Research Article

KONTROLLÜ DENGESİZLİK SENARYOLARINDA TOPLULUK ÖĞRENME MODELLERİN SİSTEMATİK KARŞILAŞTIRMASI

Volume: 9 Number: 1 June 30, 2025
TR EN

KONTROLLÜ DENGESİZLİK SENARYOLARINDA TOPLULUK ÖĞRENME MODELLERİN SİSTEMATİK KARŞILAŞTIRMASI

Abstract

Bu çalışma, sınıf dengesizliğinin topluluk öğrenme algoritmaları üzerindeki etkisini kontrollü bir deneysel tasarım ile incelemeyi amaçlamaktadır. Çalışma kapsamında, Iris ve Wine veri setleri üzerinde dört farklı sınıf dağılımı senaryosu (orijinal, hafif, orta ve şiddetli dengesizlik) uygulanmış ve her senaryoda Random Forest, Gradient Boosting ve Bagging algoritmaları test edilmiştir. Değerlendirmelerde yalnızca doğruluk değil, aynı zamanda Macro-F1, Balanced Accuracy, G-Mean ve Cohen Kappa gibi çoklu performans metrikleri kullanılmıştır. Elde edilen bulgular, Gradient Boosting modelinin yüksek dengesizlik düzeylerinde ciddi performans kayıpları yaşadığını; buna karşılık Random Forest algoritmasının tüm senaryolarda kararlı ve güvenilir sonuçlar sunduğunu ortaya koymuştur. Bu yönüyle çalışma, sınıf dengesizliğine karşı dayanıklı model seçiminin ve çok boyutlu metriklerle yapılan değerlendirmelerin önemini vurgulamaktadır.

Keywords

References

  1. Ö. ÇELİK, A Research on Machine Learning Methods and Its Applications, Journal of Educational Technology and Online Learning 1 (2018) 25–40. https://doi.org/10.31681/jetol.457046.
  2. S.B. Kotsiantis, I.D. Zaharakis, P.E. Pintelas, Machine learning: a review of classification and combining techniques, Artif Intell Rev 26 (2006) 159–190. https://doi.org/10.1007/s10462-007-9052-3.
  3. S. Yadav, G.P. Bhole, Handling Imbalanced Dataset Classification in Machine Learning, in: 2020 IEEE Pune Section International Conference (PuneCon), IEEE, 2020: pp. 38–43. https://doi.org/10.1109/PuneCon50868.2020.9362471.
  4. H. Kaur, H.S. Pannu, A.K. Malhi, A Systematic Review on Imbalanced Data Challenges in Machine Learning, ACM Comput Surv 52 (2020) 1–36. https://doi.org/10.1145/3343440.
  5. Z.-H. Zhou, Ensemble Learning, in: Mach Learn, Springer Singapore, Singapore, 2021: pp. 181–210. https://doi.org/10.1007/978-981-15-1967-3_8.
  6. J. Beemer, K. Spoon, L. He, J. Fan, R.A. Levine, Ensemble Learning for Estimating Individualized Treatment Effects in Student Success Studies, Int J Artif Intell Educ 28 (2018) 315–335. https://doi.org/10.1007/s40593-017-0148-x.
  7. A. Mohammed, R. Kora, A comprehensive review on ensemble deep learning: Opportunities and challenges, Journal of King Saud University - Computer and Information Sciences 35 (2023) 757–774. https://doi.org/10.1016/j.jksuci.2023.01.014.
  8. O. Saidani, M. Umer, A. Alshardan, N. Alturki, M. Nappi, I. Ashraf, Student academic success prediction in multimedia-supported virtual learning system using ensemble learning approach, Multimed Tools Appl 83 (2024) 87553–87578. https://doi.org/10.1007/s11042-024-18669-z.

Details

Primary Language

Turkish

Subjects

Information Systems Philosophy, Research Methods and Theory

Journal Section

Research Article

Publication Date

June 30, 2025

Submission Date

May 19, 2025

Acceptance Date

June 6, 2025

Published in Issue

Year 2025 Volume: 9 Number: 1

APA
Karabıyık, M. A. (2025). KONTROLLÜ DENGESİZLİK SENARYOLARINDA TOPLULUK ÖĞRENME MODELLERİN SİSTEMATİK KARŞILAŞTIRMASI. Uluslararası Sürdürülebilir Mühendislik Ve Teknoloji Dergisi, 9(1), 41-50. https://doi.org/10.62301/usmtd.1701938
AMA
1.Karabıyık MA. KONTROLLÜ DENGESİZLİK SENARYOLARINDA TOPLULUK ÖĞRENME MODELLERİN SİSTEMATİK KARŞILAŞTIRMASI. Uluslararası Sürdürülebilir Mühendislik ve Teknoloji Dergisi. 2025;9(1):41-50. doi:10.62301/usmtd.1701938
Chicago
Karabıyık, Muhammed Abdulhamid. 2025. “KONTROLLÜ DENGESİZLİK SENARYOLARINDA TOPLULUK ÖĞRENME MODELLERİN SİSTEMATİK KARŞILAŞTIRMASI”. Uluslararası Sürdürülebilir Mühendislik Ve Teknoloji Dergisi 9 (1): 41-50. https://doi.org/10.62301/usmtd.1701938.
EndNote
Karabıyık MA (June 1, 2025) KONTROLLÜ DENGESİZLİK SENARYOLARINDA TOPLULUK ÖĞRENME MODELLERİN SİSTEMATİK KARŞILAŞTIRMASI. Uluslararası Sürdürülebilir Mühendislik ve Teknoloji Dergisi 9 1 41–50.
IEEE
[1]M. A. Karabıyık, “KONTROLLÜ DENGESİZLİK SENARYOLARINDA TOPLULUK ÖĞRENME MODELLERİN SİSTEMATİK KARŞILAŞTIRMASI”, Uluslararası Sürdürülebilir Mühendislik ve Teknoloji Dergisi, vol. 9, no. 1, pp. 41–50, June 2025, doi: 10.62301/usmtd.1701938.
ISNAD
Karabıyık, Muhammed Abdulhamid. “KONTROLLÜ DENGESİZLİK SENARYOLARINDA TOPLULUK ÖĞRENME MODELLERİN SİSTEMATİK KARŞILAŞTIRMASI”. Uluslararası Sürdürülebilir Mühendislik ve Teknoloji Dergisi 9/1 (June 1, 2025): 41-50. https://doi.org/10.62301/usmtd.1701938.
JAMA
1.Karabıyık MA. KONTROLLÜ DENGESİZLİK SENARYOLARINDA TOPLULUK ÖĞRENME MODELLERİN SİSTEMATİK KARŞILAŞTIRMASI. Uluslararası Sürdürülebilir Mühendislik ve Teknoloji Dergisi. 2025;9:41–50.
MLA
Karabıyık, Muhammed Abdulhamid. “KONTROLLÜ DENGESİZLİK SENARYOLARINDA TOPLULUK ÖĞRENME MODELLERİN SİSTEMATİK KARŞILAŞTIRMASI”. Uluslararası Sürdürülebilir Mühendislik Ve Teknoloji Dergisi, vol. 9, no. 1, June 2025, pp. 41-50, doi:10.62301/usmtd.1701938.
Vancouver
1.Muhammed Abdulhamid Karabıyık. KONTROLLÜ DENGESİZLİK SENARYOLARINDA TOPLULUK ÖĞRENME MODELLERİN SİSTEMATİK KARŞILAŞTIRMASI. Uluslararası Sürdürülebilir Mühendislik ve Teknoloji Dergisi. 2025 Jun. 1;9(1):41-50. doi:10.62301/usmtd.1701938

Cited By

LSTM VE BERT MODELLERİ İLE SAHTE HABER TESPİTİ

Uluslararası Sürdürülebilir Mühendislik ve Teknoloji Dergisi

https://doi.org/10.62301/usmtd.1698904