Osmanlı’da Erkek Giyiminin Modernleşme Süreci
Öz
Osmanlı’da modernleşme düşüncesi, Tanzimat dönemiyle uygulama alanları bulurken Osmanlı kadınını ve erkeğini yeniden biçimleyen en önemli güç, giysi değişimleri olmuştur. Osmanlı’da yüzyıllar boyu, kadın ve erkek giysilerinin, hemen hiç değişmeden, biçimsel özelliklerini koruyarak, Tanzimat dönemine kadar sürdüğü göz önüne alınınca, yaşanan değişimin önemi bugün daha iyi anlaşılmaktadır.
Osmanlı’da erkek giyimindeki değişiklikleri irdelerken, Osmanlı terzilerini, giyim bilgisinin kadınlarımıza öğretilmesine ilişkin ilk makaleleri, ilk kitapları da incelemek gerekmektedir. Meşrutiyet’in ilk yıllarına kadar, ‘Müslüman Türk’ terzi bulmanın güçlüğü nedeniyle İstanbul’dan Paris’e, Londra’ya, Berlin’e vb. gidip terzilik bilgisi
öğrenen ‘gayr-i müslim’
Osmanlı terzi ustalarının modern giyimin ilk üreticileri olarak uzun yıllar piyasada
etkili oldukları görülmektedir. Daha sonra birçok
‘Müslüman Türk’ Osmanlı terzisi,
mesleğinin inceliklerini Avrupa’da olduğu gibi kendi ülkelerinde açılacak
‘Terzi Mektebleri’nde / Akademileri’nde öğrenecekler, öğreteceklerdir. Mustafa Refîk, Osman Zeki Bey ve Behire Hakkı gibi çok değerli
Osmanlı terzileri, Osmanlı’daki terzilik
hareketlerinin öncülerinden
olurken yaptıkları yayınlar, günümüze, dönemlerindeki koşulları, sıkıntıları ve başarıları aktarmaktadır.
Anahtar Kelimeler
References
- 17.Yüzyılda İsveç Büyükelçisi Claes Ralamb’ın Yaptırdığı Tablolarla Avcı Mehmed’inAlay-ı Hümayunu (2006), İstanbul: Pera Müzesi Yayını.
- Abdülaziz Bey (2002), Osmanlı Âdet, Merasim ve Tabirleri [Âdât ve Merasim-i KadimeTabirât ve Muâmelât-ı Kavmiyye-i Osmaniyye],Yayına Hazırlayanlar: Prof.Dr. Kâzım Arısan, D. Arısan Günay, İstanbul: Tarih Vakfı Yurt Yayınları.
- Alus, S.M. (1950), “II.Abdülhamit Devrinde Erkek Kıyafetleri”, Resimli Tarih Mecmuası, Aralık 1950 (12): 487-490.
- Atasoy, N. (2005), Derviş Çeyizi / Türkiye’de Tarikat Giyim Kuşam Tarihi, Ankara: T.C. Kültür ve Turizm Bakanlığı Yayını.
- Baysal, Ş. (1942), Türkiye’de Terzilik, Ankara: Alâeddin Kıral Basımevi.
- Behire Hakkı, Biçki Nazariyât ve Kavâidinin Tedrisât-ı Âliye Kısmı
- / Kadın ve Çocuk Metodları, Türk Kadınları Biçki Yurdu, Kitap: 1, Matbaa-i Hayriye ve Şürekâsı, 1329 / 1332 [1913], İstanbul.
- Boucher, F. (1983), Histoire Du Costume - En Occident De L’Antiquité A Nos Jours, Paris: Flammarion.
- Chenoune, F. (1993), A History Of Men’s Fashion, London: Flammarion.
- Cumhuriyet Gazetesi, 24.10.1969, s.7.