Research Article

Samsun ve çevresinde evcil hayvanlarda görülen zehirlenme vakalarının sistematik toksikolojik analiz prensipleri çerçevesinde değerlendirilmesi

Volume: 92 Number: 2 June 15, 2021
EN TR

Samsun ve çevresinde evcil hayvanlarda görülen zehirlenme vakalarının sistematik toksikolojik analiz prensipleri çerçevesinde değerlendirilmesi

Abstract

Hayvanlarda zehirlenmeye neden olan ilaçlar, pestisitler, mikotoksinler gibi fizikokimyasal olarak farklı çok sayıda madde bulunmaktadır. Bu nedenle, zehirlenme şüpheli örneklerin toksikolojik analizleri zorlu ve karmaşık süreçtir. Zehirli maddelerin çeşitli örneklerde belirli bir protokol içerisinde taranması işlemi olan sistematik toksikolojik analiz (STA) ile bu karmaşa giderilmekte, doğru ve hızlı teşhis sağlanabilmektedir. STA protokolü, numunenin alınması, örnek hazırlama, ön ve ana tarama testleri, miktar tayini, verilerin değerlendirilmesi ve sonuçların raporlanması basamaklarını kapsamaktadır. Toksikoloji laboratuvarının hizmet verdiği bölgelerde sıklıkla meydana gelen zehirlenmeleri bilmesi ise STA protokolünü bir adım ileri taşımakta ve doğru teşhis oranını artırmaktadır. Bu çalışmada, Samsun ve çevresinde hayvanlarda meydana gelen zehirlenme vakalarının ve sıklıkla zehirlenmeye neden olan maddelerin belirlenmesi, böylece toksikoloji laboratuvarında kullanılan STA protokolünün geliştirilmesi amaçlandı. Bu amaçla Samsun ilinde görev yapan 40 veteriner hekime (38 erkek, 2 kadın), sıklıkla karşılaştıkları zehirlenme vakaları ile ilgili anket uygulaması gerçekleştirildi. Anket sonucunda Samsun ilinde hayvanlarda son beş yılda en fazla görülen zehirlenme nedenlerinin sırasıyla pestisitler, bitkisel zehirler ve ilaçlar olduğu belirlendi. Zehirlenme şüpheli vaka sayısı hayvan türlerine göre köpek (131), sığır (109), koyun (76), kedi (22), kanatlı hayvanlar (22) ve at (2) olarak tespit edildi. Katılımcıların % 65’inin (n=26) zehirlenme şüphesi ile son beş yıl içerisinde laboratuvara hiç numune göndermediği tespit edildi. Elde edilen veriler ve güncel literatürlerin incelenmesi neticesinde, STA’nın zehirlenme vakalarının doğru teşhis protokollerinin oluşturulmasında hızlı, güvenli ve etkili bir süreç olduğu sonucuna varıldı.

Keywords

Supporting Institution

Ondokuz Mayıs Üniversitesi

Project Number

PYO.VET.1901.19.001

References

  1. Alihosseini H, Özkaptan İ, Dedecanoğlu E (2015): Golden retriever ırkı bir köpekte metaldehyde toksikasyonun (salyangoz ilacı zehirlenmesi) başarılı tedavisi ve yönetimi. 1. Küçük Hayvan Veteriner Hekimleri Derneği Sürekli Eğitim Kongresi. İstanbul.
  2. Allkämper S, Kösters S, Campe A, Kietzmann M, Kreienbrock L (2018): Cases of suspected poisoning in small animal practice-a retrospective and prospective survey. Tierarztl Prax, 46(3), 145-155.
  3. Aytekin İ, Altuğ N, Öztürk HO (2011): Bir köpekte amitraz toksikasyonu. Atatürk Üniversitesi Vet Bil Derg, 6(2).
  4. Balabanlı C, Albayrak S, Türk M, Yüksel O (2006): Türkiye çayır-meralarında bulunan bazı zararlı bitkiler ve hayvanlar üzerindeki etkileri. Türkiye Ormancılık Dergisi, 7(2), 89-96.
  5. Bates N (2017): Acute poisoning in horses: part 1. Livestock, 22(2), 105-109.
  6. Berny P, Caloni F, Croubels S, Sachana M, Vandenbroucke V, Davanzo F, Guitart R (2010): Animal poisoning in Europe. Part 2: companion animals. Vet J, 183(3), 255-259.
  7. Berny P, Velardo J, Pulce C, D'amico A, Kammerer M, Lasseur R (2010): Prevalence of anticoagulant rodenticide poisoning in humans and animals in France and substances involved. J Clin Toxicol, 48(9), 935-941.
  8. Bertero A, Chiari M, Vitale N, Zanoni M, Faggionato E, Biancardi A, Caloni F (2020): Types of pesticides involved in domestic and wild animal poisoning in Italy. Sci Total Environ, 707, 136129.

Details

Primary Language

Turkish

Subjects

Veterinary Surgery

Journal Section

Research Article

Publication Date

June 15, 2021

Submission Date

February 5, 2021

Acceptance Date

March 19, 2021

Published in Issue

Year 2021 Volume: 92 Number: 2

APA
Tokur, O., Marangoz, Ö., Nuhoğlu, Z., Mushtaq, S., Pehlivan, A., & Yavuz, O. (2021). Samsun ve çevresinde evcil hayvanlarda görülen zehirlenme vakalarının sistematik toksikolojik analiz prensipleri çerçevesinde değerlendirilmesi. Journal of Turkish Veterinary Medical Society, 92(2), 111-120. https://doi.org/10.33188/vetheder.874904
AMA
1.Tokur O, Marangoz Ö, Nuhoğlu Z, Mushtaq S, Pehlivan A, Yavuz O. Samsun ve çevresinde evcil hayvanlarda görülen zehirlenme vakalarının sistematik toksikolojik analiz prensipleri çerçevesinde değerlendirilmesi. Vet Hekim Der Derg. 2021;92(2):111-120. doi:10.33188/vetheder.874904
Chicago
Tokur, Orhan, Özge Marangoz, Zeyno Nuhoğlu, Saima Mushtaq, Aylin Pehlivan, and Oğuzhan Yavuz. 2021. “Samsun Ve çevresinde Evcil Hayvanlarda Görülen Zehirlenme Vakalarının Sistematik Toksikolojik Analiz Prensipleri çerçevesinde Değerlendirilmesi”. Journal of Turkish Veterinary Medical Society 92 (2): 111-20. https://doi.org/10.33188/vetheder.874904.
EndNote
Tokur O, Marangoz Ö, Nuhoğlu Z, Mushtaq S, Pehlivan A, Yavuz O (June 1, 2021) Samsun ve çevresinde evcil hayvanlarda görülen zehirlenme vakalarının sistematik toksikolojik analiz prensipleri çerçevesinde değerlendirilmesi. Journal of Turkish Veterinary Medical Society 92 2 111–120.
IEEE
[1]O. Tokur, Ö. Marangoz, Z. Nuhoğlu, S. Mushtaq, A. Pehlivan, and O. Yavuz, “Samsun ve çevresinde evcil hayvanlarda görülen zehirlenme vakalarının sistematik toksikolojik analiz prensipleri çerçevesinde değerlendirilmesi”, Vet Hekim Der Derg, vol. 92, no. 2, pp. 111–120, June 2021, doi: 10.33188/vetheder.874904.
ISNAD
Tokur, Orhan - Marangoz, Özge - Nuhoğlu, Zeyno - Mushtaq, Saima - Pehlivan, Aylin - Yavuz, Oğuzhan. “Samsun Ve çevresinde Evcil Hayvanlarda Görülen Zehirlenme Vakalarının Sistematik Toksikolojik Analiz Prensipleri çerçevesinde Değerlendirilmesi”. Journal of Turkish Veterinary Medical Society 92/2 (June 1, 2021): 111-120. https://doi.org/10.33188/vetheder.874904.
JAMA
1.Tokur O, Marangoz Ö, Nuhoğlu Z, Mushtaq S, Pehlivan A, Yavuz O. Samsun ve çevresinde evcil hayvanlarda görülen zehirlenme vakalarının sistematik toksikolojik analiz prensipleri çerçevesinde değerlendirilmesi. Vet Hekim Der Derg. 2021;92:111–120.
MLA
Tokur, Orhan, et al. “Samsun Ve çevresinde Evcil Hayvanlarda Görülen Zehirlenme Vakalarının Sistematik Toksikolojik Analiz Prensipleri çerçevesinde Değerlendirilmesi”. Journal of Turkish Veterinary Medical Society, vol. 92, no. 2, June 2021, pp. 111-20, doi:10.33188/vetheder.874904.
Vancouver
1.Orhan Tokur, Özge Marangoz, Zeyno Nuhoğlu, Saima Mushtaq, Aylin Pehlivan, Oğuzhan Yavuz. Samsun ve çevresinde evcil hayvanlarda görülen zehirlenme vakalarının sistematik toksikolojik analiz prensipleri çerçevesinde değerlendirilmesi. Vet Hekim Der Derg. 2021 Jun. 1;92(2):111-20. doi:10.33188/vetheder.874904

Veteriner Hekimler Derneği Dergisi (Journal of Turkish Veterinary Medical Society) is an open access publication, and the journal’s publication model is based on Budapest Access Initiative (BOAI) declaration. All published content is licensed under a Creative Commons CC BY-NC 4.0 license, available online and free of charge. Authors retain the copyright of their published work in Veteriner Hekimler Derneği Dergisi (Journal of Turkish Veterinary Medical Society). 

Veteriner Hekimler Derneği / Turkish Veterinary Medical Society