Araştırma Makalesi

Samsun ve çevresinde evcil hayvanlarda görülen zehirlenme vakalarının sistematik toksikolojik analiz prensipleri çerçevesinde değerlendirilmesi

Cilt: 92 Sayı: 2 15 Haziran 2021
PDF İndir
EN TR

Samsun ve çevresinde evcil hayvanlarda görülen zehirlenme vakalarının sistematik toksikolojik analiz prensipleri çerçevesinde değerlendirilmesi

Öz

Hayvanlarda zehirlenmeye neden olan ilaçlar, pestisitler, mikotoksinler gibi fizikokimyasal olarak farklı çok sayıda madde bulunmaktadır. Bu nedenle, zehirlenme şüpheli örneklerin toksikolojik analizleri zorlu ve karmaşık süreçtir. Zehirli maddelerin çeşitli örneklerde belirli bir protokol içerisinde taranması işlemi olan sistematik toksikolojik analiz (STA) ile bu karmaşa giderilmekte, doğru ve hızlı teşhis sağlanabilmektedir. STA protokolü, numunenin alınması, örnek hazırlama, ön ve ana tarama testleri, miktar tayini, verilerin değerlendirilmesi ve sonuçların raporlanması basamaklarını kapsamaktadır. Toksikoloji laboratuvarının hizmet verdiği bölgelerde sıklıkla meydana gelen zehirlenmeleri bilmesi ise STA protokolünü bir adım ileri taşımakta ve doğru teşhis oranını artırmaktadır. Bu çalışmada, Samsun ve çevresinde hayvanlarda meydana gelen zehirlenme vakalarının ve sıklıkla zehirlenmeye neden olan maddelerin belirlenmesi, böylece toksikoloji laboratuvarında kullanılan STA protokolünün geliştirilmesi amaçlandı. Bu amaçla Samsun ilinde görev yapan 40 veteriner hekime (38 erkek, 2 kadın), sıklıkla karşılaştıkları zehirlenme vakaları ile ilgili anket uygulaması gerçekleştirildi. Anket sonucunda Samsun ilinde hayvanlarda son beş yılda en fazla görülen zehirlenme nedenlerinin sırasıyla pestisitler, bitkisel zehirler ve ilaçlar olduğu belirlendi. Zehirlenme şüpheli vaka sayısı hayvan türlerine göre köpek (131), sığır (109), koyun (76), kedi (22), kanatlı hayvanlar (22) ve at (2) olarak tespit edildi. Katılımcıların % 65’inin (n=26) zehirlenme şüphesi ile son beş yıl içerisinde laboratuvara hiç numune göndermediği tespit edildi. Elde edilen veriler ve güncel literatürlerin incelenmesi neticesinde, STA’nın zehirlenme vakalarının doğru teşhis protokollerinin oluşturulmasında hızlı, güvenli ve etkili bir süreç olduğu sonucuna varıldı.

Anahtar Kelimeler

Destekleyen Kurum

Ondokuz Mayıs Üniversitesi

Proje Numarası

PYO.VET.1901.19.001

Kaynakça

  1. Alihosseini H, Özkaptan İ, Dedecanoğlu E (2015): Golden retriever ırkı bir köpekte metaldehyde toksikasyonun (salyangoz ilacı zehirlenmesi) başarılı tedavisi ve yönetimi. 1. Küçük Hayvan Veteriner Hekimleri Derneği Sürekli Eğitim Kongresi. İstanbul.
  2. Allkämper S, Kösters S, Campe A, Kietzmann M, Kreienbrock L (2018): Cases of suspected poisoning in small animal practice-a retrospective and prospective survey. Tierarztl Prax, 46(3), 145-155.
  3. Aytekin İ, Altuğ N, Öztürk HO (2011): Bir köpekte amitraz toksikasyonu. Atatürk Üniversitesi Vet Bil Derg, 6(2).
  4. Balabanlı C, Albayrak S, Türk M, Yüksel O (2006): Türkiye çayır-meralarında bulunan bazı zararlı bitkiler ve hayvanlar üzerindeki etkileri. Türkiye Ormancılık Dergisi, 7(2), 89-96.
  5. Bates N (2017): Acute poisoning in horses: part 1. Livestock, 22(2), 105-109.
  6. Berny P, Caloni F, Croubels S, Sachana M, Vandenbroucke V, Davanzo F, Guitart R (2010): Animal poisoning in Europe. Part 2: companion animals. Vet J, 183(3), 255-259.
  7. Berny P, Velardo J, Pulce C, D'amico A, Kammerer M, Lasseur R (2010): Prevalence of anticoagulant rodenticide poisoning in humans and animals in France and substances involved. J Clin Toxicol, 48(9), 935-941.
  8. Bertero A, Chiari M, Vitale N, Zanoni M, Faggionato E, Biancardi A, Caloni F (2020): Types of pesticides involved in domestic and wild animal poisoning in Italy. Sci Total Environ, 707, 136129.

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

Veteriner Cerrahi

Bölüm

Araştırma Makalesi

Yayımlanma Tarihi

15 Haziran 2021

Gönderilme Tarihi

5 Şubat 2021

Kabul Tarihi

19 Mart 2021

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2021 Cilt: 92 Sayı: 2

Kaynak Göster

Vancouver
1.Orhan Tokur, Özge Marangoz, Zeyno Nuhoğlu, Saima Mushtaq, Aylin Pehlivan, Oğuzhan Yavuz. Samsun ve çevresinde evcil hayvanlarda görülen zehirlenme vakalarının sistematik toksikolojik analiz prensipleri çerçevesinde değerlendirilmesi. Vet Hekim Der Derg. 01 Haziran 2021;92(2):111-20. doi:10.33188/vetheder.874904

Veteriner Hekimler Derneği Dergisi açık erişimli bir dergi olup, derginin yayın modeli Budapeşte Erişim Girişimi (BOAI) bildirisine dayanmaktadır. Yayınlanan tüm içerik, çevrimiçi ve ücretsiz olarak sunulan Creative Commons CC BY-NC 4.0 lisansı altında lisanslanmıştır. Yazarlar, Veteriner Hekimler Derneği Dergisi'nde yayınlanan eserlerinin telif haklarını saklı tutarlar.
 

Veteriner Hekimler Derneği / Turkish Veterinary Medical Society