Research Article

3-9 yaş grubu çocuklarda dijital medya kullanımının yönetimi: Ebeveyn stratejileri ve katılımı

Volume: 8 Number: 14 April 4, 2026
TR EN

3-9 yaş grubu çocuklarda dijital medya kullanımının yönetimi: Ebeveyn stratejileri ve katılımı

Abstract

Bu araştırma, okul öncesi ve erken ilkokul dönemindeki çocukların dijital medya kullanım örüntülerini ve ebeveynlerin bu kullanımı yönetmek için benimsedikleri dijital ebeveynlik stratejilerini karma yöntemle incelemektedir. Çalışma grubu, Türkiye’nin farklı illerinde yaşayan ve veri toplama tarihinde 3-6 yaş ağırlıklı olmak üzere 3-9 yaş aralığında çocuğu bulunan 92 ebeveynden oluşmaktadır. Nicel veriler demografik form ile çocuk dijital medya kullanımı ve ebeveyn yönetim stratejileri ölçekleri aracılığıyla; nitel veriler ise 20 ebeveynle yapılan yarı yapılandırılmış görüşmelerle toplanmıştır. Bulgular, çocukların çoğunun günde 1-2 saat ekran karşısında zaman geçirdiğini, en sık televizyon ve akıllı telefonun kullanıldığını ve içerikte eğlencelik türlerin baskın olduğunu; eğitici içeriklerin daha sınırlı bir grupta yoğunlaştığını göstermektedir. Kümelenme analizi, ekran süresi, içerik türü ve ebeveyn stratejilerine göre farklı ebeveyn-çocuk profilleri ortaya koymuştur. Rastgele orman sonuçları, kullanım süresini yordamada kardeşlerin medya alışkanlıkları, içerik türü, ebeveynin süre sınırlama düzeyi ve sosyo-ekonomik değişkenlerin öne çıktığını göstermiştir. Nitel bulgular, ebeveynlerin dijital medyayı hem fırsat hem risk alanı olarak gördüğünü; güvenlik, uygunsuz içerik ve bağımlılık kaygılarının belirgin olduğunu, buna karşın eğitici içerik ve birlikte kullanımın gelişimsel bir olanak olarak algılandığını ortaya koymuştur. Sonuç olarak, aile odaklı dijital medya okuryazarlığı programlarının politika ve uygulamalarda güçlendirilmesi önerilmektedir.

Keywords

References

  1. Akman, E., İdil, Ö., & Çakır, R. (2023). An investigation into the levels of digital parenting, digital literacy, and digital data security awareness among parents and teachers in early childhood education. Participatory Educational Research, 10(5), 248-263. https://doi.org/10.17275/per.23.85.10.5
  2. Auxier, B., & Anderson, M. (2021). Parenting children in the age of screens. Pew Research Center.
  3. Blum-Ross, A. (2013). It made our eyes get bigger: Youth filmmaking and place-making in East London. Journal of Digital and Media Literacy, 43, 89-106.
  4. Braun, V., & Clarke, V. (2006). Using thematic analysis in psychology. Qualitative Research in Psychology, 3(2), 77-101.
  5. Breiman, L. (2001). Random forests. Machine Learning, 45(1), 5-32.
  6. Brito, R., Dias, P., & Oliveira, G. (2018). Young children, digital media and smart toys: How perceptions shape adoption and domestication. British Journal of Educational Technology, 49(5), 807-820.
  7. Canaslan, B., & Sungur, S. (2022). Preschool children’s digital media usage and self-regulation skill. Turkish Journal of Education, 11(2), 126–142. https://doi.org/10.19128/turje.889549
  8. Chassiakos, Y. R., Radesky, J., Christakis, D., Moreno, M. A., Cross, C., Council on Communications and Media, Hill, D., Ameenuddin, N., Hutchinson, J., Levine, A., Boyd, R., Mendelson, R., & Swanson, W. S. (2016). Children and adolescents and digital media. Pediatrics, 138(5), e20162593. https://doi.org/10.1542/peds.2016-2593

Details

Primary Language

Turkish

Subjects

Specialist Studies in Education (Other)

Journal Section

Research Article

Publication Date

April 4, 2026

Submission Date

December 27, 2025

Acceptance Date

February 16, 2026

Published in Issue

Year 2026 Volume: 8 Number: 14

APA
Güven, G., & Yumugan, S. (2026). 3-9 yaş grubu çocuklarda dijital medya kullanımının yönetimi: Ebeveyn stratejileri ve katılımı. Uluslararası Sosyal Bilimler Ve Eğitim Dergisi, 8(14), 225-266. https://izlik.org/JA53ZT63ER
AMA
1.Güven G, Yumugan S. 3-9 yaş grubu çocuklarda dijital medya kullanımının yönetimi: Ebeveyn stratejileri ve katılımı. USBED. 2026;8(14):225-266. https://izlik.org/JA53ZT63ER
Chicago
Güven, Gülçin, and Seher Yumugan. 2026. “3-9 Yaş Grubu çocuklarda Dijital Medya Kullanımının Yönetimi: Ebeveyn Stratejileri Ve Katılımı”. Uluslararası Sosyal Bilimler Ve Eğitim Dergisi 8 (14): 225-66. https://izlik.org/JA53ZT63ER.
EndNote
Güven G, Yumugan S (April 1, 2026) 3-9 yaş grubu çocuklarda dijital medya kullanımının yönetimi: Ebeveyn stratejileri ve katılımı. Uluslararası Sosyal Bilimler ve Eğitim Dergisi 8 14 225–266.
IEEE
[1]G. Güven and S. Yumugan, “3-9 yaş grubu çocuklarda dijital medya kullanımının yönetimi: Ebeveyn stratejileri ve katılımı”, USBED, vol. 8, no. 14, pp. 225–266, Apr. 2026, [Online]. Available: https://izlik.org/JA53ZT63ER
ISNAD
Güven, Gülçin - Yumugan, Seher. “3-9 Yaş Grubu çocuklarda Dijital Medya Kullanımının Yönetimi: Ebeveyn Stratejileri Ve Katılımı”. Uluslararası Sosyal Bilimler ve Eğitim Dergisi 8/14 (April 1, 2026): 225-266. https://izlik.org/JA53ZT63ER.
JAMA
1.Güven G, Yumugan S. 3-9 yaş grubu çocuklarda dijital medya kullanımının yönetimi: Ebeveyn stratejileri ve katılımı. USBED. 2026;8:225–266.
MLA
Güven, Gülçin, and Seher Yumugan. “3-9 Yaş Grubu çocuklarda Dijital Medya Kullanımının Yönetimi: Ebeveyn Stratejileri Ve Katılımı”. Uluslararası Sosyal Bilimler Ve Eğitim Dergisi, vol. 8, no. 14, Apr. 2026, pp. 225-66, https://izlik.org/JA53ZT63ER.
Vancouver
1.Gülçin Güven, Seher Yumugan. 3-9 yaş grubu çocuklarda dijital medya kullanımının yönetimi: Ebeveyn stratejileri ve katılımı. USBED [Internet]. 2026 Apr. 1;8(14):225-66. Available from: https://izlik.org/JA53ZT63ER

www.dergipark.org.tr/usbed

Editor in Chief:  Prof. Dr. Aytekin DEMİRCİOĞLU