Research Article

Gastronomik Estetiğin Yeni Dili: Tabak Tasarımında ChatGPT'nin Pratik Bir Uygulaması

Number: 19 September 30, 2025
TR EN

Gastronomik Estetiğin Yeni Dili: Tabak Tasarımında ChatGPT'nin Pratik Bir Uygulaması

Abstract

Bu çalışmanın amacı, tabak tasarım sürecinde sosların estetik kullanımı için yaratıcı bir yapay zeka aracı olan ChatGPT’yi kullanarak görsel rehber hazırlamak ve uygulanabilirliğini ortaya koymaktır. Aynı zamanda görselliğin yemek deneyimini önemli ölçüde etkilediği gerçeğinden hareketle, tasarım unsurlarının sistematik bir şekilde kullanımı üzerinde durulmuştur. Çalışma, nokta, çizgi, şekil, doku, renk, form, ton/ışık/gölge ve alan gibi temel tasarım öğelerini inceleyerek, sosların tabak tasarımında nasıl yaratıcı bir biçimde uygulanabileceğini analiz etmektedir. Bu süreçte, yapay zeka destekli bir yaklaşım benimsenmiş ve ChatGPT’nin sunduğu öneriler değerlendirilerek görsel bir rehber oluşturulmuştur. Yapay zekanın yaratıcı karar alma süreçlerine nasıl katkı sağlayabileceği, tasarım öğelerinin çeşitliliğini artırma ve uygulanabilirlik açısından uzman değerlendirmeleriyle incelenmiştir. Bulgular, ChatGPT’nin sunduğu tasarım önerilerinin gastronomik sunumlarda inovatif kullanım alanları oluşturduğunu göstermektedir. Sonuç olarak, çalışma hem teorik hem de pratik anlamda gastronomi ve mutfak sanatları alanında yenilikçi bir perspektif sunmaktadır. Gastronomi eğitiminde yaratıcı düşünmeyi teşvik edici bir kaynak olarak da değerlendirilebilir. Bu bağlamda, yapay zekanın mutfak sanatlarıyla etkileşimi yeni araştırmalara zemin hazırlayabilir niteliktedir.

Keywords

Ethical Statement

Bu çalışmanın, özgün bir çalışma olduğunu; çalışmanın hazırlık, veri toplama, analiz ve bilgilerin sunumu olmak üzere tüm aşamalarından bilimsel etik ilke ve kurallarına uygun davrandığımı; bu çalışma kapsamında elde edilmeyen tüm veri ve bilgiler için kaynak gösterdiğimi ve bu kaynaklara kaynakçada yer verdiğimi; kullanılan verilerde herhangi bir değişiklik yapmadığımı, çalışmanın Committee on Publication Ethics (COPE)' in tüm şartlarını ve koşullarını kabul ederek etik görev ve sorumluluklara riayet ettiğimi beyan ederim.

References

  1. Aftab, O., Khan, H., VanderBeek, B. L., Scoles, D., Kim, B. J., & Tsui, J. C. (2025). Evaluation of ChatGPT-4 in Detecting Referable Diabetic Retinopathy Using Single Fundus Images. AJO International. https://doi.org/10.1016/j.ajoint.2025.100111.
  2. Al-Mamary, Y. H., & Abubakar, A. A. (2025). Empowering ChatGPT adoption in higher education: A comprehensive analysis of university students' intention to adopt artificial intelligence using self-determination and technology-to-performance chain theories. The Internet and Higher Education. https://doi.org/10.1016/j.iheduc.2025.101015.
  3. Ambrose, G., & Harris, P. (2008). Yaratıcı Tasarımın Temel Prensipleri. İstanbul: Bilge Adam Yayınları. Apicius. (1936). Cooking and dining in imperial Rome (J. D. Vehling, Trans.). University of Chicago Press. (Orijinal eser 1. yüzyılda yayınlanmıştır)
  4. Becer, E. (2002). İletişim ve Grafik Tasarım (3. Baskı). Ankara: Dost Kitabevi.
  5. Bekiroğlu, N., & Özgür, E. G. (2025). Can Chatgpt Be Used As An Education Assistant İn the field of health sciences? Examining with the integration of meta-analysis and co-citation analysis. Heliyon. https://doi.org/10.1016/j.heliyon.2025.e41925.
  6. Bell, R., Meiselman, H. L., Pierson, B. J., & Reeve, W. G. (1994). Effects of adding an Italian theme to a restaurant on the perceived ethnicity, acceptability, and selection of foods. Appetite. https://doi.org/10.1006/appe.1994.1002. Bingol, M. P., & Ozkaya, F. (2020). Gastronomi ve Mutfak Sanatları Alanında Temel Sanat Eğitimi Uygulamaları. İnönü Üniversitesi Kültür ve Sanat Dergisi, 6(1), 175-192. https://doi.org/10.22252/ijca.733449.
  7. Biswas, S. S. (2023). Role of chat gpt in public health. Annals of biomedical engineering, 51(5), 868-869. DOI: 10.1007/s10439-023-03172-7.
  8. Boduroğlu, E., Koç, O., & Yiğiter, M. S. (2023). Madde Güçlüklerinin Tahmin Edilmesinde Uzman Görüşleri ve ChatGPT Performansının Karşılaştırılması. Disiplinlerarası Eğitim Araştırmaları Dergisi, 7(15), 202-210. https://doi.org/10.57135/jier.1296255.

Details

Primary Language

Turkish

Subjects

Recreation, Leisure and Tourism Geography

Journal Section

Research Article

Early Pub Date

September 24, 2025

Publication Date

September 30, 2025

Submission Date

May 24, 2025

Acceptance Date

July 30, 2025

Published in Issue

Year 2025 Number: 19

APA
Özata Şahin, E. (2025). Gastronomik Estetiğin Yeni Dili: Tabak Tasarımında ChatGPT’nin Pratik Bir Uygulaması. Uluslararası Sosyal Bilimler Akademi Dergisi, 19, 670-710. https://doi.org/10.47994/usbad.1705581
AMA
1.Özata Şahin E. Gastronomik Estetiğin Yeni Dili: Tabak Tasarımında ChatGPT’nin Pratik Bir Uygulaması. Uluslararası Sosyal Bilimler Akademi Dergisi. 2025;(19):670-710. doi:10.47994/usbad.1705581
Chicago
Özata Şahin, Esra. 2025. “Gastronomik Estetiğin Yeni Dili: Tabak Tasarımında ChatGPT’nin Pratik Bir Uygulaması”. Uluslararası Sosyal Bilimler Akademi Dergisi, nos. 19: 670-710. https://doi.org/10.47994/usbad.1705581.
EndNote
Özata Şahin E (September 1, 2025) Gastronomik Estetiğin Yeni Dili: Tabak Tasarımında ChatGPT’nin Pratik Bir Uygulaması. Uluslararası Sosyal Bilimler Akademi Dergisi 19 670–710.
IEEE
[1]E. Özata Şahin, “Gastronomik Estetiğin Yeni Dili: Tabak Tasarımında ChatGPT’nin Pratik Bir Uygulaması”, Uluslararası Sosyal Bilimler Akademi Dergisi, no. 19, pp. 670–710, Sept. 2025, doi: 10.47994/usbad.1705581.
ISNAD
Özata Şahin, Esra. “Gastronomik Estetiğin Yeni Dili: Tabak Tasarımında ChatGPT’nin Pratik Bir Uygulaması”. Uluslararası Sosyal Bilimler Akademi Dergisi. 19 (September 1, 2025): 670-710. https://doi.org/10.47994/usbad.1705581.
JAMA
1.Özata Şahin E. Gastronomik Estetiğin Yeni Dili: Tabak Tasarımında ChatGPT’nin Pratik Bir Uygulaması. Uluslararası Sosyal Bilimler Akademi Dergisi. 2025;:670–710.
MLA
Özata Şahin, Esra. “Gastronomik Estetiğin Yeni Dili: Tabak Tasarımında ChatGPT’nin Pratik Bir Uygulaması”. Uluslararası Sosyal Bilimler Akademi Dergisi, no. 19, Sept. 2025, pp. 670-1, doi:10.47994/usbad.1705581.
Vancouver
1.Esra Özata Şahin. Gastronomik Estetiğin Yeni Dili: Tabak Tasarımında ChatGPT’nin Pratik Bir Uygulaması. Uluslararası Sosyal Bilimler Akademi Dergisi. 2025 Sep. 1;(19):670-71. doi:10.47994/usbad.1705581

16494  16495  16496  16503  16570 16633  16823  16824 17564 19288 2273022803 23495  30847 24896 24899 24900  24902 24903 24904     

35540 24915  34832  25002

International Journal of Social Sciences Academy USBAD, Inonu University Faculty of Education Department of Turkish and Social Sciences Education Campus Battalgazi / MALATYA, Phone: 0533 5438933, https://dergipark.org.tr/tr/pub/usbad -- sdurukoglu@gmail.com -- usbaddergi@gmail.com