Research Article

POST HUMANIST APPROACH AND MUSIC EDUCATION

Volume: 8 Number: 4 December 31, 2025
TR EN

POST HUMANİST YAKLAŞIM VE MÜZİK EĞİTİMİ

Öz

Bu çalışma, post-hümanist kuramsal çerçeve doğrultusunda müzik eğitiminin yeniden düşünülmesini hedeflemektedir. Geleneksel hümanist eğitim anlayışı, insanı rasyonel ve özerk bir özne olarak merkeze alırken, post-hümanizm bu özneyi tarihsel, ilişkisel ve maddesel olarak yeniden tanımlar. Foucault’nun özne eleştirisi, Braidotti’nin nomadik yaklaşımı, Barad’ın onto-epistemolojisi ve Bennett’in canlı madde anlayışı bu dönüşümün kuramsal temelini oluşturur. Bu yaklaşımlar doğrultusunda müzik eğitimi; sabit öznellikten ilişkiselliğe, içerik odaklılıktan oluşsallığa, teknik başarıdan maddesel-duygulanımsal deneyime yönelmektedir. Çalışma, Antroposen çağda eğitimde ekolojik sorumluluk, yapay zekâ ile öğrenme ve varlıklararası etik gibi başlıklara odaklanarak post-hüman çağın eğitimsel koşullarını analiz etmektedir. Yapay zekâ destekli müzik uygulamaları, somatik eğitim yaklaşımları ve doğa temelli repertuarlar aracılığıyla müzik eğitiminin çok-aktörlü ve duyumsal doğası vurgulanmaktadır. Öğretmenin rolü yalnızca bilgi aktarıcısı değil, insan ve insan-olmayan varlıklar arasında özenli ilişkiler kuran bir kolaylaştırıcı olarak yeniden tanımlanır. Sonuç olarak bu yaklaşım, hem insan olanı koruyan hem de insan-olmayanla etik ve yaratıcı bir ortaklık kurabilen bütüncül bir eğitim vizyonu sunmaktadır. Bu bağlamda post-hümanist müzik eğitimi, çağdaş eğitimin ekolojik, teknolojik ve etik dönüşümüne yanıt verme potansiyeli taşımaktadır.

Anahtar Kelimeler

References

  1. Abram, D. (ed.) (1996). The Spell of the Sensuous: Perception and Language in a More-than-human World. Pantheon.
  2. Allen, A. S., & Dawe, K. (2016). Current directions in ecomusicology : music, culture, nature. Routledge.
  3. Aristoteles (2009), Nikomakhos’a Etik. (Saffet Babür çev), Ankara, BilgeSu.
  4. Aykanat Özcan, E., & Yapalı, Y. (2022). Müzik ve posthüman. In S. Buran & P. Kümbet (Eds.), Çokdisiplinli çalışmalarda posthümanizm (Bölüm 16). Transnational Press.
  5. Barad, K. (2007). Meeting the universe halfway: Quantum physics and the entanglement of matter and meaning. Duke University Press.
  6. Bayne, S. (2015). Teacherbot: Interventions in automated teaching. Teaching in Higher Education, 20(4), 455–467. https://doi.org/10.1080/13562517.2015.1020783
  7. Bennett, J. (2010). Vibrant Matter: A Political Ecology of Things. Duke University Press. https://doi.org/10.2307/j.ctv111jh6w
  8. Biesta, G.J.J. (2006). Beyond Learning: Democratic Education for a Human Future (1st ed.). Routledge. https://doi.org/10.4324/9781315635811.

Details

Primary Language

Turkish

Subjects

Music Education

Journal Section

Research Article

Early Pub Date

November 21, 2025

Publication Date

December 31, 2025

Submission Date

October 4, 2025

Acceptance Date

November 19, 2025

Published in Issue

Year 1970 Volume: 8 Number: 4

APA
Onuk Natonski, Ö. (2025). POST HUMANİST YAKLAŞIM VE MÜZİK EĞİTİMİ. Yegah Müzikoloji Dergisi, 8(4), 3061-3079. https://doi.org/10.51576/ymd.1796798