TR
EN
POST HUMANİST YAKLAŞIM VE MÜZİK EĞİTİMİ
Öz
Bu çalışma, post-hümanist kuramsal çerçeve doğrultusunda müzik eğitiminin yeniden düşünülmesini hedeflemektedir. Geleneksel hümanist eğitim anlayışı, insanı rasyonel ve özerk bir özne olarak merkeze alırken, post-hümanizm bu özneyi tarihsel, ilişkisel ve maddesel olarak yeniden tanımlar. Foucault’nun özne eleştirisi, Braidotti’nin nomadik yaklaşımı, Barad’ın onto-epistemolojisi ve Bennett’in canlı madde anlayışı bu dönüşümün kuramsal temelini oluşturur. Bu yaklaşımlar doğrultusunda müzik eğitimi; sabit öznellikten ilişkiselliğe, içerik odaklılıktan oluşsallığa, teknik başarıdan maddesel-duygulanımsal deneyime yönelmektedir.
Çalışma, Antroposen çağda eğitimde ekolojik sorumluluk, yapay zekâ ile öğrenme ve varlıklararası etik gibi başlıklara odaklanarak post-hüman çağın eğitimsel koşullarını analiz etmektedir. Yapay zekâ destekli müzik uygulamaları, somatik eğitim yaklaşımları ve doğa temelli repertuarlar aracılığıyla müzik eğitiminin çok-aktörlü ve duyumsal doğası vurgulanmaktadır. Öğretmenin rolü yalnızca bilgi aktarıcısı değil, insan ve insan-olmayan varlıklar arasında özenli ilişkiler kuran bir kolaylaştırıcı olarak yeniden tanımlanır. Sonuç olarak bu yaklaşım, hem insan olanı koruyan hem de insan-olmayanla etik ve yaratıcı bir ortaklık kurabilen bütüncül bir eğitim vizyonu sunmaktadır. Bu bağlamda post-hümanist müzik eğitimi, çağdaş eğitimin ekolojik, teknolojik ve etik dönüşümüne yanıt verme potansiyeli taşımaktadır.
Anahtar Kelimeler
References
- Abram, D. (ed.) (1996). The Spell of the Sensuous: Perception and Language in a More-than-human World. Pantheon.
- Allen, A. S., & Dawe, K. (2016). Current directions in ecomusicology : music, culture, nature. Routledge.
- Aristoteles (2009), Nikomakhos’a Etik. (Saffet Babür çev), Ankara, BilgeSu.
- Aykanat Özcan, E., & Yapalı, Y. (2022). Müzik ve posthüman. In S. Buran & P. Kümbet (Eds.), Çokdisiplinli çalışmalarda posthümanizm (Bölüm 16). Transnational Press.
- Barad, K. (2007). Meeting the universe halfway: Quantum physics and the entanglement of matter and meaning. Duke University Press.
- Bayne, S. (2015). Teacherbot: Interventions in automated teaching. Teaching in Higher Education, 20(4), 455–467. https://doi.org/10.1080/13562517.2015.1020783
- Bennett, J. (2010). Vibrant Matter: A Political Ecology of Things. Duke University Press. https://doi.org/10.2307/j.ctv111jh6w
- Biesta, G.J.J. (2006). Beyond Learning: Democratic Education for a Human Future (1st ed.). Routledge. https://doi.org/10.4324/9781315635811.
Details
Primary Language
Turkish
Subjects
Music Education
Journal Section
Research Article
Authors
Early Pub Date
November 21, 2025
Publication Date
December 31, 2025
Submission Date
October 4, 2025
Acceptance Date
November 19, 2025
Published in Issue
Year 1970 Volume: 8 Number: 4