Research Article

Suç, Utanç ve Yeniden Entegrasyon: Yeniden Bütünleştirici Utandırma Kuramının Türkiye Bağlamında Değerlendirilmesi

Volume: 5 October 30, 2026
TR EN

Suç, Utanç ve Yeniden Entegrasyon: Yeniden Bütünleştirici Utandırma Kuramının Türkiye Bağlamında Değerlendirilmesi

Abstract

Bu çalışmanın amacı, John Braithwaite’ın yeniden bütünleştirici utandırma kuramını Türkiye’nin toplumsal ve kültürel bağlamında sınamaktır. Çalışma, aile ve yakın sosyal ilişkilerin sunduğu onarıcı potansiyel ile devlet politikaları ve işgücü piyasasının ürettiği dışlayıcı uygulamalar arasındaki ilişkiyi ele alarak sosyal kontrol süreçlerinin faillerin topluma yeniden katılımını destekleyip desteklemediğini incelemektedir. Kuramsal bir araştırma olarak tasarlanan çalışmada, Türkiye’de suç sonrası süreçlere ilişkin yürütülmüş 21 çalışmanın bulguları ve ilgili yasal düzenlemeler, kuramın temel kavramlarından türetilen kategoriler üzerinden analiz edilmiştir. Analiz, güçlü aile bağlarının ve kolektivist kültürün failin devlet ve piyasa kaynaklı dışlanmaya karşı korunmasında önemli bir onarıcı kapasite sunduğunu göstermektedir. Ancak bu kapasite herkes için aynı biçimde işlememektedir. Erkek failler ataerkil kodlar aracılığıyla çoğu zaman kınanmadan kabul görürken kadın failler çifte damgalama ve ağır bir dışlanmayla karşılaşmaktadır. Ceza adalet sistemi, yetersiz rehabilitasyon uygulamaları, adli sicil kayıtları ve işgücü piyasasındaki önyargılar ise bireyi meşru istihdamdan uzaklaştırarak ikincil sapma riskini artırmaktadır. Bulgulardan hareketle üç kuramsal önerme geliştirilmiştir. Buna göre toplulukçuluk ataerkil kodlarla iç içe geçtiğinde yeniden bütünleştirme seçici hale gelmekte, kınama içermeyen kabul yeniden bütünleştirici utandırmadan çok nötrleştirmeye yakın durmakta ve enformel düzeydeki onarıcı kapasite kurumsal destekten yoksun kaldığında zamanla zedelenmektedir. Çalışma, onarıcı adalet ilkelerine dayanan, toplumsal cinsiyete duyarlı ve istihdamı merkeze alan politikaların gerekliliğine dikkat çekmektedir.

Keywords

References

  1. Açıkalın, M. (2019). Circular entrapment: Tracing the (in)formational contours of F-type high security prisons [Yüksek lisans tezi, Boğaziçi Üniversitesi].
  2. Adli Sicil Kanunu, Kanun No. 5352. (2005, 1 Haziran). Resmi Gazete (Sayı: 25832). https://www.mevzuat.gov.tr/mevzuat?MevzuatNo=5352&MevzuatTur=1&MevzuatTertip=5
  3. Ahmed, E., Harris, N., Braithwaite, J., & Braithwaite, V. (2001). Shame management through reintegration. Cambridge University Press.
  4. Akpolat, Y., Türkmen, M., Kaya, Y., & Bozma, K. (2019). Hükümlülerin rehabilitasyonunda istihdam ve AB uygulamaları. Transnational Press London.
  5. Arslanoğlu-Çetin, E. (2016). Koşullu salıverme ile tahliye olmuş hükümlülerde damgalanma algısı ve damgalanma ile başa çıkma stratejileri arasındaki ilişki [Yüksek lisans tezi, İstanbul Üniversitesi].
  6. Bacaksız, P. (2014). Cezalandırma ve topluma yeniden kazandırma. Dokuz Eylül Üniversitesi Hukuk Fakültesi Dergisi, 16(Özel Sayı), 4917-4941. https://izlik.org/JA33YY48SC
  7. Barak, G. (1998). Integrating criminologies. Allyn and Bacon.
  8. Barlow, H. D. (1993). Introduction to criminology. HarperCollins College Publishers.

Details

Primary Language

Turkish

Subjects

Sociology (Other)

Journal Section

Research Article

Publication Date

October 30, 2026

Submission Date

March 12, 2026

Acceptance Date

October 27, 2026

Published in Issue

Year 2026 Volume: 5

APA
Seyidoğlu, S. (2026). Suç, Utanç ve Yeniden Entegrasyon: Yeniden Bütünleştirici Utandırma Kuramının Türkiye Bağlamında Değerlendirilmesi. Yedi Aralık Sosyal Araştırmalar Dergisi, 5. https://izlik.org/JA76WD29ZN
AMA
1.Seyidoğlu S. Suç, Utanç ve Yeniden Entegrasyon: Yeniden Bütünleştirici Utandırma Kuramının Türkiye Bağlamında Değerlendirilmesi. YASAD. 2026;5. https://izlik.org/JA76WD29ZN
Chicago
Seyidoğlu, Sadullah. 2026. “Suç, Utanç Ve Yeniden Entegrasyon: Yeniden Bütünleştirici Utandırma Kuramının Türkiye Bağlamında Değerlendirilmesi”. Yedi Aralık Sosyal Araştırmalar Dergisi 5 (October). https://izlik.org/JA76WD29ZN.
EndNote
Seyidoğlu S (October 1, 2026) Suç, Utanç ve Yeniden Entegrasyon: Yeniden Bütünleştirici Utandırma Kuramının Türkiye Bağlamında Değerlendirilmesi. Yedi Aralık Sosyal Araştırmalar Dergisi 5
IEEE
[1]S. Seyidoğlu, “Suç, Utanç ve Yeniden Entegrasyon: Yeniden Bütünleştirici Utandırma Kuramının Türkiye Bağlamında Değerlendirilmesi”, YASAD, vol. 5, Oct. 2026, [Online]. Available: https://izlik.org/JA76WD29ZN
ISNAD
Seyidoğlu, Sadullah. “Suç, Utanç Ve Yeniden Entegrasyon: Yeniden Bütünleştirici Utandırma Kuramının Türkiye Bağlamında Değerlendirilmesi”. Yedi Aralık Sosyal Araştırmalar Dergisi 5 (October 1, 2026). https://izlik.org/JA76WD29ZN.
JAMA
1.Seyidoğlu S. Suç, Utanç ve Yeniden Entegrasyon: Yeniden Bütünleştirici Utandırma Kuramının Türkiye Bağlamında Değerlendirilmesi. YASAD. 2026;5. Available at https://izlik.org/JA76WD29ZN.
MLA
Seyidoğlu, Sadullah. “Suç, Utanç Ve Yeniden Entegrasyon: Yeniden Bütünleştirici Utandırma Kuramının Türkiye Bağlamında Değerlendirilmesi”. Yedi Aralık Sosyal Araştırmalar Dergisi, vol. 5, Oct. 2026, https://izlik.org/JA76WD29ZN.
Vancouver
1.Sadullah Seyidoğlu. Suç, Utanç ve Yeniden Entegrasyon: Yeniden Bütünleştirici Utandırma Kuramının Türkiye Bağlamında Değerlendirilmesi. YASAD [Internet]. 2026 Oct. 1;5. Available from: https://izlik.org/JA76WD29ZN

This work is licensed under a Creative Commons Attribution-NonCommercial 4.0 International License.