relations", New Lines Institute, 04.01.2026, Erişim Tarihi: 13.05.2026, Erişim Adresi: https://newlinesinstitute.org/middle-east-center/implications-of-the-iran-war-for-u-s-saudi-relations/.
  8. • Beckley, Michael (2010), "Economic Development and Military Effectiveness", The Journal of Strategic Studies, 33(1), ss. 43–79.

Details

Primary Language

Turkish

Subjects

Regional Studies, Middle East Studies

Journal Section

Research Article

Publication Date

June 19, 2026

Submission Date

May 16, 2026

Acceptance Date

May 30, 2026

Published in Issue

Year 2026 Volume: 7 Number: 2

APA
Emir, M. (2026). ULUSAL GÜÇ İSTATİSTİKLERİ ÇERÇEVESİNDE İRAN – İSRAİL SAVAŞININ KARŞILAŞTIRMALI ANALİZİ. UPA Strategic Affairs, 7(2), 88-152. https://doi.org/10.5281/zenodo.20689446
AMA
1.Emir M. ULUSAL GÜÇ İSTATİSTİKLERİ ÇERÇEVESİNDE İRAN – İSRAİL SAVAŞININ KARŞILAŞTIRMALI ANALİZİ. UPA Strategic Affairs. 2026;7(2):88-152. doi:10.5281/zenodo.20689446
Chicago
Emir, Mehmet. 2026. “ULUSAL GÜÇ İSTATİSTİKLERİ ÇERÇEVESİNDE İRAN – İSRAİL SAVAŞININ KARŞILAŞTIRMALI ANALİZİ”. UPA Strategic Affairs 7 (2): 88-152. https://doi.org/10.5281/zenodo.20689446.
EndNote
Emir M (June 1, 2026) ULUSAL GÜÇ İSTATİSTİKLERİ ÇERÇEVESİNDE İRAN – İSRAİL SAVAŞININ KARŞILAŞTIRMALI ANALİZİ. UPA Strategic Affairs 7 2 88–152.
IEEE
[1]M. Emir, “ULUSAL GÜÇ İSTATİSTİKLERİ ÇERÇEVESİNDE İRAN – İSRAİL SAVAŞININ KARŞILAŞTIRMALI ANALİZİ”, UPA Strategic Affairs, vol. 7, no. 2, pp. 88–152, June 2026, doi: 10.5281/zenodo.20689446.
ISNAD
Emir, Mehmet. “ULUSAL GÜÇ İSTATİSTİKLERİ ÇERÇEVESİNDE İRAN – İSRAİL SAVAŞININ KARŞILAŞTIRMALI ANALİZİ”. UPA Strategic Affairs 7/2 (June 1, 2026): 88-152. https://doi.org/10.5281/zenodo.20689446.
JAMA
1.Emir M. ULUSAL GÜÇ İSTATİSTİKLERİ ÇERÇEVESİNDE İRAN – İSRAİL SAVAŞININ KARŞILAŞTIRMALI ANALİZİ. UPA Strategic Affairs. 2026;7:88–152.
MLA
Emir, Mehmet. “ULUSAL GÜÇ İSTATİSTİKLERİ ÇERÇEVESİNDE İRAN – İSRAİL SAVAŞININ KARŞILAŞTIRMALI ANALİZİ”. UPA Strategic Affairs, vol. 7, no. 2, June 2026, pp. 88-152, doi:10.5281/zenodo.20689446.
Vancouver
1.Mehmet Emir. ULUSAL GÜÇ İSTATİSTİKLERİ ÇERÇEVESİNDE İRAN – İSRAİL SAVAŞININ KARŞILAŞTIRMALI ANALİZİ. UPA Strategic Affairs. 2026 Jun. 1;7(2):88-152. doi:10.5281/zenodo.20689446