TEKSTİL BASKI TASARIM SÜRECİNDE KARŞILAŞILAN SORUNLAR VE ÇÖZÜM ÖNERİLERİ

Öz

Tekstil ürünleri, tarih boyunca estetik ve işlevsellikleriyle hayatın pek çok alanında kullanılmaktadır. Geçmişte, temel ihtiyaçlar olan ısınma ve barınma amacıyla kullanılan basit tekniklerle gerçekleştirilen tekstil üretimi, günümüzde teknolojik gelişmelerden doğrudan etkilenmektedir. Bu gelişmeler, üretim, tasarım, teknik ve uygulama yöntemlerini şekillendirirken, tasarımcılar sanat, tasarım ve teknolojiyi yaratıcı bir bakış açısıyla birleştirerek güncel eğilimleri yansıtan baskı ve desen tasarımları üretmektedir. Baskı tasarımı, yetenek, yaratıcılık ve teknik bilgi gerektiren dinamik bir alandır. Uygulanan baskı teknikleri, kullanılan kumaş ve yöntemlere göre değişiklik göstermektedir. Bu farklılıklar, baskının dijital ortamda tasarımı, baskıya hazırlama, renklendirme, varyant oluşturma ve ölçülendirme işlemlerini doğrudan etkilemektedir. Ayrıca, tasarımcının yaratıcı süreci ve numune aşamasını yönlendiren zaman ve maliyet faktörleri de sürecin yönetiminde etkilidir. Bu bağlamda, tekstil üretim aşamaları ve tasarımcıların karşılaştığı problemler, tasarımcının teknik bilgi, deneyim ve hızlı çözüm bulma yeteneği ile doğrudan ilişkilidir. Tasarım; doğru zamanda, uygun teknik ve yöntemlerle, doğru malzeme üzerine uygulanmış, güncel eğilimlere yanıt veren ve hatasız bileşenlerden oluşan yeni bir fikirdir. Tasarımcının teknik bilgi ve zaman yönetiminin yanı sıra malzeme bilgisini geliştirmesi de baskı tasarımında önem taşımaktadır. Uygulanan baskı yöntemi, kullanılan malzemeye göre farklılık göstermekte olup, bu süreci yöneten kişi baskı tasarımcısıdır. Çalışmanın amacı, tekstil baskı tasarım sürecinin her aşaması ayrıntılı ele alınarak, baskı tasarımcısının tasarım ve prototip geliştirme aşamalarında karşılaşabileceği problemleri nasıl yönetebileceğini açıklamaktır. Çalışmada, baskı tasarımının uygulanmasında kullanılan baskı teknikleri ve stilleri açıklanırken, sürecin şekillenmesini sağlayan, araştırma, ilham kaynakları, yaratıcılık ve dijital uygulamalar gibi çeşitli disiplinlerle etkileşimi örnek görsellerle detaylı olarak ele alınmıştır. Ayrıca, baskının istenilen renk, teknik ve ölçülerde uygulanmasında baskı yöntemlerinin doğrudan etkisi ayrıntılı bir şekilde açıklanmıştır. Tasarımcı perspektifinden baskı tasarımında karşılaşabilecek sorunlara karşı getirilen çözüm önerileri detaylı ve özgün çalışmalarla örneklenmiştir.

Anahtar Kelimeler

• ekstil
• Tasarım
• Baskı
• Desen
• Moda

PROBLEMS AND SOLUTION SUGGESTIONS ENCOUNTERED IN THE TEXTILE PRINTING DESIGN PROCESS

Öz

Textile products have been used in many areas of life throughout history with their aesthetics and functionality. Textile production, which used to be carried out with simple techniques for basic needs such as heating and shelter, is directly affected by technological developments today. While these developments shape production, design, technique and application methods, designers combine art, design and technology with a creative perspective to produce print and pattern designs that reflect current trends. Print design is a dynamic field that requires talent, creativity and technical knowledge. The applied printing techniques vary according to the fabric and methods used. These differences directly affect the design of the print in the digital environment, preparation for printing, coloring, variant creation and measurement processes. In addition, time and cost factors that direct the designer's creative process and the sample stage are also effective in the management of the process. In this context, the textile production stages and the problems encountered by designers are directly related to the designer's technical knowledge, experience and ability to find quick solutions. Design is a new idea that is applied on the right material with the right techniques and methods at the right time, responds to current trends and consists of error-free components. In addition to the designer's technical knowledge and time management, developing material knowledge is also important in print design. The applied printing method varies according to the material used, and the person who manages this process is the print designer. The aim of the study is to explain how the print designer can manage the problems that may be encountered in the design and prototype development stages by examining each stage of the textile print design process in detail. In the study, while the printing techniques and styles used in the application of the print design are explained, the interaction with various disciplines such as research, inspiration sources, creativity and digital applications that shape the process is discussed in detail with sample visuals. In addition, the direct effect of printing methods on the application of the print in the desired color, technique and dimensions is explained in detail. Solutions to problems that may be encountered in print design from a designer's perspective are exemplified with detailed and original studies.

Anahtar Kelimeler

• Textile
• Design
• Print
• Pattern
• Fashion

Kaynakça

1. Akbostancı, İ. (2014). 20. ve 21. Yüzyıllarda Tekstil Baskı Tasarımı ve Üretiminin Değişen Tanımı, Sanat-Tasarım Dergisi, (5), 31-41.
2. Akdeniz. A. A. & Turan, G. (2016). Tasarım Süreçlerinde Trend Çalışmalarını Rolü: Türkiye Örneği. UTAK Bildiri Kitabı Sorumluluk, Bağlam, Deneyim ve Tasarım, (21-23 Eylül 2016).
3. Akyol, C. (2018). Hazır Giyim Sektöründe Marka Analizleri ve Tekstil Baskı Tasarımcısının Rolü. Yayınlanmamış Yüksek Lisans Tezi. Dokuz Eylül Üniversitesi, Güzel Sanatlar Enstitüsü, İzmir.
4. Ataç, Ender. (1990). Kumaş Deseninin Oluşum. Çağın Tekstil Dergisi, 10-11.
5. Bayazıt, N. (2008). Tasarımı Anlamak, 1. Baskı. İstanbul: İdeal Kültür Yayıncılık.
6. Civcir, E. (2015). Temel Tasarım ve Tasarım İlkeleri. Ankara: Akademisyen Kitabevi
7. İşmal, Ö. E. & Yıldırım, L. (2012). Tekstil Baskıcılığının Tarihçesi. İzmir: Dokuz Eylül Üniversitesi Güzel Sanatlar Fakültesi Yayını.
8. Jones, S. J. (2013). Moda Tasarımı. 1. Baskı, İstanbul: Kerasus Yayınları.

9. Kaya, R. (1988). Türk Yazmacılık Sanatı. İstanbul: Türkiye İş Bankası Kültür Yayınları.
10. Öpöz, N. & Üstüner S. G. (2018). 21. Yüzyılda Teknoloji ve Zanaat ile Biçimlenen Tekstil Tasarımı, Uluslararası Sanat ve Sanatta Yüksek Teknoloji Kullanımı Kongresi, İstanbul. (248-261).
11. Özpulat F. & Yurt, D. (2011). Günümüz baskı desenli kumaşlarında desen tarzları ve teknikleri, Akdeniz Sanat dergisi, 4 (7) 029-031.
12. Renfrew, C. & Renfrew, E. (2014). Moda Tasarımında Koleksiyon Geliştirme. İstanbul: Literatür Yayınları.
13. Saldıray, B. (1979). Kumaş Baskısında Raport ve Renk Ayrımı İşlemleri. İstanbul: Devlet Güzel Sanatlar Akademisi Yayını.
14. Seivewright, S. (2013). Moda Tasarımında Araştırma ve Tasarım. İstanbul: Literatür Yayınları.
15. Sezgin, Ş. ve Önlü, N. (1992). Tekstilde Tasarım Olgusu. Tekstil ve Mühendis Dergisi, 6 (32), 84-89.
16. Steed, J. & Stevenson F. (2012). Sourcing Ideas: Researching Colour, Surface, Structure, Texture and Pattern. AVA Publishing.
17. Sorger R. & Udale, J. (2013). Moda Tasarımının Temelleri. İstanbul: Literatür Yayınları
18. Tanyer, S. & Başaran, F. N. (2021). Tekstil Tasarım Süreci ve Tasarımcının Rolü. AART Uluslararası Anadolu Sanat Sempozyumu, Anadolu Üniversitesi Yayın No:4200.
19. Udale, J. (2014). Moda Tasarımında Tekstil ve Moda. İstanbul: Literatür Yayınları.
20. Uygur, A. & Yüksel, D. (2013). Tekstil Baskı Stilleri. İstanbul: Tekstil Sanayii İşverenleri Sendikası Yayını.
21. Yılmaz, P. (2022). Dijitalleşen Tekstil Üretimi ve Tüketimine Genel Bakış, Tasarım Açısından Dijital Tekstil Baskıcılığı. (Yayınlanmamış Sanatta Yeterlik Tezi). Mimar Sinan Güzel Sanatlar Üniversitesi Güzel Sanatlar Enstitüsü, İstanbul.
22. Wilson, J. (2001). Handbook of Textile Design: Principles, Processes and Practice. Cambridge: Woodhead Publishing Limited.
23. Görsel 1: Seivewright, S. (2013). Moda Tasarımında Araştırma ve Tasarım. İstanbul: Literatür Yayınları, s.021.
24. Görsel 2: Seivewright, S. (2013). Moda Tasarımında Araştırma ve Tasarım. İstanbul: Literatür Yayınları, s.082.
25. Görsel 3: Tecir, E. T. (2021). Çalışma Arşivi.
26. Görsel 4: Tecir, E. T. (2020). Çalışma Arşivi.
27. Görsel 5: Seivewright, S. (2013). Moda Tasarımında Araştırma ve Tasarım. İstanbul: Literatür Yayınları, s.029.
28. Görsel 6: Tecir, E. T. (2021). Çalışma Arşivi.
29. Görsel 7: Tecir, E.T. (2023). E. Tuğçe Tecir Desen Arşivi.
30. Görsel 8: Tecir, E. T. (2022). E. Tuğçe Tecir Desen Arşivi.
31. Görsel 9: Tecir, E. T. (2024). Style Emprime Baskı Tekstil San. Tic. Ltd. Şti.