Araştırma Makalesi

3-9 yaş grubu çocuklarda dijital medya kullanımının yönetimi: Ebeveyn stratejileri ve katılımı

Cilt: 8 Sayı: 14 4 Nisan 2026
PDF İndir
TR EN

3-9 yaş grubu çocuklarda dijital medya kullanımının yönetimi: Ebeveyn stratejileri ve katılımı

Öz

Bu araştırma, okul öncesi ve erken ilkokul dönemindeki çocukların dijital medya kullanım örüntülerini ve ebeveynlerin bu kullanımı yönetmek için benimsedikleri dijital ebeveynlik stratejilerini karma yöntemle incelemektedir. Çalışma grubu, Türkiye’nin farklı illerinde yaşayan ve veri toplama tarihinde 3-6 yaş ağırlıklı olmak üzere 3-9 yaş aralığında çocuğu bulunan 92 ebeveynden oluşmaktadır. Nicel veriler demografik form ile çocuk dijital medya kullanımı ve ebeveyn yönetim stratejileri ölçekleri aracılığıyla; nitel veriler ise 20 ebeveynle yapılan yarı yapılandırılmış görüşmelerle toplanmıştır. Bulgular, çocukların çoğunun günde 1-2 saat ekran karşısında zaman geçirdiğini, en sık televizyon ve akıllı telefonun kullanıldığını ve içerikte eğlencelik türlerin baskın olduğunu; eğitici içeriklerin daha sınırlı bir grupta yoğunlaştığını göstermektedir. Kümelenme analizi, ekran süresi, içerik türü ve ebeveyn stratejilerine göre farklı ebeveyn-çocuk profilleri ortaya koymuştur. Rastgele orman sonuçları, kullanım süresini yordamada kardeşlerin medya alışkanlıkları, içerik türü, ebeveynin süre sınırlama düzeyi ve sosyo-ekonomik değişkenlerin öne çıktığını göstermiştir. Nitel bulgular, ebeveynlerin dijital medyayı hem fırsat hem risk alanı olarak gördüğünü; güvenlik, uygunsuz içerik ve bağımlılık kaygılarının belirgin olduğunu, buna karşın eğitici içerik ve birlikte kullanımın gelişimsel bir olanak olarak algılandığını ortaya koymuştur. Sonuç olarak, aile odaklı dijital medya okuryazarlığı programlarının politika ve uygulamalarda güçlendirilmesi önerilmektedir.

Anahtar Kelimeler

Kaynakça

  1. Akman, E., İdil, Ö., & Çakır, R. (2023). An investigation into the levels of digital parenting, digital literacy, and digital data security awareness among parents and teachers in early childhood education. Participatory Educational Research, 10(5), 248-263. https://doi.org/10.17275/per.23.85.10.5
  2. Auxier, B., & Anderson, M. (2021). Parenting children in the age of screens. Pew Research Center.
  3. Blum-Ross, A. (2013). It made our eyes get bigger: Youth filmmaking and place-making in East London. Journal of Digital and Media Literacy, 43, 89-106.
  4. Braun, V., & Clarke, V. (2006). Using thematic analysis in psychology. Qualitative Research in Psychology, 3(2), 77-101.
  5. Breiman, L. (2001). Random forests. Machine Learning, 45(1), 5-32.
  6. Brito, R., Dias, P., & Oliveira, G. (2018). Young children, digital media and smart toys: How perceptions shape adoption and domestication. British Journal of Educational Technology, 49(5), 807-820.
  7. Canaslan, B., & Sungur, S. (2022). Preschool children’s digital media usage and self-regulation skill. Turkish Journal of Education, 11(2), 126–142. https://doi.org/10.19128/turje.889549
  8. Chassiakos, Y. R., Radesky, J., Christakis, D., Moreno, M. A., Cross, C., Council on Communications and Media, Hill, D., Ameenuddin, N., Hutchinson, J., Levine, A., Boyd, R., Mendelson, R., & Swanson, W. S. (2016). Children and adolescents and digital media. Pediatrics, 138(5), e20162593. https://doi.org/10.1542/peds.2016-2593

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

Eğitim Üzerine Çalışmalar (Diğer)

Bölüm

Araştırma Makalesi

Yayımlanma Tarihi

4 Nisan 2026

Gönderilme Tarihi

27 Aralık 2025

Kabul Tarihi

16 Şubat 2026

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2026 Cilt: 8 Sayı: 14

Kaynak Göster

APA
Güven, G., & Yumugan, S. (2026). 3-9 yaş grubu çocuklarda dijital medya kullanımının yönetimi: Ebeveyn stratejileri ve katılımı. Uluslararası Sosyal Bilimler ve Eğitim Dergisi, 8(14), 225-266. https://izlik.org/JA53ZT63ER
AMA
1.Güven G, Yumugan S. 3-9 yaş grubu çocuklarda dijital medya kullanımının yönetimi: Ebeveyn stratejileri ve katılımı. USBED. 2026;8(14):225-266. https://izlik.org/JA53ZT63ER
Chicago
Güven, Gülçin, ve Seher Yumugan. 2026. “3-9 yaş grubu çocuklarda dijital medya kullanımının yönetimi: Ebeveyn stratejileri ve katılımı”. Uluslararası Sosyal Bilimler ve Eğitim Dergisi 8 (14): 225-66. https://izlik.org/JA53ZT63ER.
EndNote
Güven G, Yumugan S (01 Nisan 2026) 3-9 yaş grubu çocuklarda dijital medya kullanımının yönetimi: Ebeveyn stratejileri ve katılımı. Uluslararası Sosyal Bilimler ve Eğitim Dergisi 8 14 225–266.
IEEE
[1]G. Güven ve S. Yumugan, “3-9 yaş grubu çocuklarda dijital medya kullanımının yönetimi: Ebeveyn stratejileri ve katılımı”, USBED, c. 8, sy 14, ss. 225–266, Nis. 2026, [çevrimiçi]. Erişim adresi: https://izlik.org/JA53ZT63ER
ISNAD
Güven, Gülçin - Yumugan, Seher. “3-9 yaş grubu çocuklarda dijital medya kullanımının yönetimi: Ebeveyn stratejileri ve katılımı”. Uluslararası Sosyal Bilimler ve Eğitim Dergisi 8/14 (01 Nisan 2026): 225-266. https://izlik.org/JA53ZT63ER.
JAMA
1.Güven G, Yumugan S. 3-9 yaş grubu çocuklarda dijital medya kullanımının yönetimi: Ebeveyn stratejileri ve katılımı. USBED. 2026;8:225–266.
MLA
Güven, Gülçin, ve Seher Yumugan. “3-9 yaş grubu çocuklarda dijital medya kullanımının yönetimi: Ebeveyn stratejileri ve katılımı”. Uluslararası Sosyal Bilimler ve Eğitim Dergisi, c. 8, sy 14, Nisan 2026, ss. 225-66, https://izlik.org/JA53ZT63ER.
Vancouver
1.Gülçin Güven, Seher Yumugan. 3-9 yaş grubu çocuklarda dijital medya kullanımının yönetimi: Ebeveyn stratejileri ve katılımı. USBED [Internet]. 01 Nisan 2026;8(14):225-66. Erişim adresi: https://izlik.org/JA53ZT63ER

https://dergipark.org.tr/usbed

Baş Editör: Prof. Dr. Aytekin Demircioğlu

by-nc-nd.svg