Research Article

Türkiye Türkçesinde {+Sal} Biçim Birimi ve “Sal” Adı

Volume: 4 Number: 8 April 21, 2022
EN TR

Türkiye Türkçesinde {+Sal} Biçim Birimi ve “Sal” Adı

Abstract

{+sAl} biçim birimi dil bilgisi kitaplarında Dil Devrimi sonrasında Arapça {+î} nispet biçim birimini karşılaması amacıyla Fransızca {+Al} nispet biçim biriminden Türkçeye uyarlanırken “siyasa” ve “ulus” gibi sözcüklere getirildikten sonra {+sAl} biçiminde yanlış ayrılmasından oluşmuş biçim birim olarak tanımlanmıştır. Başlangıçta {+sAl} biçim biriminin yalnız Türkçe sözcüklerde kullanılırken daha sonra dilimize yerleşmiş yabancı sözcüklere de eklenmiştir. Derleme Sözlüğü araştırmacılara özellikle “sAl” sözcüğünün ağızlarda bulunup bulunmamasıyla ilgili önemli sonuçlar vermiştir. Çalışmalar sonucunda Türkiye Türkçesinde {+sAl} biçim birimi dışında müstakil bir “sAl” sözcüğü kullanımı tespit edilmiştir. Çalışma temelde iki başlıkta ele alınmıştır. İlk olarak “kumsal” sözcüğü “sAl” yapısı {+sAl} biçim birimi dışında ele alınmıştır. Dil Devrimi ile birlikte kullanılmaya başlanmış olan {+sAl} biçim birimi ve daha önceden kullanılmaya başlanmış “uysal” sözcüğü {+sAl} biçim birimi aynı başlık alt başlıklarda ele alınmıştır. {+sAl} biçim birimi kendi içinde iki alt başlığa ayrılmış. Birinci olarak addan sıfat yapan {+sAl} biçim birimi ele alınmıştır. İkinci olarak da eylemden sıfat yapan {+sAl} biçim birimi ele alınmıştır. Dil Devrimi sonrasında yaygınlaşmış olan {+sAl} biçim birimi günümüzde kullanılan en işlek biçim birimlerinden biri olmuştur. {+sAl} biçim birimi günlük hayatta bilinçli ya da bilinçsiz olarak oldukça fazla kullanılmaya devam etmektedir. Türkiye Türkçesinin sistematik yapısı gereği {+sAl} biçim birimi ya da dile yerleşmeye uygun biçim birimleri her zaman olacaktır. Türkçe Sözlük’te madde başı olarak kullanılan {+sAl} biçim birimi ve “sAl” sözcüğü tablo halinde sunulmuştur. Ayrıca daha önce bu konularda yapılmış araştırmalar incelenmiş ve başlıklandırma bunun üzerine şekillenmiştir. İlk olarak Meninski’ye başvurulmuş ve günümüzdeki araştırmacıların da bu biçim birime bakış açıları ele alınıp çalışma neticelendirilmiştir.

Keywords

References

  1. Akbaş, A. (2018). Türkçedeki Sal/Sel Sorunu. Türk Dili Dergisi 68(795), 36-38.
  2. Atalay, B. (1999). Dîvânu Lûgat-it Türk İndeksi. Ankara: Türk Dil Kurumu Yayınları.
  3. Banguoğlu, T. (2000) Türkçenin Grameri. Ankara: Türk Dil Kurumu Yayınları.
  4. Ergin, M. (2000). Türk Dil Bilgisi. İstanbul: Bayrak Yayınları.
  5. Gülensoy, T. (2011). Türkiye Türkçesindeki Türkçe Sözcüklerin Köken Bilgisi Sözlüğü. Ankara: Türk Dil Kurumu Yayınları.
  6. Hatiboğlu, V. (1972). Türkçenin Ekleri. Ankara: Türk Dil Kurumu Yayınları.
  7. Korkmaz, Z. (2003). Türkiye Türkçesi Grameri (Şekil Bilgisi). Ankara: Türk Dil Kurumu Yayınları.
  8. Meninski, F. (1680). Thesaurus Linguarum Orientalum Turcicae, Arabicae, Persicae Lexicon Turcico-Arabico-Persicum. İstanbul: Simurg Yayınları.

Details

Primary Language

Turkish

Subjects

Language Studies

Journal Section

Research Article

Publication Date

April 21, 2022

Submission Date

December 4, 2021

Acceptance Date

April 2, 2022

Published in Issue

Year 2022 Volume: 4 Number: 8

APA
Yeşilöz, T. (2022). Türkiye Türkçesinde {+Sal} Biçim Birimi ve “Sal” Adı. Uluslararası Sosyal Bilimler Akademi Dergisi, 4(8), 241-255. https://doi.org/10.47994/usbad.1032582
AMA
1.Yeşilöz T. Türkiye Türkçesinde {+Sal} Biçim Birimi ve “Sal” Adı. Uluslararası Sosyal Bilimler Akademi Dergisi. 2022;4(8):241-255. doi:10.47994/usbad.1032582
Chicago
Yeşilöz, Turgut. 2022. “Türkiye Türkçesinde {+Sal} Biçim Birimi Ve ‘Sal’ Adı”. Uluslararası Sosyal Bilimler Akademi Dergisi 4 (8): 241-55. https://doi.org/10.47994/usbad.1032582.
EndNote
Yeşilöz T (April 1, 2022) Türkiye Türkçesinde {+Sal} Biçim Birimi ve “Sal” Adı. Uluslararası Sosyal Bilimler Akademi Dergisi 4 8 241–255.
IEEE
[1]T. Yeşilöz, “Türkiye Türkçesinde {+Sal} Biçim Birimi ve ‘Sal’ Adı”, Uluslararası Sosyal Bilimler Akademi Dergisi, vol. 4, no. 8, pp. 241–255, Apr. 2022, doi: 10.47994/usbad.1032582.
ISNAD
Yeşilöz, Turgut. “Türkiye Türkçesinde {+Sal} Biçim Birimi Ve ‘Sal’ Adı”. Uluslararası Sosyal Bilimler Akademi Dergisi 4/8 (April 1, 2022): 241-255. https://doi.org/10.47994/usbad.1032582.
JAMA
1.Yeşilöz T. Türkiye Türkçesinde {+Sal} Biçim Birimi ve “Sal” Adı. Uluslararası Sosyal Bilimler Akademi Dergisi. 2022;4:241–255.
MLA
Yeşilöz, Turgut. “Türkiye Türkçesinde {+Sal} Biçim Birimi Ve ‘Sal’ Adı”. Uluslararası Sosyal Bilimler Akademi Dergisi, vol. 4, no. 8, Apr. 2022, pp. 241-55, doi:10.47994/usbad.1032582.
Vancouver
1.Turgut Yeşilöz. Türkiye Türkçesinde {+Sal} Biçim Birimi ve “Sal” Adı. Uluslararası Sosyal Bilimler Akademi Dergisi. 2022 Apr. 1;4(8):241-55. doi:10.47994/usbad.1032582

16494  16495  16496  16503  16570 16633  16823  16824 17564 19288 2273022803 23495  30847 24896 24899 24900  24902 24903 24904     

35540 24915  34832  25002

International Journal of Social Sciences Academy USBAD, Inonu University Faculty of Education Department of Turkish and Social Sciences Education Campus Battalgazi / MALATYA, Phone: 0533 5438933, https://dergipark.org.tr/tr/pub/usbad -- sdurukoglu@gmail.com -- usbaddergi@gmail.com