Sosyal anksiyete bozukluğu, kişilerarası bilişsel çarpıtmalarla ilişkilidir; ancak bu ilişkide zihin okuma yetisinin olası etkisi hakkında nispeten az bilgi bulunmaktadır. Bu çalışma, sosyal anksiyete, kişilerarası bilişsel çarpıtmalar ve zihin okuma yetisi arasındaki ilişkileri incelemiş; sosyal anksiyete bozukluğu tanısı almış bireylerle sağlıklı kontrolleri bu değişkenler açısından karşılaştırmış ve zihin okuma yetisinin kişilerarası bilişsel çarpıtmalar ile sosyal anksiyete arasındaki ilişkide aracı bir mekanizma olarak işleyip işlemediğini test etmiştir. Toplam 186 yetişkin (72 SAB tanılı birey ve 114 sağlıklı kontrol), Liebowitz Sosyal Anksiyete Ölçeği, Kişilerarası Bilişsel Çarpıtmalar Ölçeği ve Gözlerden Zihin Okuma Testi’ni tamamlamıştır. Bulgular, SAB tanılı bireylerin daha yüksek sosyal anksiyete ve kişilerarası bilişsel çarpıtma düzeylerine, daha düşük zihin okuma performansına sahip olduğunu göstermiştir. Grup bazında yürütülen aracılık analizleri, zihin okuma yetisinin hem klinik hem de klinik olmayan grupta kişilerarası bilişsel çarpıtmalar ile sosyal anksiyete arasındaki ilişkide kısmi aracı olarak işlediğini; ancak bu dolaylı etkinin SAB grubunda anlamlı biçimde daha güçlü olduğunu ortaya koymuştur. Bu sonuçlar, zihin okuma becerisindeki zayıflığın, özellikle SAB’de kişilerarası bilişsel çarpıtmaların sosyal anksiyete üzerindeki etkisini arttıran temel bir süreç olabileceğini göstermektedir. Bu doğrultuda, kişilerarası bilişsel çarpıtmaları azaltmaya ve zihin okuma becerilerini güçlendirmeye yönelik müdahaleler, SAB’nin tedavi sonuçlarını ve sosyal işlevselliği anlamlı biçimde destekleyebilir.
Bu çalışma, Helsinki Bildirgesi’nde belirtilen etik ilkeler doğrultusunda yürütülmüştür. Etik onay, İstanbul Sabahattin Zaim Üniversitesi Etik Kurulu’ndan alınmıştır. Katılımcılara araştırmanın amacı, süreci ve gizlilik ilkeleri hakkında bilgi verilmiş ve katılımlarından önce yazılı onamları alınmıştır.
Bu araştırma, kamu, ticari veya kar amacı gütmeyen finansman kuruluşlarından herhangi bir özel destek almamıştır.
Social anxiety disorder (SAD) is associated with interpersonal cognitive distortions (ICD); however, little is known about whether mind reading ability plays a mediating role in this relationship. This study examined the associations among ICD, mind reading ability, and social anxiety; compared individuals with SAD and a non-clinical comparison group; and tested whether mind reading ability mediated the ICD-social anxiety link across groups. A total of 186 adults (72 diagnosed with SAD and 114 non-clinical adults) completed the Liebowitz Social Anxiety Scale, the Interpersonal Cognitive Distortions Scale, and the Reading the Mind in the Eyes Test. Individuals with SAD reported higher levels of social anxiety and ICD, and lower mind reading ability, compared with the non-clinical group. Mediation analyses conducted separately by group indicated that mind reading ability partially mediated the relationship between ICD and social anxiety in both groups; however, the indirect effect was substantially stronger among individuals with SAD. These findings highlight mind reading ability as a more central mechanism linking maladaptive interpersonal thinking to heightened social anxiety in clinical populations. Interventions targeting both interpersonal cognitive distortions and deficits in theory of mind may therefore contribute to more effective treatment outcomes and improved social functioning in individuals with SAD.
This study was conducted in accordance with the ethical principles outlined in the Declaration of Helsinki. Ethical approval was obtained from the Ethics Committee of İstanbul Sabahattin Zaim University. All participants were informed about the purpose, procedures, and confidentiality of the study, and written informed consent was obtained prior to participation.
This research did not receive any specific grant from funding agencies in the public, commercial, or not-for-profit sectors.
| Primary Language | English |
|---|---|
| Subjects | Psychopathology, Clinical Psychology, Counselling Psychology, Psychotherapy Practise and Research |
| Journal Section | Research Article |
| Authors | |
| Submission Date | November 7, 2025 |
| Acceptance Date | December 25, 2025 |
| Publication Date | December 25, 2025 |
| DOI | https://doi.org/10.31461/ybpd.1819714 |
| IZ | https://izlik.org/JA48MB48LJ |
| Published in Issue | Year 2025 Volume: 9 Issue: 2 |