Text Modification in Turkish Courses for General Academic Purposes: Student and Instructor Practices

Year 2026, Volume: 6 Issue: 1 , 40 - 74 , 27.04.2026

Bihter Dereli , Elif Sayar

https://doi.org/10.5281/zenodo.19323819

https://izlik.org/JA97DM65RP

Abstract

In teaching Turkish for academic purposes, text modification processes play an important role in the development of instructional materials and their adaptation to the target audience. These processes require not only the formal features of the text, but also its content and cohesion-related features to be reorganized in accordance with the learners’ proficiency level. In this respect, text modification stands out as a field that needs to be systematically examined within teaching practices. This study aims to identify the strategies instructors use to modify academic texts that can serve as course materials and to examine how well these modifications align with the difficulties experienced by students. For this purpose, 20 instructors specializing in teaching Turkish as a foreign language modified two selected academic reading texts intended for learners beginning the B2 level. The same texts were given to 48 students newly starting at the B2 level, who were asked to mark the expressions they found challenging. Data collected from instructors and students through document analysis and interviews, both qualitative research methods, were analyzed using content analysis. Based on the data obtained from instructors, a checklist was developed to guide the modification of academic texts. Findings from the student data revealed that most difficulties occurred at the lexical level, with reading comprehension largely tied to the ability to understand vocabulary. Comparing the instructors’ modifications with students’ difficulties showed a partial overlap between the two. Overall, the checklist created in this study is expected to support the modification process of reading texts aimed at general academic Turkish teaching. Furthermore, the alignment between instructor modifications and student difficulties suggests that instructors’ awareness of potential student challenges can enhance the effectiveness of the modification process.

Keywords

Academic Turkish , course material , reading skill , teaching Turkish as a foreign language , text modification

Ethical Statement

Istanbul Bilgi University Human Research Ethics Committee, Date: 08.10.2024, Number: 2024-4020-167

Project Number

2024-4020-167

Genel Akademik Amaçlı Türkçe Dersleri için Metin Değiştirim: Öğrenci ve Öğretici Uygulamaları

https://izlik.org/JA97DM65RP

Abstract

Akademik amaçlı Türkçe öğretiminde metin değiştirim süreçleri, öğretim materyallerinin hazırlanması ve hedef kitleye uygun hâle getirilmesi açısından önemli bir yer tutmaktadır. Bu süreçler metnin yalnızca biçimsel özelliklerinin değil, aynı zamanda içeriğinin ve bağdaşıklık unsurlarının da öğrencinin seviyesine uygun bir biçimde yeniden düzenlenmesini gerektirmektedir. Bu bakımdan metin değiştirim, öğretim uygulamaları içerisinde sistematik olarak incelenmesi gereken bir alan olarak öne çıkmaktadır. Bu çalışmada, ders materyali olarak kullanılabilecek akademik metinlerin değiştiriminde öğreticiler tarafından uygulanan stratejilerin belirlenmesi ve bu değiştirimlerin öğrencilerin zorluk yaşadığı noktalar ile uyumunun tespit edilmesi amaçlanmıştır. Bu amaçla yabancı dil olarak Türkçe öğretimi alanında çalışan 20 öğretici, seçilen iki akademik okuma metninde B2 düzeyi başlangıcında kullanılmak üzere değiştirim yapmışlardır. Aynı iki metin B2 düzeyine yeni başlamış olan 48 öğrenciye de verilerek öğrencilerden zor buldukları ifadeleri işaretlemeleri istenmiştir. Bu kapsamda öğretici ve öğrencilerden nitel araştırma yöntemlerinden doküman incelemesi ve görüşme yoluyla toplanan veriler, içerik analizi yapılarak yorumlanmıştır. Bu doğrultuda öğreticilerden toplanan veriler ışığında akademik metinlerin değiştiriminde rehberlik edebilecek bir kontrol listesi geliştirilmiştir. Öğrencilerden elde edilen bulgulardan hareketle öğrencilerin en çok sözcük düzeyinde zorlandıkları ve metin anlama becerisini ağırlıklı olarak sözcükleri anlama yeterlilikleriyle ilişkilendirdikleri tespit edilmiştir. Öğreticilerin değiştirim yaptıkları noktalar ve öğrencilerin zorluk yaşadıkları noktalar arasındaki ilişkiye yönelik olarak ise öğretici değiştirimlerinin öğrenci zorluklarıyla kısmen örtüştüğü saptanmıştır. Çalışmanın sonunda ulaşılan tüm bulgular ışığında, araştırma kapsamında hazırlanan kontrol listesinin Türkçenin genel akademik amaçlı öğretimine yönelik okuma metinlerinin değiştirim süreçlerine katkı sağlayacağı düşünülmektedir. Ayrıca öğretici ve öğrenci verileri arasındaki uyuma yönelik verilerden hareketle öğreticilerin değiştirim yaparken öğrencilerin karşılaşabilecekleri olası zorlukları dikkate almalarının değiştirimlerin verimliliğini artıracağı öngörülmektedir.

Keywords

Akademik Türkçe , ders materyali , metin değiştirim , okuma becerisi , yabancı dil olarak Türkçe öğretimi

Ethical Statement

İstanbul Bilgi Üniversitesi İnsan Araştırmaları Etik Kurul Komisyonu, Tarih: 08.10.2024, Sayı: 2024-4020-167

Project Number

2024-4020-167

References

• Alexander, O., Argent, S., & Spencer, J. (2008). EAP essentials: A teacher's guide to principles and practice. Garnet.
• Allen, D. (2009). A study of the role of relative clauses in the simplification of news texts for learners of English. System, 37(4), 585-599. https://doi:10.1016/j.system.2009.09.004
• Avrupa Konseyi. (2021). Diller için Avrupa ortak başvuru metni; öğrenme, öğretmen ve değerlendirme, tamamlayıcı cilt, (çev. MEB Komisyonu). https://ttkb.meb.gov.tr/meb_iys_dosyalar/2022_01/04144518_CEFR_TR.pdf
• Basturkmen, H., & Shackleford, N. (2015). How content lecturers help students with language: An observational study of language-related episodes in interaction in first year accounting classrooms. English for Specific Purposes, 37, 87-97. https://doi.org/10.1016/j.esp.2014.08.001
• Beaugrande, R. de, & Dressler, W. U. (1981). Introduction to text linguistics. Longman.
• Berardo, S. A. (2006). The use of authentic materials in the teaching of reading. The Reading Matrix, 6(2), 60-69. https://readingmatrix.com/articles/berardo/article.pdf
• Bölükbaş, F. (2015). Yabancı dil olarak Türkçe öğretiminde okuma metinlerinin dil düzeylerine göre sadeleştirilmesi. International Journal of Languages' Education, 1, 27-37. https://doi.org/10.18298/ijlet.268
• Crossley, S. A., Allen, D., & McNamara, D. S. (2012). Text simplification and comprehensible input: A case for an intuitive approach. Language Teaching Research, 16(1), 89–108. http://dx.doi.org/10.1177/1362168811423456
• Çelik, M. E. (2020). Akademik Türkçe öğretiminde okuma eğitimi. B. Tüfekçioğlu (Ed.), Akademik Amaçlar için Türkçe Öğretimi içinde (ss. 131-162). Pegem Akademi.
• De Chazal, E. (2014). English for academic purposes. Oxford University Press.
• Dereli, B. (2023). Uluslararası öğrencilerin Türkçe genel akademik amaçlı okuma becerilerinin geliştirilmesine yönelik bir eylem araştırması [Yayımlanmamış doktora tezi]. Hacettepe Üniversitesi.
• Durmuş, M. (2013). İkinci/yabancı dil öğretiminde özgün ve değiştirilmiş dilsel girdi üzerine. Turkish Studies, 8(1), 1291-1306. http://dx.doi.org/10.7827/TurkishStudies.4669
• Ekici, Ö. K. (2016, 30 Aralık). Mavi ışığın karanlık yüzü. TÜBİTAK Bilim ve Teknik Dergisi.https://bilimteknik.tubitak.gov.tr/system/files/biltek_arsiv/_589_2016_aralik_30.pdf
• Glass, R., & Oliveira, A. W. (2014). Science language accommodation in elementary school read-alouds. International Journal of Science Education, 36(4), 577-609. https://doi.org/10.1080/09500693.2013.802057
• Göçen, G. (2021). Uluslararası öğrenciler için hazırlanan akademik Türkçe ders kitaplarındaki konuşma görevleri ve yeterlilikleri. Aydın TÖMER Dil Dergisi, 6(1), 43-84. https://doi.org/10.17932/IAU.TOMER.2016.019/tomer_v06i1003
• Güral, M. (2020). Uluslararası öğrencilerin akademik dil ihtiyaçlarının belirlenmesi [Yayımlanmamış doktora tezi]. Ankara Üniversitesi.
• İltar, L., & Açık, F. (2019). Türkçenin yabancı dil olarak öğretiminde metin türlerinin sınıflandırılması ve ders kitaplarında yer alan okuma metinlerinin değerlendirilmesi. Türkiyat Mecmuası, 29(2), 311-346. https://doi.org/10.26650/iuturkiyat.658073
• Kaya M., & Avşar, A. (2024). Yabancı dil olarak Türkçe öğretiminde metin sadeleştirme üzerine yapılan çalışmalar üzerine bir inceleme. Afyon Kocatepe Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 26(2), 476-492. https://doi.org/10.32709/akusosbil.1135541
• Konyar, M. (2019). Uluslararası öğrencilerin akademik Türkçe ihtiyaç analizi ve örnek ders içeriği [Yayımlanmamış yüksek lisans tezi]. Tokat Gaziosmanpaşa Üniversitesi.
• Konyar, M., ve Mercan, Ö. (2021). Türkçenin yabancı dil olarak öğretiminde metin uyarlama: Sait Faik Abasıyanık öykülerinin A2 düzeyine uyarlanması. International Journal of Language Academy, 9(4), 140-164. http://dx.doi.org/10.29228/ijla.52827
• Nation, I. S. P. (2001). Learning vocabulary in another language. Cambridge University Press.
• Özmen, C., & Kıran, A. (2022). Yabancılara Türkçe öğretiminde metin değiştirimi üzerine bir çalışma. International Journal of Languages’ Education and Teaching, 10(2), 19-42. https://doi.org/10.29228/ijlet.58220
• Özyiğit, G. (2017, Şubat). Vitamin haplarındaki tehlikenin farkında mısınız? TÜBİTAK Bilim ve Teknik Dergisi. https://bilimteknik.tubitak.gov.tr/system/files/makale/2017_subat_btd_78_1.pdf
• Pearson (2022). GSE Learning Objectives for Academic English, https://www.pearson.com/content/dam/one-dot-com/one-dot-com/english/SupportingDocs/gse-learning-objectives/Adult-Academic-English.pdf
• Rets, I., Astruc, L., Coughlan, T., & Stickler, U. (2022). Approaches to simplifying academic texts in English: English teachers’ views and practice. English for Specific Purposes, 68, 31-46. https://doi.org/10.1016/j.esp.2022.06.001
• Sandom, M. (2013). Investigation into the efficacy of text modification: What type of text do learners Japanese authenticate? (PhD thesis). Victoria University of Wellington.
• Sayar, E. (2023). Uluslararası öğrencilere yönelik akademik Türkçe söz varlığının tespiti. [Yayımlanmamış doktora tezi]. Hacettepe Üniversitesi.
• Stoller, F. L. (2016). EAP materials and tasks. K. Hyland ve P. Shaw (Ed.), The Routledge Handbook of English for Academic Purposes içinde (s. 577-591). Taylor & Francis Inc. https://doi.org/10.4324/9781315657455-58
• Swales, J. (2009). When there is no perfect text: approaches to the EAP practitioner’s dilemma. Journal of English for Academic Purposes, 8, 5-13.
• Tüfekçioğlu, B. (2021). Türkçeyi yabancı/ikinci dil olarak öğrenenler için akademik Türkçe öğretimi. Uluslararası Türkçe Öğretimi Araştırmaları Dergisi (UTÖAD), 1(1), 39-54. http://dx.doi.org/10.47834/utoad.2
• Tweissi, A. I. (1998). The effects of the amount and type of simplification on foreign language reading comprehension. Reading in a Foreign Language, 11(2), 191-204.
• Yaşar, E., Özden, M., & Toprak, S. (2017). Türkçenin yabancı dil olarak öğretiminde tömerler ve akademik başarı. International Journal of Languages’ Education and Teaching, 5(3), 213-224. http://dx.doi.org/10.18298/ijlet.2030