Review

Otizm Araştırmaları Perspektifinden Katılımlı Araştırma Yöntemleri

Volume: 9 Number: 1 June 30, 2025
TR EN

Otizm Araştırmaları Perspektifinden Katılımlı Araştırma Yöntemleri

Abstract

ÖZ Bu makalede, bilimsel araştırma sürecine katılımlı araştırma yöntemlerinin entegre edilmesinin öneminden bahsedilmektedir. Katılımlı araştırma yöntemi, araştırılan olguyla direkt veya dolaylı yönden ilişkili hedef kitlenin—bu, otizm araştırmaları özelinde, otistik topluluk anlamına gelmektedir—araştırma sürecine dahil edilmesi şeklinde tanımlanabilir. Bu makalede, katılımlı araştırma yaklaşımının temel unsurları ve bir araştırma sürecinde (araştırma sorusu belirleme, araştırmanın tasarlanması, veri toplama ve araştırma bulgularının yayımlanması gibi) nasıl uygulanabileceği adım adım anlatılmaktadır. Otistik topluluktan oluşan özne-danışma komiteleri ile bu olguyu bizzat deneyimleyenlerden danışmanlık alınması, katılımlı araştırma yöntemine örnek bir strateji olarak sunulmuştur. Katılımlı araştırma yönteminin, araştırmaların kalitesini artırarak araştırma bulgularının uygulamaya çevrilmesini kolaylaştırdığı, otizm topluluğuna anlamlı faydalar sağladığı ve araştırmacılar ile otistik topluluk arasındaki güç dengesizliğini azaltıp iş birliği, etkileşim ve güveni artırdığı vurgulanmaktadır.

Keywords

Thanks

Bu makale üzerindeki yorum ve görüşleri için Otizm Çalışmaları Özne Danışma Komitesi’nden Hazan Özturan’a ve Didenur Boyacı’ya katkıları ve emeklerinden dolayı teşekkür ederiz.

References

  1. Adams, D., Heussler, H., & Gray, K.M. (2018). Behavioural phenotypes: Working towards translational research through research partnerships. Journal of Intellectual Disability Research, 62(8), 661-663.
  2. Arnstein, S.R. (1969). A ladder of citizen participation. Journal of the American Institute of Planners, 35(4), 216-224.
  3. Atalay, S. (2010). ‘We don’t talk about Çatalhöyük, we live it’: Sustainable archaeological practice through community-based participatory research. World Archaeology, 42(3), 418-429.
  4. Autistica. (2016). Top 10 research priorities. autistica.org.uk/our-research/your-research-priorities
  5. Botha, M. (2021). Academic, activist, or advocate? Angry, entangled, and emerging: A critical reflection on autism knowledge production. Frontiers in Psychology, 12.
  6. Cornwall, A., & Jewkes, R. (1995). What is participatory research? Social Science and Medicine, 41(12), 1667-1676.
  7. Crane, L., Adams, F., Harper, G., Welch, J., & Pellicano, E. (2019). ‘Something needs to change’: Mental health experiences of young autistic adults in England. Autism, 23(2), 477-493.
  8. Den Houting, J., Higgins, J., Isaacs, K., Mahony, J., & Pellicano, E. (2021). ‘I’m not just a guinea pig’: Academic and community perceptions of participatory autism research. Autism, 25(1), 148-163.

Details

Primary Language

Turkish

Subjects

Psychological Methodology, Design and Analysis

Journal Section

Review

Early Pub Date

June 21, 2025

Publication Date

June 30, 2025

Submission Date

April 18, 2025

Acceptance Date

June 21, 2025

Published in Issue

Year 2025 Volume: 9 Number: 1

APA
Baştan, E. (2025). Otizm Araştırmaları Perspektifinden Katılımlı Araştırma Yöntemleri. Yaşam Becerileri Psikoloji Dergisi, 9(1), 83-95. https://doi.org/10.31461/ybpd.1679305
AMA
1.Baştan E. Otizm Araştırmaları Perspektifinden Katılımlı Araştırma Yöntemleri. Yaşam Becerileri Psikoloji Dergisi. 2025;9(1):83-95. doi:10.31461/ybpd.1679305
Chicago
Baştan, Elif. 2025. “Otizm Araştırmaları Perspektifinden Katılımlı Araştırma Yöntemleri”. Yaşam Becerileri Psikoloji Dergisi 9 (1): 83-95. https://doi.org/10.31461/ybpd.1679305.
EndNote
Baştan E (June 1, 2025) Otizm Araştırmaları Perspektifinden Katılımlı Araştırma Yöntemleri. Yaşam Becerileri Psikoloji Dergisi 9 1 83–95.
IEEE
[1]E. Baştan, “Otizm Araştırmaları Perspektifinden Katılımlı Araştırma Yöntemleri”, Yaşam Becerileri Psikoloji Dergisi, vol. 9, no. 1, pp. 83–95, June 2025, doi: 10.31461/ybpd.1679305.
ISNAD
Baştan, Elif. “Otizm Araştırmaları Perspektifinden Katılımlı Araştırma Yöntemleri”. Yaşam Becerileri Psikoloji Dergisi 9/1 (June 1, 2025): 83-95. https://doi.org/10.31461/ybpd.1679305.
JAMA
1.Baştan E. Otizm Araştırmaları Perspektifinden Katılımlı Araştırma Yöntemleri. Yaşam Becerileri Psikoloji Dergisi. 2025;9:83–95.
MLA
Baştan, Elif. “Otizm Araştırmaları Perspektifinden Katılımlı Araştırma Yöntemleri”. Yaşam Becerileri Psikoloji Dergisi, vol. 9, no. 1, June 2025, pp. 83-95, doi:10.31461/ybpd.1679305.
Vancouver
1.Elif Baştan. Otizm Araştırmaları Perspektifinden Katılımlı Araştırma Yöntemleri. Yaşam Becerileri Psikoloji Dergisi. 2025 Jun. 1;9(1):83-95. doi:10.31461/ybpd.1679305

download?token=eyJhdXRoX3JvbGVzIjpbXSwiZW5kcG9pbnQiOiJqb3VybmFsIiwib3JpZ2luYWxuYW1lIjoiYnkucG5nIiwicGF0aCI6IjIxYzEvNmU2NS85N2EzLzY5ZmM0MjJhZGVkYTg5LjIwMzQzMjMwLnBuZyIsImV4cCI6MTc3ODE0MzI5MSwibm9uY2UiOiJiNDQzNGViZDA5NTAwNTQzMDM1NDE1YmE3ODU4ZTM3OSJ9.jX011yLw8r3pP0zgtbLRdd39-6OehzE2jRiWQQcjqAE

Life Skills Journal of Psychology is licensed under a Creative Commons (CC) Attribution 4.0 International License (CC BY 4.0).