TR
EN
POST HUMANİST YAKLAŞIM VE MÜZİK EĞİTİMİ
Öz
Bu çalışma, post-hümanist kuramsal çerçeve doğrultusunda müzik eğitiminin yeniden düşünülmesini hedeflemektedir. Geleneksel hümanist eğitim anlayışı, insanı rasyonel ve özerk bir özne olarak merkeze alırken, post-hümanizm bu özneyi tarihsel, ilişkisel ve maddesel olarak yeniden tanımlar. Foucault’nun özne eleştirisi, Braidotti’nin nomadik yaklaşımı, Barad’ın onto-epistemolojisi ve Bennett’in canlı madde anlayışı bu dönüşümün kuramsal temelini oluşturur. Bu yaklaşımlar doğrultusunda müzik eğitimi; sabit öznellikten ilişkiselliğe, içerik odaklılıktan oluşsallığa, teknik başarıdan maddesel-duygulanımsal deneyime yönelmektedir.
Çalışma, Antroposen çağda eğitimde ekolojik sorumluluk, yapay zekâ ile öğrenme ve varlıklararası etik gibi başlıklara odaklanarak post-hüman çağın eğitimsel koşullarını analiz etmektedir. Yapay zekâ destekli müzik uygulamaları, somatik eğitim yaklaşımları ve doğa temelli repertuarlar aracılığıyla müzik eğitiminin çok-aktörlü ve duyumsal doğası vurgulanmaktadır. Öğretmenin rolü yalnızca bilgi aktarıcısı değil, insan ve insan-olmayan varlıklar arasında özenli ilişkiler kuran bir kolaylaştırıcı olarak yeniden tanımlanır. Sonuç olarak bu yaklaşım, hem insan olanı koruyan hem de insan-olmayanla etik ve yaratıcı bir ortaklık kurabilen bütüncül bir eğitim vizyonu sunmaktadır. Bu bağlamda post-hümanist müzik eğitimi, çağdaş eğitimin ekolojik, teknolojik ve etik dönüşümüne yanıt verme potansiyeli taşımaktadır.
Anahtar Kelimeler
Kaynakça
- Abram, D. (ed.) (1996). The Spell of the Sensuous: Perception and Language in a More-than-human World. Pantheon.
- Allen, A. S., & Dawe, K. (2016). Current directions in ecomusicology : music, culture, nature. Routledge.
- Aristoteles (2009), Nikomakhos’a Etik. (Saffet Babür çev), Ankara, BilgeSu.
- Aykanat Özcan, E., & Yapalı, Y. (2022). Müzik ve posthüman. In S. Buran & P. Kümbet (Eds.), Çokdisiplinli çalışmalarda posthümanizm (Bölüm 16). Transnational Press.
- Barad, K. (2007). Meeting the universe halfway: Quantum physics and the entanglement of matter and meaning. Duke University Press.
- Bayne, S. (2015). Teacherbot: Interventions in automated teaching. Teaching in Higher Education, 20(4), 455–467. https://doi.org/10.1080/13562517.2015.1020783
- Bennett, J. (2010). Vibrant Matter: A Political Ecology of Things. Duke University Press. https://doi.org/10.2307/j.ctv111jh6w
- Biesta, G.J.J. (2006). Beyond Learning: Democratic Education for a Human Future (1st ed.). Routledge. https://doi.org/10.4324/9781315635811.
Ayrıntılar
Birincil Dil
Türkçe
Konular
Müzik Eğitimi
Bölüm
Araştırma Makalesi
Yazarlar
Erken Görünüm Tarihi
21 Kasım 2025
Yayımlanma Tarihi
31 Aralık 2025
Gönderilme Tarihi
4 Ekim 2025
Kabul Tarihi
19 Kasım 2025
Yayımlandığı Sayı
Yıl 1970 Cilt: 8 Sayı: 4