Research Article

Galata Kulesi’nin Ceneviz Dönemine Yönelik Bir Yeniden Değerlendirme

Volume: 2 December 22, 2020
EN TR

Galata Kulesi’nin Ceneviz Dönemine Yönelik Bir Yeniden Değerlendirme

Abstract

Galata Kulesi’nin uzun yaşamı, birçok tarihî olaya ve mimari evreye tanıklık etmiştir. Bu doğrultuda kuleye yönelik bilimsel araştırmalar on sekizinci yüzyılın sonunda ve özellikle on dokuzuncu yüzyılda yoğunlaşmış, yapının Ceneviz dönemi ve öncesine ilişkin başlıca argümanlar bu süreçte şekillenmiştir. Lakin başvurulan sınırlı sayıdaki birincil kaynak, kapsamlı bir bakış açısıyla ele alınmamış, bazı noktalar üstünkörü yorumlanmıştır. Bunlar arasında belki de en yaygın olanı, kulenin Ceneviz dönemindeki adının ikincil kaynaklarca yanlış bir şekilde “İsa Kulesi” (Christea Turris) zannedilmesidir. İlk inşasının I. Anastasios tarafından yapılması ve Ceneviz döneminde 1445–1446 civarında yükseltilmesi ise diğer yanılgılardır. Tüm bu görüşler, Galata’nın artık alışılmış akademik popülerliğine karşın pek sorgulanmamış ve zamanla anonimleşerek kuleye dair temel bilgilere dönüşmüştür. Bu esnada farklı birincil kaynaklar irdelenerek başka iddialar da öne sürülmüş ve sonuç olarak kuleye yönelik bilgilerde birtakım ikilikler ortaya çıkmıştır. Öyle ki, Galata Kulesi’nin Ceneviz öncesi dönemi, Ceneviz dönemindeki adı ve bunların yanında özellikle de mevcut yapının bu dönemden geriye kaldığı düşünülen kısmı, literatürdeki tüm argümanların ışığında ve anıtın daha sonraki dönemlerine kıyasla bir hayli muğlaktır. Dolayısıyla bu makale, Galata Kulesi’nin Ceneviz döneminin, tarihî ve mimari açılardan temel düzeyde bir yeniden değerlendirmesidir. Kayda değer bulgularsa kulenin Bizans dönemine uzanan bir geçmişi olduğuna dair ortada somut hiçbir verinin bulunmadığı; inşa edildiği Ceneviz dönemindeki isminin yalnızca “Kutsal Haç Kulesi” (Turris Sancte Crucis) olduğu ve ilk yapısal değişikliğini de Osmanlılar tarafından 1453 dolaylarında geçirdiğine işaret etmektedir.

Keywords

References

  1. Bekker, August Immanuel. Corpus scriptorum historiae Byzantinae, Historia politica et patriarchica Constantinopoleos, Epirotica. Bonn: Impensis Ed. Weberi, 1849.
  2. Belgrano, Luigi Tommaso. “Documenti riguardanti la colonia genovese di Pera.” Atti della società ligure di storia patria 13 (1877): 99–417, 932–1003.
  3. Buondelmonti, Cristoforo. Cristoforo Buondelmonti, Liber insularum archipelagi, Universitäts- und Landesbibliothek Düsseldorf Ms. G 13, Faksimile. Derleyen Irmgard Siebert, Max Plassmann, Arne Effenberger ve Fabian Rijkers. Wiesbaden: Reichert Verlag, 2005.
  4. Byzantios, Dionysios. Boğaziçi’nde Bir Gezinti. Çeviren Mehmet Fatih Yavuz. İstanbul: Yapı Kredi Yayınları, 2010. Cassidy, Nathan John. “A Translation and Historical Commentary of Book One and Book Two of the Historia of Georgios Pachymeres,” Doktora tezi, University of Western Australia, 2004.
  5. Clavijo, Ruy Gonzalez de. Embajada a Tamorlán, Estudio y edición de un manuscrito del siglo XV. Derleyen Francisco López Estrada. Madrid: Estudio Superior de Investigaciones Cientificas, 1943.
  6. Crivelli, Lodrisio. “De expeditione Pii Papae II adversus Turcos.” Derleyen Giulio Carlo Zimolo. Rerum italicarum scriptores. Cilt 23/5. Bologna: Nicola Zanichelli, 1950.
  7. Byzantios, Skarlatos D. Η Κωνσταντινούπολις: ή περιγραφή τοπογραφική, αρχαιολογική και ιστορική. Cilt 2. Atina: Andreas Koromilas, 1862.
  8. Cagnana, Aurora. “Le torri di Genova fra XII e XIII secolo.” Casa e torri medievali 3 (2005): 67–81.

Details

Primary Language

Turkish

Subjects

Urban Policy, Art History, Theory and Criticism (Other)

Journal Section

Research Article

Publication Date

December 22, 2020

Submission Date

May 20, 2020

Acceptance Date

August 21, 2020

Published in Issue

Year 2020 Volume: 2

APA
Sağlam, H. S. (2020). Galata Kulesi’nin Ceneviz Dönemine Yönelik Bir Yeniden Değerlendirme. YILLIK: Annual of Istanbul Studies, 2, 53-80. https://doi.org/10.53979/yillik.2020.4
AMA
1.Sağlam HS. Galata Kulesi’nin Ceneviz Dönemine Yönelik Bir Yeniden Değerlendirme. YILLIK. 2020;2:53-80. doi:10.53979/yillik.2020.4
Chicago
Sağlam, Hasan Sercan. 2020. “Galata Kulesi’nin Ceneviz Dönemine Yönelik Bir Yeniden Değerlendirme”. YILLIK: Annual of Istanbul Studies 2 (December): 53-80. https://doi.org/10.53979/yillik.2020.4.
EndNote
Sağlam HS (December 1, 2020) Galata Kulesi’nin Ceneviz Dönemine Yönelik Bir Yeniden Değerlendirme. YILLIK: Annual of Istanbul Studies 2 53–80.
IEEE
[1]H. S. Sağlam, “Galata Kulesi’nin Ceneviz Dönemine Yönelik Bir Yeniden Değerlendirme”, YILLIK, vol. 2, pp. 53–80, Dec. 2020, doi: 10.53979/yillik.2020.4.
ISNAD
Sağlam, Hasan Sercan. “Galata Kulesi’nin Ceneviz Dönemine Yönelik Bir Yeniden Değerlendirme”. YILLIK: Annual of Istanbul Studies 2 (December 1, 2020): 53-80. https://doi.org/10.53979/yillik.2020.4.
JAMA
1.Sağlam HS. Galata Kulesi’nin Ceneviz Dönemine Yönelik Bir Yeniden Değerlendirme. YILLIK. 2020;2:53–80.
MLA
Sağlam, Hasan Sercan. “Galata Kulesi’nin Ceneviz Dönemine Yönelik Bir Yeniden Değerlendirme”. YILLIK: Annual of Istanbul Studies, vol. 2, Dec. 2020, pp. 53-80, doi:10.53979/yillik.2020.4.
Vancouver
1.Hasan Sercan Sağlam. Galata Kulesi’nin Ceneviz Dönemine Yönelik Bir Yeniden Değerlendirme. YILLIK. 2020 Dec. 1;2:53-80. doi:10.53979/yillik.2020.4

Cited By